Кіріспе

"Der Wanderer" (D 489) [бұрынғы D 493] – Франц Шуберттің 1816 жылғы қазанда дауыс пен фортепианоға арнап жазған әні. 1821 жылғы мамыр айының соңында қайта жөнделген нұсқасы opus 4, № 1 ретінде жарияланды. Сөздері Георг Филипп Шмидттен (Любек) алынған неміс өлеңінен алынған. Ән До-диез минорында sehr langsam (өте баяу) темпімен және alla breve такт өлшемімен орындалады. Бұл шығармада барлығы 72 такт бар. Шуберт "Der Wanderer" деген тағы бір ән жазды; ол D.649 ретімен белгіленген.

"Жолшы" кітабының егжей-тегжейлі сипаттамасы

Әннің басында таулы жер, булы аңғар мен шулы теңіз сипатталады. Қаңғыбас адам тыныш, қайғылы серуендеп, ішін тыныстап: "қайда?" деген сұрақ қояды. Келесі бөлімде, 8 такттан тұратын, баяу әуен пианиссимода орындалып, қаңғыбас адамның сезімдері бейнеленеді: күн суық секілді, гүлдер қурап, өмір қартайғандай. Қаңғыбас әр жерде жат адам екенін сезінеді. Осы 8 такттық бөлім кейін Шуберт "Жолшыл қиялының" тақырыбы ретінде пайдаланды. Содан кейін музыка Ми мажорға өтеді, темп жылдамдайды және өлшем 6/8-ге ауысады. Қаңғыбас сұрайды: "Сүйікті жерім, сен қайдасың?" Саяхатшы құштарлық тартатын осы жер үмітпен жасылданған, "Гүлдерім гүлдейтін, достарым серуендейтін, өлгендерім тірілетін жер" және, соңында, "Менің тілімді сөйлейтін жер, О жер, сен қайдасың?" Бұл бөлімнің соңында музыка қозғалып, әннің биік нүктесін құрайды. Ақырында музыка бастапқы минорға және баяу темпке оралады. Бастапқыдағы "қайда?" деген сұрақтан кейін, ән "көрусіз деммен" аяқталады, ол сұраққа жауап береді: "Сен жоқ жерде бақыт бар". Ән Ми мажорда аяқталады.