Никлаус Риггенбах: Теміржол инженері және тісті дөңгелек теміржолының ойластырушысы

Кіріспе

Никлаус Риггенбах (21 мамыр 1817 – 25 шілде 1899) – Альзас туған швейцариялық механик, теміржол инженері, саясаткер және тісті дөңгелекті теміржол жүйесінің, сондай-ақ қарсы қысымды тежегіштің авторы. Риггенбах ең алдымен өзінің теміржол жүйесін енгізгенімен және оны туризм саласында, мысалы Риги, Пилатус немесе тіпті Үндістанның Нилгири тау теміржолында қолданғанымен белгілі болды. 1878 жылы ол Париждегі Әлемдік көрмеде алтын медальмен марапатталды. 1866-1868 жылдары Солотхерн кантонының кеңесінде қызмет етті.

Ерте өмір және білім

Риггенбах Франция Корольдігінің Гёбвиллер қаласында Николаус Риггенбах отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Швейцарияның Рюненберг қаласынан шыққан болатын, сол жерге көшіп, қант қызылшасын өңдеу зауытын ашып, зор байлыққа ие болды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін анасы сегіз кішкентай баласымен Базельге қайтып оралды. Риггенбах 16 жасында механик мамандығы бойынша оқуға түсті, білімін аяқтаған соң шетелге кетіп жұмыс істеді.

Мансап

1837 жылы ол Парижге жол тауып, жұмысқа орналасты. Кешкі мектепте техникалық курстарға қатысып, математика және физика саласында мол білім алды. 1839 жылы Париж – Сен-Жермен темір жолы ашылғанда, ол локомотивтер құрастыру ісіне бейімділігін танытты. 1840 жылдың маусым айында ол Германияның Карлсруэ қаласына көшіп, Эмил Кесслердің машина жасау зауытында жұмыс істеді. Ұзақ өтпей ол басқарушы директор болып тағайындалды және кемінде 150 локомотив құрылысына қатысты. Осы бу машиналарының бірі – «Лиммат», 1847 жылдың 9 тамызында ашылған Швейцарияның Солтүстік темір жолы (Schweizerischen Nordbahn), сондай-ақ «Испан нан пирогы» (Spanisch Brötli) деп те аталатын желіде сынақтан өтті, оны Цюрих – Баден бағытында сынау үшін Швейцарияға жеткізді. 1853 жылы Базель – Ольтен желісінің құрылысы басталғанда, Швейцарияның Орталық темір жол компаниясының директорлар кеңесі оны машина жасау шеберханасының бастығы етіп тағайындады. Ол Англия мен Австрияға бірнеше ресми сапар жасап, «жақсыны одан да жақсы ету үшін» көптеген бу локомотивтерінің астына кіріп, қазандықтарын тексерді. Темір жол саласындағы бірнеше жаңалықтар оның есімімен байланысты. 1856 жылы ол Ольтендегі Centralbahn жаңа бас шеберханасының шебері және бастығы болды. Оның басшылығымен бұл шеберхана толыққанды локомотив құрастыру зауыдына айналып, компанияның өз локомотивтері мен көпірлерін жасады. Хауенштейн желісіндегі рельстердің жолмен жабысуы (тартылуы) оны алаңдатты. Бұл қиындықтар Риггенбахты рельстік темір жол тұжырымдамасына жетеледі. Көптеген тәжірибелерден кейін ол рельстердің арасына тірек орнату арқылы тік учаскелерді басып өтуге болатынын анықтады, оны локомотивтің астыңғы жағындағы тісті дөңгелекпен байланыстыруға болады. Ол өзінің алғашқы локомотивін 1862 жылы жасады, ал 1863 жылдың 12 тамызында Франция оған №59625 патентті берді. Вицнау – Риги желісі 1871 жылы Риггенбах жүйесін қолданатын Еуропадағы алғашқы тау темір жолы ретінде ашылды. Локомотивтерде оның кері қысыммен тоқтату жүйесі орнатылған.

In 1837 he found his way to Paris, where he accepted employment. By taking technical courses in night school, he acquired considerable knowledge in mathematics and physics. With the opening of the Paris St. Germain railroad line in 1839 he found his vocation to build locomotives. In June 1840 he moved to Karlsruhe, Germany, and found employment in the machine works of Emil Kessler. Here he soon rose to managing director and was involved in the construction of no less than 150 locomotives. One of these steam engines was the "Limmat" of the Schweizerischen Nordbahn (Swiss Northern Railway), opened on 9 August 1847, also called the Spanisch Brötli line, which he ferried to Switzerland in order to test it on the Zürich Baden line. As construction of the Basel Olten line began in 1853, the board of directors of the Schweizer Centralbahn Gesellschaft (Swiss Central Rail Association) appointed him chief of the machine works. He made several official trips to England and Austria, and crawled under a fair number of steam locomotives and into their boilers, "to make the good even better." Various improvements in railroading bear his name. In 1856 he became a master machinist and boss of the new main workshop of the Centralbahn in Olten. Under his direction this workshop evolved into a full fledged engine works, building the company's own locomotives and bridges. Track grip (adhesion) on the Hauenstein line caused him concern. The difficulties led Riggenbach to the concept of the rack railway. After many attempts he discovered that one could negotiate steeper stretches of track by bolting a rack between the rails, which a toothed wheel or cog on the underside of the locomotive could engage. He built his first locomotive in 1862, and on 12 August 1863 France awarded him Patent No. 59625 for the invention. The Vitznau Rigi line was inaugurated in 1871 as the first mountain railway to use the Riggenbach system in Europe. The locomotives were equipped with his counter pressure braking system.