Кіріспе

Функционалдық шығындарды талдау (ФСА) (кейде функциялық құндылықты талдау (FVA) деп те аталады) – жүйенің (өнім немесе қызмет ретінде) тұтынушылық функциялары немесе қасиеттері (сондай-ақ құндылық) мен осы функцияларға немесе қасиеттерге жетуге кеткен шығындар арасындағы қатынасты оңтайландыру мақсатында жүйелерді техникалық және экономикалық тұрғыдан зерттеу әдісі.

Тарих

Өндірісті, өндірістік технологияларды және ұйымдық құрылымдарды үздіксіз жетілдіру әдістемесін Юрий Михайлович Соболев (Ресей) 1948 жылы "Пермь телефон зауытында" (шамамен Л. Д. Майлзбен бір уақытта) әзірлеген. 1948 жылы Юрий Михайлович Соболев (Ресей) "Пермь телефон зауытында" (Пермь, Ресей) әдіс-талдауды қолдануда алғашқы жетістікке жеткен. 1949 жылы жаңа әдісті пайдалану нәтижесінде алғашқы өнертабысқа өтінім берілген. Бүгінде экономикалық дамыған елдердегі дерлік әрбір кәсіпорын немесе компания функционалдық құнталдау сияқты әдістемені сапа менеджментінің практикасы ретінде қолданады, бұл ISO 9000 сериясы стандарттарының қағидаттарына толыққанды сай келеді.

Негізгі идеялар

Тұтынушының қызығушылығы өнімнің өзінде емес, оны пайдаланудан алатын артықшылықта. Тұтынушы шығындарын (функциялардың құны немесе бағасы) азайтуға тырысады. Тұтынушыға қажетті функцияларды әртүрлі тәсілдермен, демек, әртүрлі тиімділікпен және шығындармен орындау мүмкін. Функцияларды іске асырудың мүмкін болатын баламаларының ішінде сапа мен баға арақатынасы тұтынушы үшін ең оңтайлы болып табылатындары бар.

Әдіс

FCA мақсаты – өндірістің ең жоғары тұтынушы қанағаттану деңгейіне жету, сонымен бірге барлық өнеркәсіптік шығындарды (өндіріс шығындарын) төмендету. Классикалық FCA-ның үш ағылшын тіліндегі синонимі бар: құндылық инженериясы, құндылықты басқару, құндылық талдауы. Кейбір авторлардың шатастыруынша, FСА әдісін белсенділікке негізделген есептеу (ABC) әдісімен жаңылыстырудың қажеті жоқ.