Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Сантебал (, , "бейбітшілікті сақтаушы" деген мағынаны білдіреді) – Камбоджадағы Қызыл кхмерлердің Демократиялық Камбоджа (ДК) режимінің құпия полициясы. Сантебал ішкі қауіпсіздікті қамтамасыз етумен және Туол Сленг (S 21) сияқты түрмелерді басқарумен айналысты, онда мыңдаған адамдар тұтқындалып, сұраққа тартылып, азапталды және өлім жазасына кесілді. Ол 1975 жылғы 17 сәуірде Пномпеньдің құлауына дейін Қызыл кхмерлер ұйымдық құрылымының бір бөлігі болды. Оның атауы екі сөздің қосындысынан құралған: sântĕsŏkh (សន្ដិសុខ) – "қауіпсіздік" және nôkôrôbal (នគរបាល) – "полиция".
The Santebal (, ; meaning "keeper of peace") was the secret police of the Khmer Rouge's Democratic Kampuchea (DK) regime in Cambodia. The Santebal was in charge of internal security and running prison camps like Tuol Sleng (S 21) where thousands of people were imprisoned, interrogated, tortured and executed. It was part of the Khmer Rouge organizational structure well before the Fall of Phnom Penh on 17 April 1975. Its name is an amalgam of two words: sântĕsŏkh (សន្ដិសុខ ) meaning "security" and nôkôrôbal (នគរបាល ) meaning "police".
Тарих
1971 жылы қызыл кхмерлер немесе Кампучья Коммунистік партиясы Пномпеньдің сыртында Арнайы аймақ құрды, оны Ворн Вет басқарды. Кейіннен Демократиялық Кампучьяның қорғаныс министрі болған Сон Сен Сантебалдың да басшысы болды. Осы қызметінде ол Дюш жолдасты оның қауіпсіздік аппаратын басқаруға тағайындады. Сантебалдың көптеген орынбасарлары, мысалы, Чан жолдасы және Пон жолдасы (Чанның орынбасары) Дюштің туған провинциясы – Кампонг-Томнан шыққан. 1975 жылы қызыл кхмерлер билікті алған кезде Дюш штаб-пәтерін Пномпеньге көшіріп, тікелей Сенге есеп берді. Сол кезде астанадағы шағын ғибадатхана режимнің тұтқындарын қамауға пайдаланылды, олардың саны екі жүзден аспады. 1976 жылдың мамырында Дюш штаб-пәтерін соңғы орнына, Туол Сленг деп аталған бұрынғы орта мектепке көшірді, онда 1500-ге дейін тұтқынды ұстауға болатын. Туол Сленгте қызыл кхмерлердің кадрларын тазартудың ірі шаралары жүргізілді, мыңдаған тұтқындар азаптап өлтірілді. 1976-1978 жылдар аралығында 20 000 камбоджалық Туол Сленгте қамалды. Олардың ішінде тек жеті ересек адам ғана тірі қалды. Дегенмен, Туол Сленг – елдегі кемінде 150-ден астам атқыштар орталығының бірі ғана еді.
As early as 1971, the Khmer Rouge or the Communist Party of Kampuchea established the Special Zone outside of Phnom Penh under the direction of Vorn Vet and Son Sen. Sen, later the Deputy Minister for Defense of Democratic Kampuchea, was also in charge of the Santebal, and in that capacity he appointed Comrade Duch to run its security apparatus. Most of the Santebal's deputies, such as Comrade Chan and Comrade Pon (Chan's deputy), hailed from Kampong Thom, Duch's home province. When the Khmer Rouge took power in 1975, Duch moved his headquarters to Phnom Penh and reported directly to Sen. At that time, a small chapel in the capital was used to incarcerate the regime's prisoners, who totaled fewer than two hundred. In May 1976, Duch moved his headquarters to its final location, a former high school known as Tuol Sleng, which could hold up to 1,500 prisoners. It was at Tuol Sleng that the major purges of the Khmer Rouge cadres took place and thousands of prisoners were tortured and killed. Between 1976 and 1978, 20,000 Cambodians were imprisoned at Tuol Sleng. Of this number only seven adults are known to have survived. However, Tuol Sleng was only one of at least 150 execution centres in the country.