Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шу Ханның шенеунігі, дипломаты және генералы (251 жылы қайтыс болды)
Shu Han official, diplomat and general (died 251)
Ерте өмір
Денг Чжи Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде Шинье округінде (新野縣), Иянг командирлігінде (義陽郡) дүниеге келді. Ол Шығыс Хан әулетінің ерте кезеңінде император Гуангудың қол астында қызмет еткен генерал Денг Юдың ұрпағы еді. Шығыс Хан әулетінің соңы жақындаған кезде Денг Чжи И провинциясына (қазіргі Сычуань мен Чунцинді қамтиды) көшіп барды, бірақ онда жергілікті тұрғындардан күткендей мойынсоқ таппады. Сондықтан ол И провинциясының қарапайым лауазымды шенеунігі, сонымен қатар белгілі болжаушы Жан Юмен ақылдасуға бел буды. Жан Ю оған: "Мырза, 70 жасқа толған соң сіз Бас генерал лауазымына көтерілесіз және маркиз атағына ие боласыз", - деді. Кейін Денг Чжи Баси командирлігінің әкімшісі Пан Сидің (巴西郡; қазіргі Лангчжун, Сычуань) өкілдерді қабылдауымен танымал екенін естіп, сол жерге сапар шегіп, Пан Сидің өкілдерінің бірі болды.
Deng Zhi was born in the late Eastern Han dynasty in Xinye County (新野縣), Yiyang Commandery (義陽郡), which is present day Xinye County, Henan. He was a descendant of Deng Yu, a general who served under Emperor Guangwu in the early Eastern Han dynasty. Towards the end of the Eastern Han dynasty, Deng Zhi migrated to Yi Province (covering present day Sichuan and Chongqing), where he did not receive as much recognition from the locals as he expected. He then decided to consult Zhang Yu, a low ranking official in Yi Province who was also a famous fortune teller. Zhang Yu told him: "Sir, once you are above the age of 70, you will rise to the position of General in Chief and will receive a peerage as a marquis." Deng Zhi later heard that Pang Xi, the Administrator of Baxi Commandery (巴西郡; around present day Langzhong, Sichuan), had a reputation for hosting retainers, so he travelled there and became one of Pang Xi's retainers.
Лю Бейдің басқаруындағы қызмет
214 жылы, соғыс әміршісі Лю Бей провинциялық губернатор Лю Чжаннан И провинциясын басып алғаннан кейін, Дэн Чжи Пи округінің астық қоймасына жауапты төменгі дәрежедегі лауазымға тағайындалды. Бір күні Лю Бей Пи округіне келгенде, Дэн Чжимен сөйлесіп, оның қабілетін байқады. Дэн Чжидің білімі мен тәжірибесіне қатты әсерленген Лю Бей оны Пи округінің префекті етіп тағайындады, ал кейін Гуанхан командирлігінің (廣漢郡; қазіргі Гуанхан, Сычуань) әкімшісі қызметіне көтерді. 220 жылы Шығыс Хан әулеті құлағаннан кейін, Лю Бей 221 жылы мамыр айында өзін император деп жариялап, Шығыс Хан әулетінің орнын басып алған Вэй мемлекетінің билігіне қарсы тұру үшін Шу мемлекетін құрды. Осы кезеңде, қызметінде жақсы нәтижелер көрсеткендігі үшін Дэн Чжи Гуанхан командирлігінен Шу астанасы Чэндуға, императорлық кеңсеге жазу шебері (尚書) болып тағайындалды.
In 214, after the warlord Liu Bei seized control of Yi Province from the provincial governor Liu Zhang, Deng Zhi was appointed as a low level officer in charge of the granary in Pi County. One day, when Liu Bei visited Pi County, he spoke to Deng Zhi and discovered his talent. He was so impressed with Deng Zhi that he appointed Deng Zhi as the Prefect of Pi County, and later promoted him to the position of Administrator of Guanghan Commandery (廣漢郡; around present day Guanghan, Sichuan). After the fall of the Eastern Han dynasty in 220, Liu Bei declared himself emperor in May 221 and established the state of Shu to challenge the legitimacy of the state of Wei, which replaced the Eastern Han dynasty. Around this time, due to his good performance in office, Deng Zhi was reassigned from Guanghan Commandery to the Shu capital, Chengdu, to serve as a Master of Writing (尚書) in the imperial secretariat.
Шудың У-ға жіберген елшісі ретінде
221 жылдың тамыз айынан бастап 222 жылдың қазан айына дейін Лю Бэй бұрынғы одақтасы Сунь Куанмен соғысқа шықты. Сунь Куан 219 жылы Цзин провинциясындағы Лю Бэйдің аумақтарын басып алып, Лю Бэйдің ең басты генералдарының бірі Гуан Юды өлтіргендіктен, олардың одағын бұзған болатын. Бірақ, ол Сунь Куан әскеріне қарсы өткен Сяотин шайқасында қатты жеңіліске ұшырады. 223 жылдың маусым айында Лю Бэй қайтыс болғанға дейін Сунь Куан Сяотин шайқасынан кейін онымен татуласуға тырысты. Жауап ретінде Лю Бэй Сунь Куанмен келісімге келу үшін Сон Вэй мен Фэй Иді өкілдері ретінде жіберді. Лю Бэй қайтыс болғаннан кейін Шудың императорлық канцлері Чжугэ Лян, Лю Бэйдің ұлы және мұрагері Лю Шанның регенті болды, себебі Лю Шан сол кезде кәмелетке толмаған еді. Чжугэ Лян Сунь Куан бітімді бұзады деп қорқып, не істеу керектігін білмей далбаса болғанда, Дэн Чжи онымен кездесіп: "Его қасиеттілігі әлі жас және осал. Ол жақында ғана таққа отырды. Біз олармен достық байланысты қайта жаңарту үшін Уға елші жіберуіміз керек" деді. Чжугэ Лян: "Мен бұл туралы көп ойластым, бірақ бұл жұмысты атқаруға лайықты адамды таба алмадым. Енді мен дұрыс адамды таптым" деді. Дэн Чжи кімді ойлап отырғанын сұрағанда, Чжугэ Лян: "Сіз, мырза" деп жауап берді. Содан кейін ол Дэн Чжиді Шудың елшісі ретінде Вуга Сунь Куанмен кездесуге жіберді.
Between August 221 and October 222, Liu Bei went to war with his former ally Sun Quan, who broke their alliance in 219 by seizing Liu Bei's territories in southern Jing Province and executing Guan Yu, one of Liu Bei's top generals. However, he ended up suffering a disastrous defeat at the Battle of Xiaoting against Sun Quan's forces. Before Liu Bei died in June 223, Sun Quan sought to make peace with him after the Battle of Xiaoting. In response, Liu Bei had sent Song Wei (宋瑋) and Fei Yi as his representatives to meet Sun Quan and agree on a truce. Following Liu Bei's death, Zhuge Liang, the Imperial Chancellor of Shu, became regent to Liu Bei's son and successor Liu Shan as Liu Shan was still underage at the time. Just when Zhuge Liang feared that Sun Quan would break the truce and was unsure of what to do, Deng Zhi came to see him and told him: "His Majesty is still young and vulnerable. He has only recently ascended the throne. We should send an emissary to Wu to reestablish friendly ties with them." Zhuge Liang replied: "I have thought about this for a long time but I haven't found a suitable person to do this. Now I have found the right person." When Deng Zhi asked him who he had in mind, Zhuge Liang replied: "You, Sir." He then sent Deng Zhi as Shu's envoy to Wu to meet Sun Quan.
Вуға екінші сапар
Шуда Чжан Вэнь Вэйге қарсы Вю-Шу одағын қайта растағаннан кейін, Ден Цзи оны үйіне дейін сүйемелдеді және Вуга тағы бір дипломатиялық сапар жасады. Осы уақытта Сунь Куан Ден Цзиге: "Егер екі билеуші бейбіт кезеңде империяны бірлесіп билей алса, қандай ғанибет болар еді!" деді. Ден Цзи жауап берді: Сунь Куан күліп, Ден Цзиге: "Шын мәнінде сен адал адамсың!" деді. Кейін Сунь Куан Чжугэ Лянға мынадай хат жазды: "Дин Гун сырттай ғана айналысады, ал Инь Хуа толыққанды орындамайды. Тек Ден Цзи ғана екі мемлекетіміздің арасын жақсы жақындастыра алады". Сунь Куанның Ден Цзиге деген қатынасы Фэй Иге қарағанда артық болды, сондай-ақ тағы бір сүйікті елші Зонг Юге қарағанда жоғары бағаланды.
In Shu, after Zhang Wen reaffirmed the Wu–Shu alliance against Wei, Deng Zhi accompanied him on his journey home and paid another diplomatic visit to Wu. During this time, Sun Quan told Deng Zhi: "How wonderful it would be if two rulers can rule the Empire together in peacetime!" Deng Zhi replied: Sun Quan laughed and told Deng Zhi: "You are truly an honest person!" Sun Quan later wrote a letter to Zhuge Liang as follows: "Ding Gong does it superficially while Yin Hua does it incompletely. Only Deng Zhi does well in bridging ties between our two states." Sun Quan's treatment of Deng Zhi compared with Fei Yi and was considered superior to another favoured envoy Zong Yu.
Шудың Вэйге алғашқы шабуыл жасауы
227 жылы Чжугэ Лян Шу мемлекетінің барлық әскерлеріне Хуаньдың басты қарсыласы Вэй мемлекетіне қарсы ірі әскери науқанға дайындық үшін Ханчжун әкімшілігіне жиналуға және жұмылдырылуға бұйрық берді. Осы кезеңде ол Ден Цзиді «Әскери күшті таратушы генерал» (揚武將軍) лауазымына тағайындап, сондай-ақ армияның орталық бақылаушысы (中監軍) қызметін тапсырды. 228 жылдың көктемінде Чжугэ Лян Чжао Юн мен Ден Цзиге әскер тобын басқарып, Джи аңғарына (箕谷) баруға және Сье аңғары (斜谷) арқылы Мей округіне (郿縣; қазіргі Фуфенг округі, Шанси провинциясының оңтүстік-шығысы) шабуылдайтын сыңайға келгенін бұйырды. Олардың міндеті – Вэй әскерлерінің назарын аудару және оларды ұстап тұру болды, ал Чжугэ Лян Шудың бас әскерін Цы тауына (祁山; қазіргі Ли округі, Ганьсу провинциясының таулы аймақтары) шабуылға бастап кетті. Шудың басып кіруіне жауап ретінде Вэй императоры Цао Руй Чжан Хеге Цы тауында Чжугэ Лянға, ал Цао Чжэнге Джи аңғарында Чжао Юн мен Ден Цзиге шабуыл жасауға жіберді. Чжао Юн мен Ден Цзи Джи аңғарындағы шайқаста Цао Чжэнге жеңілді, себебі Чжугэ Лян оларға нашар әскерлерді басқаруды тапсырған еді, ал өзі жақсы әскерлерді Цы тауына шабуылға алып кетті. Дегенмен, Чжао Юн мен Ден Цзи кері шегінетін кезінде әскерлерін жинастырып, қарсы тұруға мүдделі болды, соның арқасында шығындарын азайта алды. Цзюэ Лианг Джи-Долы мен Цзитингте Шудың жеңілгенін естігеннен кейін Шу әскерін кері тартып, 228 жылдың көктемінде Ханчжун әкімшілігіне қайтты. Жоғары лауазымды шенеунік ретінде ол Чжугэ Лянның Ли Яндың жабдықтау жөніндегі сәтсіздігін жасыруға жасаған әрекеттері үшін қызметтен босатуды талап ететін тізімге енгізілді.
In 227, Zhuge Liang ordered troops from throughout Shu to mobilise and assemble in Hanzhong Commandery in preparation for a large scale military campaign against Shu's rival state, Wei. During this time, he commissioned Deng Zhi as General Who Spreads Martial Might (揚武將軍) and appointed him as Central Supervisor of the Army (中監軍). In the spring of 228, Zhuge Liang ordered Zhao Yun and Deng Zhi to lead a detachment of troops to Ji Valley (箕谷) and pretend to attack Mei County (郿縣; southeast of present day Fufeng County, Shaanxi) via Xie Valley (斜谷). Their mission was to distract and hold the Wei forces' attention, while Zhuge Liang led the Shu main army to attack Mount Qi (祁山; the mountainous regions around present day Li County, Gansu). In response to the Shu invasion, the Wei emperor Cao Rui sent Zhang He to attack Zhuge Liang at Mount Qi, and Cao Zhen to attack Zhao Yun and Deng Zhi at Ji Valley. Zhao Yun and Deng Zhi lost to Cao Zhen at the battle in Ji Valley because Zhuge Liang had given them command of the weaker soldiers while he led the better troops to attack Mount Qi. Nevertheless, Zhao Yun and Deng Zhi managed to rally their men into putting up a firm defence as they retreated, thus minimising their losses. Upon learning of the Shu defeats at Ji Valley and Jieting, Zhuge Liang pulled back the Shu forces and retreated to Hanzhong Commandery by the late spring of 228. As a senior official, he would be listed by Zhuge Liang among the names calling for the sack of Li Yan for the attempted cover up of his failure with supplies.
Цзянчжоуды қорғау және Фулингті тыныштыққа келтіру
234 жылы Чжугэ Лянның қайтысынан кейін Дэн Чжи авангардтық әскери кеңесші (前軍師) және авангард генералы (前將軍) лауазымдарына көтерілді. Ол сондай-ақ Ян провинциясының номиналды инспекторы болып тағайындалды, себебі Ян провинциясы Шу мемлекетіне қарасты емес еді. Бұған қоса, ол "Янгу ауылының маркизі" (陽武亭侯) атағымен ауыл маркизі болып тағайындалды. Біраз уақыттан соң, ол Шудың шығыс шекарасына жақын Цзянчжоу (江州; қазіргі Чунцин) қаласын қорғауға бекітілді. Оның атағы шекаралық қолбасшылар Ван Пинг пен Ма Чжунмен теңестірілді. Цзянчжоуда болғанда Дэн Чжи Ву императоры Сунь Куанмен бірнеше рет хабар алмасып, одан көп рет қымбат сыйлықтар алды. 243 жылы Дэн Чжи арбалар мен ат әскерінің генералы (車騎將軍) болып тағайындалды және императорлық билікпен уақытша өкілеттік алды. 248 жылы Шу мемлекетіне бағынышты Фулинг (涪陵; қазіргі Пэншуй ауданы, Чунцин) халқы өздерінің командирін өлтіріп, көтеріліс ұйымдастырды. Жауап ретінде Дэн Чжи әскерлерді көтерілісшілерге қарсы жіберіп, оларды жеңіп, көшбасшыларын жазалады. Фулингте бейбітшілік орнатылды.
After Zhuge Liang's death in 234, Deng Zhi rose to the positions of Vanguard Military Adviser (前軍師) and General of the Vanguard (前將軍). He was also appointed as the nominal Inspector of Yan Province as Yan Province was not Shu territory. In addition, he was enfeoffed as a village marquis under the title "Marquis of Yangwu Village" (陽武亭侯). Shortly after, he was put in charge of guarding Jiangzhou (江州; present day Chongqing) near the eastern border of Shu. His fame was compared to other border commanders Wang Ping and Ma Zhong. When he was at Jiangzhou, Deng Zhi had several exchanges with the Wu emperor Sun Quan, who also sent him expensive gifts on numerous occasions. In 243, Deng Zhi was promoted to General of Chariots and Cavalry (車騎將軍) and granted acting imperial authority. In 248, the people in Fuling (涪陵; around present day Pengshui County, Chongqing), a small vassal state under Shu, killed their Commandant and started a rebellion. In response, Deng Zhi led troops to attack the rebels, defeated them and executed their leaders. Peace was restored in Fuling.
Өлім
Дэн Чжи 251 жылы 74 жасында (Шығыс Азия жас есебі бойынша) қайтыс болды.
Deng Zhi died in 251. at the age of 74 (by East Asian age reckoning).
Маймылмен кездесу
Хуаянг жылнамасында 248 жылы Фулингте болған көтерілісті басу үшін Дэн Цзи Шу императорлық әскерлерін басқарғанда, тауларда қара маймылға кездескені жазылған. Ол арбалетпен атуды жақсы көретін болғандықтан, маймылды нысана ретінде пайдалануға шешім қабылдады және оған жебе атты. Маймыл жарасынан жебені шығарып алып, бұтақтар мен жапырақтармен жарасын емдеді. Дэн Цзи мұны көргенде: "Әй, құдай-ау! Мен табиғат заңдарын бұздым. Мен көп ұзамай өлемін!" Тағы бір деректе Дэн Цзи ана маймылдың баласын ағашқа көтеріп алып бара жатқанын көргені айтылады. Ол оларға арбалетпен жебе атты және ана маймылды жаралады. Кішкентай маймыл анасының жарасынан жебені шығарып алып, жарасын емдеу үшін бұтақтар мен жапырақтарды қолданды. Мұны көргеннен кейін Дэн Цзи тыныс алды, арбалетын суға лақтырып жіберді және өлімі жақын екенін сезді.
The Chronicles of Huayang recorded that when Deng Zhi led Shu imperial forces to suppress the rebellion in Fuling in 248, he encountered a black ape in the hills. As he enjoyed firing crossbows, he decided to use the ape for target practice and fired a bolt at it. The ape pulled out the bolt from its wound and used twigs and leaves to nurse the wound. When Deng Zhi saw that, he said: "Alas! I have violated the laws of nature. I will die soon!" Another account says that Deng Zhi saw a female ape carrying its child on a tree. He fired a crossbow bolt at them and hit the female ape. The baby ape pulled out the bolt from its mother's wound and used twigs and leaves to nurse the wound. After seeing that, Deng Zhi sighed, threw his crossbow into the water, and knew that he was going to die soon.
Отбасы
Денг Чжидің анасы Чжэн Тяньшенг (鄭天生) болды. Денг Чжидің ұлы Денг Лян (鄧良) әкесінің лауазымын мұраға алды және Янву ауылының (陽武亭侯) келесі маркизі атанды. Лю Шанның Цзиньяо дәуірінде (258–263) императорлық хатшылықтың таңдау бюросында қызмет етті және Дэн Айға бағынуға жіберілген офицерлердің бірі болды. Шу мемлекеті құлағаннан кейін, Цзинь әулеті тұсында Гуанхан округінің (廣漢郡; қазіргі Сычуань провинциясының Гуанхан қаласы) әкімшісі қызметін атқарды.
Deng Zhi's mother was Zheng Tiansheng (鄭天生). Deng Zhi's son, Deng Liang (鄧良), inherited his father's peerage and became the next Marquis of Yangwu Village (陽武亭侯). He served as an official in the selection bureau of the imperial secretariat during the Jingyao era (258–263) of Liu Shan's reign and was one of the officers sent to surrender to Deng Ai. After the fall of Shu, he served under the Jin dynasty as the Administrator of Guanghan Commandery (廣漢郡; around present day Guanghan, Sichuan).
Бағалау
20 жылдан астам генерал ретінде қызмет еткен Ден Чжи сыйлық пен жазаны берудегі даналығы мен әділдігімен, сондай-ақ әскерлеріне деген қамқорлығымен танымал болды. Ол өзінің мемлекеттік жалақысына және үкімет тарапынан берілетін қаражатқа ғана сүйеніп, қарапайым өмір сүрді. Авангард генералы болғанда оның жалақысы айтарлықтай өсті, ал арбалар мен атты әскер генералы болғанда одан да көп болды, бірақ осы табыстың көп бөлігі қарыздарды төлеуге және отбасы мен туыстарын асырауға жұмсалды. Өмірі бойы жеке мүлігі болмағандықтан, оның отбасы көбінесе күнкөріспен күресіп, қайтыс болғанда ешқандай артық байлығы болған жоқ. Ден Чжи тура сөйлейтін, пікірлерін ашық білдіретін адам ретінде де танымал болды. Осының салдарынан ол білімді адамдар мен әдебиетшілермен жақсы қарым-қатынас құра алмады, сонымен қатар замандастары арасында көп құрмет пен беделге ие болған жоқ. Цзян Вэй Ден Чжиді жоғары бағалаған азаматтардың бірі болды. Жақсы қасиеттеріне қарамастан, Ден Чжи мақтаншыл және кемсіз көретін мінезді болды. Көптеген әріптестері, тіпті оның бастығы Фей И оған көніп жүрді. Дегенмен, Ден Чжиге қарсы тұрған жалғыз адам – Зонг Ю болды. 243 жылы Ден Чжи бұрынғы қызметінен, яғни Цзянчжоудан Шу астанасы Чэндуға арбалар мен атты әскер генералы болып қайтып келгенде, Зонг Юмен кездесіп, оған: «Әдеп талабына сәйкес, 60 жасқа толған ер адам әскери қызметте болмауы керек. Неліктен сіз осы жаста әскерге басшылық етуді қалайсыз?» – деп сұрады. Зонг Ю оған: «Сіздің өзіңіз 70 жастасыз, бірақ әлі де әскерге басшылық етуден бас тартқан жоқсыз. Онда мен 60 жасымда әскерге қолбасшы бола алмаймын ба?» – деп жауап берді.
Throughout his career of over 20 years as a general, Deng Zhi was known for showing wisdom and fairness in giving out rewards and punishments, as well as for treating his soldiers very well. He also led a frugal and simple life as he relied solely on his official salary and government issued items for his basic needs. When he became General of the Vanguard, his salary increased substantially and even far greater as General of Chariots and Cavalry but this increase of income was mostly used to pay off debts and support his family and relatives. As he owned no private property throughout his life, his family often struggled to make ends meet and they had no excess wealth at the time of his death. Deng Zhi was also known for being firm and candid, and direct when he expressed his thoughts and feelings. As a result, he neither got along well with the scholar elite and literati nor gained much respect and prestige among his contemporaries. Jiang Wei was one of the few who regarded Deng Zhi highly. Despite his positive traits, Deng Zhi was known for being arrogant and condescending. Many of his colleagues, including his superior Fei Yi, tended to give in to him. However, there was one Zong Yu who stood up to Deng Zhi. In 243, when Deng Zhi returned to the Shu capital Chengdu from his previous post at Jiangzhou to serve as General of Chariots and Cavalry, he met Zong Yu and asked him: "According to the rules of propriety, a man should no longer serve in the military once he reaches 60. Why do you still want to receive command of troops at this age?" Zong Yu rebuked him: "You are already 70, but you haven't relinquished your command of troops. So why can't I receive command of troops when I am 60?"
Үш патшалықтың романсында
Денг Чжи – 14 ғасырдағы «Үш патшалықтың романсы» тарихи романындағы екінші дәрежелі кейіпкер. Бұл роман Қытайдың Үш патшалық кезеңіне дейінгі және оның ағымындағы тарихи оқиғаларды көркемдеп суреттейді. 223 жылы Шу елшісі ретінде Вуга жасаған алғашқы сапары 86-тарауда драматизацияланып, көбірек сипатталған. Денг Чжи Вуда келген кезде Чжан Чжао Ву патшасы Сунь Куанға, егер ол Шумен бейбіт келісімге келуге тырысса, Денг Чжиді қорқытып, тірідей қайнатуды ұсынады (Ци патшасы Ли Иджиге жасағандай). Сунь Куан Чжан Чжаоның ұсынысын қабылдап, мәжіліс залының сыртында қайнап тұрған майға толы үлкен қазан қойып, залға апаратын жолды қарулы күзетшілермен толықтырады. Залға келген Денг Чжи осы көріністі көріп, Сунь Куанның ниетін түсінеді. Ол қорқып, үрейленбей, залға тыныш түрде кіріп, оған қарап тұрған қарулы күзетшілерге күлімсірейді. Залға кіргеннен кейін Сунь Куанға құрмет көрсеткенде тізе бүкпейді, сонда Сунь Куан оған: «Неге тізе бүкпейсің?» – деп айқайлайды. Денг Чжи сенімділікпен: «Ұлы мемлекеттің елшісі кіші мемлекеттің билеушісіне бас иіп, құрмет көрсетпейді», – деп жауап береді. Ашуланған Сунь Куан: «Сен өзіңнің орныңды білмейсің. Сен де Ли Иджи сияқты мені сөзіңмен көндіруге тырысасың ба? Енді сол қазанға секіріп өліп қал!» – дейді. Денг Чжи күліп: «Барлық адамдар Шығыс Вуда көптеген таланттар бар дейді. Бірақ олардың ғалымнан қорқатынын ешкім күтпеген еді», – деп жауап береді. Ашулы Сунь Куан: «Неге қарапайым адамнан қорқуым керек?» – деп сұрайды. Денг Чжи: «Егер сіз Денг Бомияодан қорықпасаңыз, онда менің сізге келісімге келуге тырысуымнан неге алаңдайсыз?» – дейді. Сунь Куан: «Сіздер Жуге Лянның тапсырмасымен мені Вэймен соғысты тоқтатып, Шуға қосылуға көндіруге келдіңіз бе? Бұл рас па?» – деп сұрайды. Денг Чжи: «Мен – Шудан келген ғалыммын. Мен Вудың мүддесі үшін келдім, бірақ сіз мені қарулы күзетшілермен және май қазанмен қорқытасыз. Бұл сіздің тар көзқарастылығыңызды және төзімсіздігіңізді көрсетпей ме?» – дейді. Сунь Куан Денг Чжидің сөздерін естігеннен кейін алаңдап, ұялады, сондықтан күзетшілерге кетуге бұйрық береді және Денг Чжиге зал ішінде орын ұсынады. Содан кейін ол Денг Чжиге: «Мырза, Ву мен Вэйдің мүдделері қандай екенін айта аласыз ба?» – деп сұрайды. Денг Чжи оған: «Сіздің Мажастығыңыз Шумен немесе Вэймен бейбіт келісімге келуді қалайсыз?» – деп сұрайды. Сунь Куан: «Мен Шумен бейбіт келісімге келуді қалаймын, бірақ Шу билеушісі тым жас және тәжірибесіз, сондықтан Шудың аман қалуын қамтамасыз ете алмайды деп қорқамын». Денг Чжи: «Сіздің Мажастығыңыз – династиялық батыр болса, Чжугэ Лян да өз заманының батыры. Шуда биік таулар табиғи қорғаныс ретінде, ал Вуда өзендер табиғи кедергі ретінде бар. Егер біз географиялық артықшылықтарымызды біріктіріп, одақ құрсақ, алға жылсақ империяны жаулап алуға болады, ал кері шегінсек те позициямызды сақтай аламыз. Бұл – табиғи ағыс. Егер Сіздің Мажастығыңыз Вэйге ұлыңызды кепіл ретінде жіберуге келіссе, олар Сізді сонда шақырып, императорлық сарайда қызмет етуге мәжбүрлейді. Егер бас тартсаңыз, олар сізді сатқын деп санап, шабуылдайды. Содан кейін Шу ағысқа ілесіп, сізден барлық мүмкіндігін алады. Сол кезде Цзяннань жері енді Сіздің иелігіңізге тимейді. Егер Сіздің Мажастығыңыз менің айтқандарыммен келіспесеңіз, мен Сіздің алдыңызға тірідей жатып өлемін, сонда мені лоббист деп айыптамайсыз», – дейді. Сөзін аяқтаған соң, Денг Чжи өз орнынан тұрып, залдан шығып, қазанға секіруге дайындалады. Сунь Куан оны дереу тоқтатып, қайтадан залға шақырып, құрметті қонақ ретінде күтеді. Содан соң ол Денг Чжиге: «Мырза, сіздің айтқандарыңыз менің ойларыма сай келеді. Мен Шумен бейбіт келісімге келіп, одақтас болғым келеді. Мырза, маған көмектесесіз бе?» – дейді. Денг Чжи: «Әлдеқашан сіздің Мажастығыңыз мені тірідей қайнатуға тырысты. Енді сіз менің дипломатиялық көмегімді сұрайсыз. Егер сіз шешім қабылдай алмасаңыз, қалай халықтың сеніміне ие боласыз?» – дейді. Сунь Куан: «Мен шешім қабылдадым. Мырза, сіз бұл туралы сенімді бола аласыз», – деп жауап береді. Сунь Куан кейін Чжан Вэньді өзінің елшісі ретінде Денг Чжиге еріп Шуға Чжугэ Лянмен кездесуге және Вэйге қарсы Уо Шу одағын қайта құруға жібереді.
Deng Zhi is a minor character in the 14th century historical novel Romance of the Three Kingdoms, which romanticises the historical events before and during the Three Kingdoms period of China. His first trip to Wu as Shu's envoy in the year 223 is dramatised and exaggerated in Chapter 86. When Deng Zhi shows up in Wu, Zhang Zhao suggests to the Wu king Sun Quan to intimidate Deng Zhi and boil him alive (in the same way the King of Qi executed Li Yiji) if he tries to lobby them to make peace with Shu. Sun Quan heeds Zhang Zhao's suggestion by setting up a large cauldron filled with boiling oil outside the meeting hall, and ordering heavily armed guards to line the path leading to the hall. Upon his arrival outside the hall, Deng Zhi sees the display and understands Sun Quan's intentions. He shows no sign of fear and calmly walks into the hall, smiling at the heavily armed guards who glare at him. After entering the hall, he does not kneel when he pays respect to Sun Quan, who shouts at him: "Why are you not kneeling?" Deng Zhi confidently replies: "An emissary of a great kingdom does not bow to the lord of a lesser state." An enraged Sun Quan says: "You don't know your place. Are you trying to use that tongue of yours to convince me in the same way Li Yiji tried to lobby the King of Qi? You can throw yourself into that cauldron now!" Deng Zhi laughs and replies: "People all say Eastern Wu has many talents. Who would expect that they fear a scholar?" An angry Sun Quan asks: "Why should I be afraid of a common man?" Deng Zhi replies: "If you don't fear Deng Bomiao, then why are you worried that I am here to lobby you?" Sun Quan asks: "You are here on Zhuge Liang's behalf to lobby me to reject Wei and join Shu. Is that true?" Deng Zhi replies: "I am but a scholar from Shu. I came here specially in the interests of Wu, yet you try to intimidate me with heavily armed guards and an oil cauldron. Doesn't that show how narrow minded and intolerant you are?" Sun Quan feels anxious and ashamed after hearing Deng Zhi's words, so he orders the guards to leave and offers Deng Zhi a seat in the hall. He then asks Deng Zhi: "Sir, can you tell me what are the interests of Wu and Wei?" Deng Zhi asks him back: "Your Majesty wants to make peace with Shu or Wei?" Sun Quan replies: "I wish to make peace with Shu, but I am afraid that the ruler of Shu is too young and inexperienced that he cannot ensure Shu's survival." Deng Zhi says: "While Your Majesty is a dynastic hero, Zhuge Liang is also a hero of his time. Shu has high mountains as its natural defences while Wu has the rivers as natural barriers. If we combine our geographical advantages and form an alliance, we can conquer the Empire if we advance, and we can still maintain our positions if we recede. This is the natural course of things. If Your Majesty agrees to send your son as a hostage to Wei, they will eventually summon you to their imperial court or make your crown prince serve them. If you refuse, they will take it as treason and attack you. When that happens, Shu will follow the flow and take whatever it can from you. The lands in Jiangnan will then no longer belong to Your Majesty. If Your Majesty disagrees with what I have just said, then I will die immediately in front of Your Majesty to rid myself of being labelled a lobbyist." After finishing his speech, Deng Zhi leaves his seat, dashes out of the hall and prepares to throw himself into the cauldron. Sun Quan immediately stops him, invites him back to the hall, and treats him like an honoured guest. He then tells Deng Zhi: "Sir, what you just said is in line with my thoughts. I desire to make peace and ally with Shu. Sir, are you willing to help me?" Deng Zhi replies: "Just now Your Majesty wanted to boil me alive. Now Your Majesty wants me to help you with diplomacy. If Your Majesty can't make up your mind, how can you gain people's trust?" Sun Quan replied: "I have made up my mind. Sir, you can be sure about that." Sun Quan then sends Zhang Wen as his envoy to accompany Deng Zhi back to Shu to meet Zhuge Liang and reestablish the Wu–Shu alliance against Wei.