Кіріспе

Барлау агенттігі

Ұлттық қауіпсіздік министрлігі (МҚМ, әзербайжан тілінде: Milli Təhlukəsizlik Nazirliyi) – Әзербайжан министрлер кабинеті құрамындағы барлау агенттігі. МҚМ Әзербайжан Республикасы заңнамасымен оған бекітілген өкілеттіктерді сыртқы істер, корпорациялар, жеке тұлғалар туралы ақпаратты алу және талдау саласында жүзеге асыратын орталық атқарушы орган болды. МҚМ сонымен қатар барлау, қарсы барлау, мемлекеттік құпияларды қорғау, қылмыстарды ашу, алдын алу, болдырмау және анықтау жөніндегі қызметтерді атқарды.

Тарих

Әзірбайжан Ұлттық қауіпсіздік министрлігі 1991 жылғы 1 қарашада Кеңес Мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің (КГБ) материалдық-техникалық және кадрлық базасында құрылды. Ұзақ уақыт өтпей, министрліктен басқа ұлт өкілдері де, Әзірбайжан да шығып кетті, және министрлікті тек қана ұлттық мамандармен толықтыру процесі басталды. Қауіпсіздік органының атауы мен құрамы ғана емес, министрлік алдындағы басты өзгеріс – оның міндеттері мен қызметтерінің өзгеруі болды. 2015 жылғы 14 желтоқсанда Президент Ильхам Әлиев министрлікті таратып, ішкі міндеттері және сыртқы барлау қызметі бар Ұлттық қауіпсіздік қызметін құру туралы жарлыққа қол қойды.

МНС операциялары

2008 жылы ҰҚК Әбу Бакр мешітіне шабуыл жасауға қатысқан «Әл-Қаида» ұйымының оннан астам мүшесін қамауға алды.

Сыртқы байланыстар және ынтымақтастық

МНС бірнеше шетелдік барлау агенттіктерімен байланыста, оның ішінде Ұлттық барлау ұйымымен, Моссадпен және басқаларымен. МНС 2000 жылы ирактық азамат Кенан Ахмед Рустамның Ресей президенті Владимир Путинге жасаған қастандығын болдырмауға көмектесті.

Әзірбайжанның ұлттық қауіпсіздік министрлері

№ПрезидентҚызмет мерзіміСаяси партияҮкіметСайландыСуретАтыҚызметке кірген күніҚызметтен кеткен күніКүндер1Ільхусейн Гусейнов18 қазан 199117 мамыр 1992212Тәуелсіз1. Аяз Мұталибов1991 2Фахраддин Тахмазов17 мамыр 19923 маусым 1993382Әзербайжан Халық фронты партиясы1992 3Нариман Имранов3 маусым 199315 қазан 1994499Әзербайжан Халық фронты партиясы3. Әбульфаз Елшібай1993 4Намиг Абасов22 наурыз 199523 шілде 20043411Жаңа Әзербайжан партиясы4. Гейдар Әлиев1995 5Эльдар Махмудов23 шілде 200417 қазан 20157514Жаңа Әзербайжан партиясы5. Ильхам Әлиев2004