Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы Кук бұғазы арқылы паром қызметі
Interislander – Жаңа Зеландияның Кук бұғазы арқылы Солтүстік аралдағы Веллингтон мен Оңтүстік аралдағы Пиктон арасындағы автомобиль және теміржол паром қызметі. Оның иесі және операторы – мемлекеттік теміржол операторы KiwiRail. Жолды үш ролл-он-ролл-офф (RORO) кемесі пайдаланады, бұл келесу үш сағатқа созылады. Аралық теміржол паром қызметі 1962 жылдың тамыз айында Жаңа Зеландия теміржол департаменті (NZR) тарапынан басталды. Бұл қызмет негізінен Солтүстік және Оңтүстік аралдардың теміржол желілері арасындағы RORO теміржол байланысын қамтамасыз етті, бұл NZR-ге аралдар арасындағы жүк тасымалы үшін жағалау кеме компанияларымен тікелей бәсекелесуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, бұл екі арал арасындағы алғашқы RORO автокөлік байланысын қамтамасыз етті, нәтижесінде Веллингтон-Пиктон паромдары Union Company компаниясының Веллингтон-Литтелтон паром қызметімен бәсекелесіп, оны толыққанды алмастырды. Бүгінде Interislander қызметі Веллингтон-Пиктон теңіз жолындағы Bluebridge компаниясымен және әуе тасымалдаушыларымен бәсекелесуіне қарамастан, жолаушылар тарапынан жақсы қолдауға ие, жылына 5500 рейспен шамамен бір миллион жолаушы және 230 000 көлік тасымалданады. 2017 жылы Interislander KiwiRail-дің төрт көрнекті жолаушы қызметін біріктіру мақсатымен құрылған жаңа туристік бренді – «Жаңа Зеландияның Ұлы саяхаттары» құрамына кірді: Interislander, Northern Explorer, Coastal Pacific және TranzAlpine.
Кіріспе
1962 жылға дейін Солтүстік және Оңтүстік аралдардың теміржол желілері біріктірілмеген, ал Жаңа Зеландия темір жол департаменті (NZR) аралдар арасындағы тасымал үшін кемелермен бәсекелесуде қиындықтарға тап болды. Контейнерлер пайдалануға дейін аралдар арасындағы теміржол жүктері Веллингтонға вагонда жеткізіліп, түсіріліп, Пиктон немесе Литтелтонға кемеге тиеліп, содан кейін тағы бір вагонда тиеліп, қалған жол жүріп жеткізілетін. Union Steam Ship Company (USSC) Литтелтон мен Веллингтон арасында түнгі паром қызметін іске асырды. NZR сондай-ақ SAFE Air компаниясымен аралдар арасындағы жүк тасымалы үшін Rail Air әуе жүгі қызметін жүргізуге келісім жасады, бірақ бұл әуе кемелерінің сыйымдылығымен шектелді. Теміржол паромдарын іске қосу туралы шешім 1958 жылы Кук бұғазы көлігі жөніндегі тергеу комитеті тарапынан қабылданды. Тергеу 1925 жылы салынған және пайдасыз деп танылған «Тамахайн» кемесін тоқтату туралы Union Steam Ship компаниясының шешімінен кейін басталды. NZR аралдар арасындағы жолаушылар тасымалы үшін USSC-мен бәсекелесуге ресми түрде ықылымсыз болды, бірақ Жаңа Зеландия теміржол қызметкерлері институтына тергеуге ұсыну үшін ақпарат ұсынды. Бұл қызмет тиімділікті күрт арттырды, себебі жүктер бүкіл сапар бойы бір вагонда қалуға мүмкіндік алды, бұл уақыт пен қаржыны үнемдеді. «Арамоана» Кук бұғазын 3 сағат 20 минутта кесіп өтті, бұл автомобильдер мен жолаушылар үшін екі арал арасындағы уақытты қысқартты. Веллингтоннан Крайстчерчке дейінгі сапар уақыты USSC паромдарымен 11 сағаттан NZR паромдары мен автомобиль жолдарымен 9 сағатқа дейін азайды. Бастапқы қызмет күніне әр бағытта бір рет жүзуден тұрды: Веллингтоннан Пиктонға таңертең және Пиктоннан Веллингтонға түстен кейін. (2016 жылғы доллармен шамамен 395 NZ$) Көптеген адамдар мемлекеттік қызмет үшін бұл қызметтің бағасы тым жоғары деп ойлады. Дегенмен, ол 1963-64 қаржы жылында NZR үшін табыс көзіне айналды, NZR-дың 538 500 фунт стерлингтік операциялық табысына 535 000 фунт стерлинг үлесті. 1982 жылы «Арахура» флотка қосылып, ескірген «Арамоана» және «Арануи» кемелерінің орнын басты. Жылдам «Арахура» Кук бұғазын кесіп өту уақытын 20 минутқа қысқартты, ол 3 сағатқа дейін азайды. Бастапқыда USSC NZR атынан паромдарды басқарды. Бұл 1970 жылы өзгерді, теміржол министрі Питер Гордон NZR аралдар арасындағы паромдарды басқару үшін өз теңіз қызметін құратынын жариялады.
SeaRail және "Интерлайнер"
1982 жылы Жаңа Зеландия теміржол корпорациясы (Теміржол департаментінің мұрагері) қайта құрылған кезде, қызмет "SeaRail" деп аталды. 1989 жылы ол Interisland Line деп аталып, қызмет Interislander ретінде танылды. Кемелер паркі жақсартылған жабдықтармен және логотипінде Pelorus Jack бейнесі бар жаңа ливреямен жаңартылды. 1991 жылы New Zealand Rail Ltd, соның ішінде Interisland Line, теміржол корпорациясынан бөлінді. 1993 жылы New Zealand Rail Ltd жекешелендіріліп, 1995 жылы Tranz Rail болды. 1999 жылы Tranz Rail DEV Aratere кемесін жалға алды, ал 1999 мен 2001 жылдар аралығында Arahanga және Aratika кемелерін сатты. KiwiRail компаниясының иесі жұмыс тоқтату туралы хабарлама жіберді. Жүк тасымалдаушы компания Mainfreight кәсіподақтың әрекеттерін "өте бұзылғандық" деп бағалады. 2013 жылдың қарашасында Aratere кемесінің жетек білігі сынды да, Кук бұғазында винтін жоғалтты. Interislander кемесі Aratere жөндеуден өтетін жазғы маусымда көмектесу үшін жалданып алынды. 2014 жылдың желтоқсанында Stena Alegra кемесі ескі Arahura кемесінің орнына ұзақ мерзімге жалға алынатыны жарияланды. Arahura соңғы рет 2015 жылдың 29 шілдесінде теңізге шықты, ал Stena Alegra кемесі жөнделіп, Kaiarahi деп аталды және 2015 жылдың қыркүйегінде пайдалануға берілді. Барлық кемелерді 2024 жылға дейін екі бірдей, теміржолға қосыла алатын кемемен ауыстыру жоспарланған. Кейін 2024 және 2025 жылдары теміржолмен жабдықталған, әлдеқайда үлкен паромдар енгізілуі жоспарланды. Кемелерге арналған 551 миллион NZ$ сомасындағы келісім-шарт 2021 жылы Hyundai Mipo Dockyard компаниясына берілді, ал кемелерді жеткізу 2025 және 2026 жылдары күтілуде. Жаңа паромдар теміржол көлігін үш есеге арттырып, әр кемеде 40 вагонға орын береді.
Қасқыр
Кук бұғазы арқылы Interislander жылдам паром қызметі – Lynx. Крайстчерч кәсіпкері Брук Маккензидің және оның тақсыр болған Sea Shuttles NZ жылдам паром қызметінің ықпалымен, Interisland Line 1994/95 жылғы жаз маусымында бұғаз арқылы жылдам қызмет көрсету үшін паром жалдады. Lynx 2003 жылы қызметін тоқтатты.
Қазіргі автопарк
+NameImageShipyardLaunchedEntered serviceТаннажПортыТіркелген портыNotesAratereHijos de J. Barreras, Vigo, Spain19981999 Wellington, New Zealand17,816 GRTAratere – 27 теміржол вагонын тасымалдайтын теміржол паром. 2023 жылы сатылуы жоспарлануда.
Тарихи флоты
АтауыКөрнекіКөміржайҚұрылысы аяқталдыҚызметке кірдіҚызметтен шығарылдыТоннажыЕскермелерАрамоана Уильям Денни және Бауырлар, Думбартон, Шотландия1961196219854,160 ГРТТарануи Викерс Лимитед, Ньюкасл-апон-Тайн, Англия1965196619854,160 ГРТараханга Верхний Клайд Кеме жасаушылар, Глазго, Шотландия197219722001 Теміржол вагондары үшін төрт рельстік жол және автокөліктерге арналған қосымша сыйымдылығы бар жүк паром ретінде салынған. Бастапқыда 40 жолаушыны тасымалдауға арналған, 1984 жылы 100 жолаушыға дейін сыйымдылығы арттырылды. Aratika Chantiers Dubigeon, Nantes, France1974197419999,035 GTБастапқыда тек жүк тасымалы үшін қолданылған. 1976 жылы жолаушылар тасымалына бейімделді. Purbeck Ateliers et Chantiers du Havre, Le Havre, France1978200320066,507 GTArahura Aalborg Shipyard, Aalborg, Denmark19821983201513,621 GTCondor 10 "The Lynx" Incat, Hobart, Australia1992199419993,240 GTCondor Vitesse "The Lynx" Incat, Hobart, Australia1996199920005,007 GTNormandie Express "The Lynx" Incat, Hobart, Australia2000200020026,581 GTIncat 046 "The Lynx" Incat, Hobart, Australia1997200220035,707 GT