Төменгі жақ каналының анатомиялық ерекшеліктері мен түрлері
Mandibular canal
Жақ сүйегінің қуысы (mandibular canal) – төменгі альвеоляр тамыр мен нервті қамтитын маңызды анатомиялық құрылым. Құрылысы, тармақтары мен қызметі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Адам анатомиясында, мандибулярлық канал – төменгі альвеолярлық жүйке, төменгі альвеолярлық артерия және төменгі альвеолярлық венаны қамтитын жақ сүйегінің ішіндегі канал. Ол жақ сүйегінің тік бөлігінде төмен және алға қарай, ал кейін жақ сүйегінің денесінде көлденең алға қарай жүреді, онда ол тіс ұяларының астында орналасып, кішкентай тесіктер арқылы олармен байланысады. Алдыңғы тістерге жеткенде, ол кері бұрылып, тіс қуыстарына бағытталған мандибулярлық тіс кесігі каналдары деп аталатын шағын каналдарға бөлінеді. Бұл каналдар төменгі альвеолярлық жүйке мен артерияның тармақтарын алып жүреді. Мандибулярлық канал екі тесікке жалғасады: беттік тесік, ол жақ сүйегінің беттік бөлігінде ашылады және төменгі альвеолярлық жүйкенің ұшқыш талшықтарын (беттік жүйке) өткізеді; және жақ сүйегінің тік бөлігінің ішкі жағындағы мандибулярлық тесік, одан тік жүйке кіріп, төменгі альвеолярлық жүйкеге айналады. Мандибулярлық канал көбінесе үшінші моляр тісінің түбіріне жақын орналасқан, сондықтан осы тісті алып тастау кезінде төменгі альвеолярлық жүйке зақымдануы мүмкін, бұл жүйке таралған аймақта сезімталдық бұзылыстарына әкеледі. Мұндай жағдай екінші немесе бірінші моляр тістерінде де кездесуі мүмкін, сондықтан мұндай жағдайларда тіс түбірін емдеу кезінде жүйке зақымдануын немесе тіс түбірін толтыру материалдарының сыртқа шығуына жол бермеу үшін сақ болу қажет.
In human anatomy, the mandibular canal is a canal within the mandible that contains the inferior alveolar nerve, inferior alveolar artery, and inferior alveolar vein. It runs obliquely downward and forward in the ramus, and then horizontally forward in the body, where it is placed under the alveoli and communicates with them by small openings. On arriving at the incisor teeth, it turns back to communicate with the mental foramen, giving off a small canal known as the mandibular incisive canal, which run to the cavities containing the incisor teeth. It carries branches of the inferior alveolar nerve and artery. The mandibular canal is continuous with tow foramina: the mental foramen which opens in the mental region of the mandible and carried the distal fibres of the inferior alveolar nerve as the mental nerve; and the mandibular foramen on medial aspect of ramus, into which the mandibular nerve enters to become the inferior alveolar nerve. The mandibular canal often runs close to the apices of the third molar tooth, and the inferior alveolar nerve can become damaged during removal of this tooth, causing sensory disturbance in the distribution of the nerve. This is sometimes the case for the second or first molar teeth, and care must be taken during removal or root canal treatment in such cases to prevent nerve injury or extrusion of root canal filling materials.
Вариациялар
Жақ каналының бірнеше түрлері бар, олардың кездесу жиілігі әртүрлі. Ең көп таралған түрі – ретромолярлық канал (каналдардың шамамен 10%), онда жақ сүйегінің тарамды бөлігінен тармақ шығып, төменгі жақ сүйегінің ретромолярлық аймағында аяқталады. Ретромолярлық канал төменгі жақ сүйегінің үшінші моляр тістерін жою сияқты ретромолярлық аймақтағы хирургиялық араласымдар кезінде қан кетуге себеп болуы мүмкін. Басқа түрлеріне тармақты бифуркацияланған канал (~41%) жатады: негізгі жақ каналының бағытын ұстап, кейін оған қосылады (алдыңғы немесе букалды типте); әдетте моляр тістерінің түбінде аяқталады (дентальді типте); қосымша ментальды тесік ретінде ашылады. Трифуркацияланған жақ каналының да түрлері сипатталған.
Several variations of the mandibular canal exist with varying frequency. The most common variant is the retromolar canal (~10 % of canals), whereby a branch is given off in the mandibular ramus which terminates in the retromolar region of the mandible. The retromolar canal may cause bleeding during surgery in the retromolar region such as removal of mandibular third molar teeth. Other variants include a bifid canal with a branch (~41%): following the course of the main mandibular canal before re joining it (forward or buccolingual type); terminating at the apex of a tooth, usually the molar teeth (dental type); opening as an accessory mental foramen. A trifid mandibular canal variation has also been described.