Кіріспе

Nova Scotia (Workers' Compensation Board) v Martin; Nova Scotia (Workers' Compensation Board) v Laseur, [2003] 2 S. C. R. 504, 2003 SCC 54, Канада Жоғарғы Сотының маңызды шешімі болып табылады. Сот конституциялық дауларды қарауға арналған трибуналдардың құзыретін және 1982 жылғы Конституциялық актінің 52(1) бабы бойынша заңнаманы жою өкілеттігін қайта қарастырды. Осылайша, Сот бұрынғы шешімді, яғни Купер Канадаға қарсы (Адам құқықтары жөніндегі комиссия) (1996) ісін күштен шығарды. Сонымен қатар, Сот Новая Шотландияның Еңбек ақысы туралы заңының хроникалық ауырсынуға байланысты мүгедектікке ұшыраған адамдарға жәрдемақы төлеуден тыйым салатын ережелерін, Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартасының 15(1) бабын бұзады деп танып, күштен шығарды.

Өмірбаян

Дональд Мартин мен Рут Лейзер екеуі де жұмыс орындасында алған жарақаттарынан туындаған созылмалы ауырсынудан зардап шекті. Олар жарақаттары үшін өтемақы алуға тырысты, бірақ Жұмысшыларды өтеу жөніндегі кеңес кез келген жәрдемақыны жоқ деп тапты. Олар Жұмысшылардың өтемақы туралы заңды Хартияның 15(1) бабындағы теңдік құқығын бұзу деп шағымданып, созылмалы ауырсынуы бар адамдарға жәрдемақы төлемеуді сотқа шағымдады. Апелляциялық кеңес Мартиннің ісі бойынша Хартия бұзылған деп шешім шығарды. Үкімет бұл шешімге шағым жасады, ал Новая Шотландияның апелляциялық соты кеңестің Хартияны қолдануға құқығы жоқ деп үкім шығарды. Осы қорытындыға келгенде, сот Купер ісіне сүйенді. Аталған істе Жоғарғы Сот Хартияны қашан қолдануға болатыны мәселесінде екіге бөлінді. Маклачлин Хартия "халыққа" тиесілі екенін және осыған байланысты оны кеңінен түсіну керек деді. Ламер оған қарамастан, оны тек тиісті билігі бар соттар ғана қолдана алатынын айтты. Келісімге келгенде, Хартия тек заң шығарушының нақты ниеті болған жағдайларда ғана қолданылуы мүмкін болды. Аталған жағдайда заң шығарушының нақты ниеті болмағандықтан, апелляциялық сот өкілеттік таба алмады.

Соттың дәлелдеуі

Сот трибуналға Жарғыны қолдану құқығы бар екенін және Заң оны бұзатынын анықтады. Осының салдарынан Мартинге тиісті жәрдемақылар берілді, ал Лазурдың ісі қайта қарау үшін трибуналға қайтарылды. Бірауыздан шешім қабылдаған Сот судьясы Гонтиер трибунал Жарғыны қолдана ала ма деген мәселені қарастырды. Гонтиер заң мәтіні трибуналға заңды қолдану құқығын берсе, онда ол Жарғыны да қолдана алатынын айтты. Егер заңды қолдануға тікелей өкілеттік берілмесе, сот заңды тұтас қарастыра отырып, жасырын өкілеттік іздеуге құқылы. Мұнда трибуналдың міндеттері, оның сот функциясын атқару қабілеті және әкімшілік жүйедегі басқа да ерекшеліктері ескерілуі керек. Егер талапкер трибуналдың Жарғыны қолдану құқығы бар екенін дәлелдесе, қарсы тарап заң шығарушы органның осы құқықты нақты түрде жою туралы немесе заңдық ережелердің осы құқықты жою ниетін көрсететін дәлелдер ұсынған жағдайда бұл болжамды жоққа шығара алады.