Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лланрхиджил – Уэльстің Конви округінің шағын ауылы. Ол Конви аңғарында, Трефрюден оңтүстікке қарай бір шақырымнан кем жерде және Лланрвсттан солтүстік-батысқа қарай бір шақырым жерде орналасқан. Бүгінде көршілес Трефрю – 600-ге жуық халқы бар ауыл, бірақ Лливелин Фур (Лливелин Ұлы) тұсында және 19-ғасырдың басына дейін Лланрхиджил Трефрюден үлкен болды, ол жай ғана "бірнеше үйден тұрды" (Моррис Джонстың "Хейнес Трефрю" кітабынан цитата). Шындығында, тіпті бүгін де Трефрю мен Лланрхиджил Лланрхиджил приходіне жатады. Лланрхиджил маңындағы ауданда 2011 жылы бар болғаны 178 адам тұрды. Жақын жердегі Гвайдир орманы көптеген тұрғындарға жұмыс берді. Орман ішінде бірнеше шағын тақта карьерлері мен металл кен орындары болды, металл кенін өндірудің ең жақсы кезеңі 1850 жыл мен 1919 жыл аралығында болды. Орманнан ағаш та алынды, ағаш, тақта және металл кендері орманнан көршілес Трефрюдегі кемежайға тасымалданды, одан өзен арқылы жағалауға жіберілді. Лланрхиджил атын Әулие Рихиджилден (кейде Рохиджил деп жазылады) алған, ол Хелиг ап Гланногтың ұлы, Хелиг ап Гланног Ллис-Хелигте теңіз суға батқанға дейін өмір сүрген және қазір мифтер мен аңыздардың тақырыбына айналған. Рихиджилдің бірнеше бауырлары болды, олар шіркеулер салған және әулиелерге айналған, соның ішінде Целинин, ол Хенридке жақын, аңғардың төменгі жағындағы Ллангелинниндегі ескі шіркеуді салған.
Llanrhychwyn is a hamlet in Conwy county borough, Wales. It lies in the Conwy valley, less than a mile south of Trefriw, and a mile north west of Llanrwst. Today neighbouring Trefriw is a village with a population of around 600, but in the time of Llywelyn Fawr (Llywelyn the Great), and up to the early 19th century, Llanrhychwyn was larger than Trefriw, which consisted simply of "a few houses here and there" (quote from Hanes Trefriw, by Morris Jones). Indeed, even today both Trefriw and Llanrhychwyn lie within the parish of Llanrhychwyn. The area around Llanrhychwyn had a population of only 178 in 2011. The adjacent Gwydir Forest would have provided work for many of the inhabitants. A number of small slate quarries and metal mines were located in the forest, and the heyday of metal mining here was between 1850 and 1919. The forest also provided wood, and timber, slate and metal ores were transported from the forest to the quay at neighbouring Trefriw, from where it was shipped downstream to the coast. Llanrhychwyn takes its name from Saint Rhychwyn (sometimes recorded as Rhochwyn), son of Helig ap Glannog, the prince who lived at Llys Helig before it was inundated by the sea, and now the subject of myth and legend. Rhychwyn had several brothers who established churches and became saints, including Celynin, who established the old church at Llangelynnin, near Henryd, further down the valley.
Шіркеу
Лланрхидхогтың ең танымал ерекшелігі – оның приход шіркеуі, көптеген адамдар оны Уэльстегі ең көне шіркеу деп санайды. Бұл шіркеу 6 ғасырда Рыхдхогтың алғаш рет шіркеуін салған жерін көрсетеді. Жергілікті жұртшылық бұл шіркеуді Льюэлин шіркеуі деп атайды, ал ең көне бөлігі 11 ғасырдың соңына жатады. Гвинед князі және Уэльс князі Лливелин Фавр, Лланрхидхогқа жақын Трефриуде "Y Ty Du" деп аталатын аң аулау үйіне ие болған. 1205 жылы Льюэлин Англия королі Джонның қызы Сиванға немесе Джоанға үйленді. Шамамен 1230 жылы Лливелин жергілікті тұрғындарға арнап тағы бір шіркеу салды, ол қазіргі Тrefриудегі Әулие Мария шіркеуі орналасқан жердегі орталықта болды. Льюэлин мен Сиван шіркеудегі әдемі әйнек терезеде бейнеленген, ал 1533 жылғы терезеде Рыхдхог пен Давидтің суреттері бар. Латын тілінде жазылған жазуда осы шіркеуге садақа бергендер үшін дұға ету сұралады. Ежелгі шіркеу қорымының ішінде орналасқан бұл шіркеу, ерте архитектураның көрнекті үлгісі. Шығыс бөлігі 13 ғасырда, ал солтүстік бөлігі 16 ғасырда салынған. Онда шіркеудің өзі сияқты көне, төртбұрышты қазандық бар, сондай-ақ шығыс терезедегі әйнек өнерінің ерте мысалы да бар. Шатырдың ағаш жолдары шамамен 800 жыл бұрын салынған және Уэльстегі ең көне мысалдардың бірі болып табылады. Ежелгі емен есіктің ағаш ілгектері бар, ал 13 ғасырдан қалған қоңырау, мүмкін, Маэнан аббаттығынан алынған. Алтарь қоршауы 1616 жылға, ал мінбар 1691 жылға дейін салынған. Тостаған 1614 жылы жасалған және әсем өрнектермен безенілген. Тіркемелер 1594 жылдан бастап сақталған. Бүгінде Лланрхидхог шіркеуінде тек жаз айларында және ерекше жағдайларда ғибадаттар өткізіледі. Егер шіркеу жабық болса, кілтті жақын маңдағы "Tu hwnt i'r Gors" шаруашылығынан алуға болады. Моррис Джонс сонымен қатар, бұл шіркеутің Лливелиннің "[оның әйелінің] пайдалануы үшін және оған деген игілігі үшін, тұрғындарға көрсеткен мейірімділігі үшін салынғанын, сондай-ақ Лланрхидхог приходынан бірнеше шаруашылықты сыйға тартқанын, оларды Треф Рив Лас приходы деп атағанын" атап көрсетеді. Ол осы атауын тұрған беткейінен алған екен.
Llanrhychwyn's main claim to fame is its parish church, which many claim is the oldest in Wales, marking the site where Rhychwyn originally established his church in the 6th century. The church is known locally as Llewelyn's Church, and the oldest part dates from the late 11th century. Llywelyn Fawr, Prince of Gwynedd and de facto Prince of Wales, had a hunting lodge in Trefriw, close to Llanrhychwyn, known in documents as 'Y Ty Du'. Llywelyn married Siwan or Joan a daughter of King John of England in 1205. In about 1230 Llywelyn endowed another church for the local community living on the valley bottom in the commotal centre, on the site where St Mary's, Trefriw now stands. Llywelyn and Siwan are portrayed in a remarkable stained glass window in the church, as are Rhychwyn and David in a window dating from 1533. An inscription in Latin asks for prayers for the donors. Set within an ancient churchyard, the church is a good example of early architecture. The east aisle was added in the 13th century, and the north aisle dates from the 16th century. It has a very old square font, as old as the church itself, and an early example of stained glass in the east window. The roof beams, some 800 years old, are the earliest example in Wales. The ancient oak door has wooden hinges, and the bell, which dates from the 13th century, possibly came from Maenan Abbey. The altar rails date from 1616, and the pulpit from 1691. The chalice is dated 1614 and is of an ornate design. The registers date from 1594. These days, services are only held in Llanrhychwyn church during the summer months, and on special occasions. If locked, the key is available from Tu hwnt i'r Gors Farm, nearby. Morris Jones also records in Welsh that this church was "built by Llywelyn for [his wife's] use, and for the use of the inhabitants, for their kindness towards him, and that he donated a number of farms from the parish of Llanrhychwyn, naming them as the parish of Tref Rhiw Las. It got this name from the slope on which it stood".
Танымал тұрғындары
ХVIII ғасырдың басында Херст кітабындағы өлең жолының антиквариат ғалымдары тарапынан қате түсіндірілуіне негізделген кең таралған сенім бойынша, Талиэсин (шамамен 534–599), VI ғасырдың уэльс барды және уэльс тіліндегі ең ерте сақталған ақын, Ллин Геириониддтің жағасында өмір сүрген және сол жерде жерленген. Ол осы аймақта туған деген де мәлімдемелер бар, бірақ оның Поуис патшасы Кинан Гарвинге арнаған өлеңдері көрсеткендей, Поуисте туған болуы әлдеқайда ықтимал. Роберт Уильямс (Требор Май) (1830–77) шіркеуге жақын жерде дүниеге келіп, ауылда өсті. Кейін Лланрвстке көшіп, заманының ең танымал ақындарының бірі болды, әсіресе энглин өнеріндегі шеберлігі үшін құрметке ие болды. Джон Робертс (1828–1904) көршілес Трефрюдің тумасы болды және баспагер және кітап сатушы ретінде сол атты қолданды. Эистеддфодтарда ол Гвилим Коулид атты бардтық есімді қабылдап, Горседтің тым ағылшынданғандығын жиі сынады. 1865 жылы ол Ұлттық Эистеддфодқа бақталастын жеке фестиваль құрып, оны Арвест Глан Геирионидд («Геирионидд өзенінің жағасындағы музыка фестивалі») деп атады, ал кездесу орны Ллин Геириониддтегі Талиэсин ескерткіші болды. Гвилим Робертс әңгімешінің әкесі Ричард Оуэн Робертс Лланрхихуинде дүниеге келген.
A popular belief, based on a misinterpretation of a line of poetry in the Red Book of Hergest by 18th and early 19th century antiquarian scholars, is that Taliesin (c. 534–c.599), the 6th century Welsh bard and the earliest poet of the Welsh language whose work has survived, was an inhabitant of the area, living on the shores of Llyn Geirionydd and buried there. It has even been claimed that he was also born in this area, but it is far more likely that he was born in Powys, as demonstrated by his poems to Cynan Garwyn, King of Powys. Robert Williams (Trebor Mai) (1830–77) was born near the parish church and grew up in the village. He later moved to Llanrwst and became one of the most famous poets of his day, being particularly admired for his mastery of the englyn. John Roberts (1828–1904) was a native of neighbouring Trefriw, and he used that name in his job as a printer and bookseller. In Eisteddfodau he would assume the bardic name of Gwilym Cowlyd, and frequently levelled criticism at the Gorsedd for being too Anglicised. In 1865, he founded a separate festival to rival the big National Eisteddfod, and called it Arwest Glan Geirionydd (‘Music Festival on the Banks of the River Geirionydd’), and the meeting point was the Taliesin Memorial by Llyn Geirionydd. Richard Owen Roberts, the father of Gwilym Roberts the storyteller, was born in Llanrhychwyn.
Көбіне жаяу жүру үшін қолданылатын жер
Бүгінде көптеген жаяу жүргіншілер Гвайдир орманына қарай немесе одан қайтып келе жолдарымен Лланрхихуиннен өтеді. Гвайдир орманы – көлдері мен орманды серуендерге танымал аймақ. Лланрхихуиннен өтетін жол Трефрю немесе Лланрвст (бірнеше қақпа арқылы) арқылы аймақтағы ең танымал көлдердің бірі – Ллин Герионидтке дейін созылады. Ллин Гериониддтен Mynydd Deulyn тауының ар жағында Llyn Crafnant көлі орналасқан, оған Trefriw қаласынан көлікпен ғана жетуге болады, және көптеген адамдар оны Уэльстің ең әдемі жерлерінің бірі деп есептейді. Лланрхихуин арқылы өтетін туристердің көпшілігі осы шағын ауылдың тарихи маңызын білмейді, тіпті жолдың өзі ескі шіркеудің жанынан өтпейді. "Трефрю жолы" серуендерінің бірі Лланрхихуин шіркеуінен өтеді.
Today many walkers pass through Llanrhychwyn on their way to or from the Gwydir Forest, a popular area of lakes and forest walks. The lane through Llanrhychwyn continues from Trefriw or Llanrwst (via several gates) to Llyn Geirionydd, one of the most popular lakes in the area. Over the hill (Mynydd Deulyn) from Llyn Geirionydd is Llyn Crafnant, reached only by car from Trefriw, and regarded by many as one of the most beautiful spots in Wales. Most of the tourist traffic passing through Llanrhychwyn is totally unaware of the historical significance of the hamlet, and indeed the road itself does not actually pass the old church. One of the "Trefriw Trail" walks passes Llanrhychwyn Church.