Кіріспе

1943 жылы түсірілген Франк Капраның үгіт фильмі. "Бөліп жең" (1943) – Франк Капраның "Не үшін күресеміз?" үгіт фильмдер сериясының үшінші фильмі және 1940 жылы нацистердің Батыс Еуропаны жаулап алуы туралы айтады.

Қысқаша мазмұны

Фильм Польшаға басып кіргеннен кейін басталады. 1940 жылы Батыс Одақтастарының екі маңызды елінің ішінде Ұлыбритания алғашқы болып айтылады. Германияны блокадалаудағы Корольдік Әскери-теңіз күшінің рөлі ерекше атап көрсетіледі, себебі Германия әлемді жаулап алу үшін жол ашу үшін британдық қарсылықты жеңуге мәжбүр болды. Гитлердің Еуропаның кішкентай бейтарап елдеріне жасаған опасыздығы Данияда ("Біз Даниямен шабуылдаспау туралы келісімге келдік"), Норвегияда ("Германияның Солтүстік мемлекеттермен ешқандай дауы болған емес және қазір де жоқ"), Нидерландыда ("Жаңа Рейх Голландиямен дәстүрлі достықты сақтауға әрқашан тырысқан") және Бельгияда ("Рейх Бельгияға ешқандай қауіп төндіретін талап қойған жоқ") деп көрсетіледі. Бұл цитаталар осы елдердің әрқайсысының басып алынуы көрсетілгеннен кейін қайталанады. 1940 жылы Германияның алғашқы нысанасы Дания мен Норвегия болды. Норвегияға деген қызығушылық Германияның Норвегия фиордтарын U-кәмпиттері үшін база ретінде пайдалану және Норвегиядағы әуежайларды британдық Скапа Флоу әскери теңіз базасына бомбалау үшін қолдану ниетімен түсіндіріледі. Гитлердің Данияға жасаған шабуылы туралы қысқаша айтылғаннан кейін, фильмде нацистердің Норвегияның барлық портын басып алу үшін сауда кемелеріне ұқсас, бірақ ішінде әскер, танктер және артиллерия жасырылған "Трояндық ат" кемелерін пайдаланғаны айтылады. Норвегияны жаулап алуға көмектескен Видкун Квислинг сияқты норвегиялық сатқындардың рөлі де ерекше атап көрсетіледі. Норвегия туралы бөлімнің соңында Гитлер бандит Джон Диллинджермен салыстырылады, ал басып алынған Норвегия Ұлыбританияға қарсы бағытталған алып қысқыш қозғалысының солтүстік тырнағы ретінде бейнеленеді. Францияны жаулап алу оңтүстік тырнақты қамтамасыз етеді. Фильмде Францияның тарихы 1914 жылғы Марна шайқасынан басталады. Француз генералы Фердинанд Фоштің шабуылға бейімділігі баса көрсетіледі: "Оң жағым бұзылды, ортам кері шегінуде, жағдай тамаша, мен шабуылдаймын!" (Француз тіліндегі түпнұсқа экранда көрсетіледі). Содан кейін фильм 1930 жылдардағы Францияның қорғанысқа бағытталғандығын, Мажино желісін сипаттайды, ол Бірінші дүниежүзілік соғыста Францияның алты миллион адамның қаза болуының басты себебі ретінде түсіндіріледі, сондай-ақ нацистік бесінші колоннаның әрекеттері, саяси жемқорлық және ашкөз жеке мүдделер де көрсетіледі. Германияның Францияға шабуыл жасауының ықтимал бағыттары талқыланады: 1870 жылғы Эльзас-Лотарингия арқылы шабуыл және 1914 жылғы Бельгия арқылы шабуыл. Мажино желісінің бұзылмайтынына сенген француздар, 1914 жылғыдай, неміс шабуылының Бельгия арқылы болатынын күтеді. 1940 жылғы француз әскерлерінің құрамы сипатталған: Бельгиямен шекарада 78 дивизия, Мажино желісінде 15, Италияда Бенито Муссолини әскерлеріне қарсы 10 дивизия және Испанияға қарсы қорғаныс үшін 3½ дивизия. Британдық экспедициялық корпусы қосымша 10 дивизияны жіберді. Нидерландыны жаулап алуда парашютистердің маңызды рөлі көрсетілген, сондай-ақ немістердің Эбен-Эмаэль бекінісіндегі бельгиялық қарсылықты жеңіске жеткені, себебі олар Чехословакияда салынған бекіністің нақты көшірмесінде кеңінен жаттығу жасағаннан кейін шабуылдың ең тиімді тәсілін білген. Сондай-ақ, нацистік қатыгездіктерге ерекше назар аударылады, мысалы, Роттердамды тапсырғаннан кейін болған бомбалау, сондай-ақ нацистердің ауылдар мен шағын қалаларға шабуылдары, олардың мақсаты одақтас әскерлерінің қозғалысын қиындату үшін жолдарды босқындармен толтыру болды. Бельгия мен Нидерландыға жасалған нацистік шабуылдың Арденн арқылы негізгі шабуылдан одақтастар күтпеген жерде алаңдату үшін жасалған алдау екені айтылады. АҚШ әскери офицері неміс блицкригінің тактикасын көрсету үшін анимацияны көрсетеді: танктер алдыңғы қанатын құрайды, ал жаяу әскерлер қабырғалардан таралып, бағананың ортасын қорғайтын тығыз қабырғалар жасайды, соның арқасында барлық күштерді жабдықтау үшін жүк көліктері өте алады.