Кіріспе

La nave (Көме) – итальян композиторы Итало Монтемеццидің прологы мен үш "эпизодтан" тұратын операсы. Оның итальян тіліндегі либреттосын Тито II Рикорди Габриэле Д’Аннунционың 1908 жылғы осы аттас пьесасы негізінде жазған. Опера 1918 жылғы 3 қарашада Милан қаласындағы Ла Скала театрында тұңғыш рет қойылды.

Бірінші қойылым

Операның премьерасы 1918 жылғы 3 қарашада Миландағы Ла Скалада Туллио Серафин дирижерлігімен өтті. La nave – патриоттық және империалистік тақырыптарды қамтитын туынды. Бірінші және екінші эпизодтардың аяқталуынан кейін итальян әскерлерінің Тренто мен Триестке енгені туралы хабарламалар қойылымды тоқтатты, бұл Италияның Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қатысуын сәтті аяқтағанын білдірді. Кейіннен «La nave» 1918 жылы үлкен халықтық және сындық табысқа ие болды деген аңыз пайда болды. Бұл қателіктің себебі 1953 жылы Opera News журналында Серафин жасаған мәлімдеме болды: «La nave [Montemezzi-дің үлкен хиті] L'Amore [dei tre re] сияқты, тіпті одан да жақсы қабылдады. Ол Миланның барлық газеттеріндегі сыншылардың жылы ықыласына бөленді». Шындығында, Серафин дұрыс еске алмады, және сын-пікірлердің ешқайсысы айқын құлшыныс білдірген жоқ. Сыншылар Монтемеццидің оркестрлік және хорлық жазбаларын мақтады, бірақ операның жеткіліксіз әуенді, өте германдық стильде және қолайсыз бастапқы материалға негізделгенін сынға алды. Corriere della Sera газетінде (Дэвид Чандлердің мәліметі бойынша Ренато Симониге жатқызылған) жарияланған ең жағымды пікір операны жұртшылықпен «шындық сәттілік» деп сипаттады, бірақ сонымен қатар көрермендердің реакциясы «сирек кездесетін шынайы құлшынысқа» ие болғанын атап өтті.

Кейінгі орындалуы

1919 жылы Чикаго қаласында, 1923 жылы Веронада қойылымдар болды. 1938 жылы Римде қайта қойылды. Бірақ операның ұзақ мерзімді табысқа жетуіне көптеген факторлар кедергі келтірді. Оның үлкен хорлары, әсем декорациялары және әсіресе, соңғы актіде теңізге бет алған толық көлемді кеме болуы талабының арқасында сахналау өте қымбатқа түсті. Басты рөлдер де өте қиын. Сонымен қатар, «Ла Наве» операсының өте зор және агрессивті империалистік сөздері Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен Муссолини құлағаннан кейін сәйкес келмейтіндей болды. «Ла Наве» 2012 жылдың 31 қазанында Нью-Йорк қаласында Teatro Grattacielo ұйымдық концертінде орындалды. Монтемецци 1919 жылы Чикагода дирижерлік еткеннен бері опера АҚШ-та алғаш рет ойнатылды.