Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Туфа Рутан немесе Туфа Нутан (; 365–415), ресми түрде (Оңтүстік) Лянның Цзинь ханзадасы ((南)涼景王), – Сианьбей тайпасының басшылығымен құрылған Қытайдың Оңтүстік Лян әулетінің соңғы ханзадасы. Әкесі, Сианьбей басшысы Туфа Сифуцзянь (禿髮思復犍), оны ең талантты ұлы деп санағандықтан, ағалары – әулеттің негізін қалаушы Туфа Вугу (Ву ханзадасы) және Туфа Лилугу (Кан ханзадасы) тақты оған беруге келісім білдірді. Алайда, Туфа Рутан генерал ретінде дарынды болғанымен, тарихшылар оны әскери науқандарды жүргізуде шамадан тыс агрессивті деп бағалайды және ол осы науқандарға Оңтүстік Лянның ресурстарын көп жұмсады. Оңтүстік Лянның күші 407 жылы Ху Ся императоры Хелиан Бободан күйреген жеңілістен кейін әлсіреп, Солтүстік Лян және Батыс Цинь көрші мемлекеттерінің шабуылдарына ұшырады. Нәтижесінде, 414 жылы Батыс Цинь оның астанасы Ледуды (樂都, қазіргі Цинхай провинциясының Хайдун префектурасы) басып алғаннан кейін Туфа Рутан Батыс Циньге бас июге мәжбүр болды және бір жылдан соң уланып қайтыс болды.
Tufa Rutan or Tufa Nutan (; 365–415), formally Prince Jing of (Southern) Liang) ((南)涼景王), was the last prince of the Xianbei led Chinese Southern Liang dynasty. As he was the son that his father, the Xianbei chief Tufa Sifujian (禿髮思復犍), considered most talented, his older brothers, the founding prince Tufa Wugu (Prince Wu) and Tufa Lilugu (Prince Kang) both decided to pass the throne to a brother, intending that he receive the throne. However, Tufa Rutan, while obviously talented as a general, is viewed by historians as being overly aggressive in waging military campaigns, and he greatly drained the resources of the Southern Liang while doing so. Southern Liang's strength particularly waned after a major 407 defeat at the hand of the Hu Xia emperor Helian Bobo, and it drew attacks from its neighbors Northern Liang and Western Qin. Eventually, Tufa Rutan was forced to surrender to Western Qin in 414 after Western Qin captured his capital Ledu (樂都, in modern Haidong Prefecture, Qinghai), and he was poisoned to death a year later.
Туфа Вугу мен Туфа Лилугу билік құрған кезде
397 жылы Түфа Угу Кейінгі Ляннан бөлініп, Оңтүстік Лян мемлекетін құрғаннан кейін, Түфа Рутан бірден мемлекеттік және әскери істерде маңызды рөл атқара бастады. 398 жылы Түфа Угу оны Кейінгі Лянның көтерілісшілері Ян Гуй (楊軌) мен Гуо Нэн (郭黁) көмегіне жіберді. 399 жылдың көктемінде Түфа Угу әскери күштерін қайта құру мақсатымен астананы Лианчуань (廉川, қазіргі Хайдун аймағы, Цинхай) қаласынан Ледуға (樂都, сондай-ақ Хайдун аймағында) көшірген соң, Түфа Рутан маңызды Сипин (西平, қазіргі Синьин, Цинхай) қаласының басқарушысы болып тағайындалды. Осы кезде ол Гуанву герцогы атағымен танылды, бұл атақты Түфа Угу бұрын алып жүрген еді. 399 жылдың жазында Түфа Угу оны үкімет басқару үшін Ледуға шақыртып алды, ал Сипин қаласын басқаруға Түфа Лилугуды қойды. 399 жылы Түфа Угу мас күйінде атпен жүргенде ауыр жарақат алды. Оның соңғы сөзі мемлекетті тәжірибелі адамға тапсыру қажеттігін білдіргендіктен, оның орнын Түфа Лилугу басты. Түфа Лилугу оған барлық маңызды мемлекеттік істерді сеніп тапсырды және оны болашақ ханзада деп жариялады. 400 жылы Кейінгі Лян императоры Лю Цзян Солтүстік Лянға шабуыл жасағанда, Түфа Рутан Кейінгі Лянның астанасы Гузаңға (姑臧, қазіргі Уувей, Ганьсу) шабуыл жасап, қалаға кірді. Қала тұрғындарымен тұрақты түрде қоныстанбаса да, қалада той берді және 8000 үй шаруашылығын Оңтүстік Лянға көшіруге мәжбүр етті. 400 жылы Кейінгі Циньдің жеңілістеріне байланысты Батыс Цинь князі Цыфу Цянгуи Түфа Лилугуға бағынды. Түфа Лилугу оны қарсы алуға Түфа Рутанды жіберді. Бұл кезде Түфа Рутан қызын Цыфу Цянгуидің ұлы Цыфу Чипанға берген болуы мүмкін, бірақ бұл нақты емес. Бірақ сол жылы Цыфу Цянгуи қайтадан Кейінгі Циньге қашып, бағынды. Цыфу Чипан әкесіне қосылуға тырысқанда тұтқындалды. Түфа Рутанның ұсынысы бойынша, әкесіне қосылғысы келгендіктен Цыфу Чипанды өлімге кесуге асығу дұрыс емес деп есептеді, соның салдарынан Түфа Лилугу Цыфу Чипанды жазаламады. Осы шамада Кейінгі Лянның генералы Цзян Цзи (姜紀) Оңтүстік Лянға бағынды. Түфа Рутан Цзянның қабілетіне таң қалды, онымен достық қарым-қатынас орнатып, көп уақыт өткізді, бірақ Түфа Лилугу Цзянға сенімсіздікпен қарады. Алайда Цзян көп ұзамай Оңтүстік Лянға қарсы шығып, Кейінгі Циньге қашып кетті, император Яо Синге Кейінгі Лянды жаулап алу және Оңтүстік Лянға қарсы тұру жолдарымен бөлісті. 402 жылдың басында Кейінгі Лян көтерілісшісі Цзяо Ланг (焦朗) Оңтүстік Ляннан көмек сұрады. Түфа Лилугу оған көмек көрсету үшін Түфа Рутанды жіберді, бірақ Түфа Рутан келгенде Цзяо оны қабылдамады. Түфа Рутан бастапқыда ашуланып, Цзяоға шабуыл жасауға ниеттенді, бірақ ағасы Түфа Джуянның (禿髮俱延) кеңесімен Цзяомен келісімге келіп, Гузаңға бірлесіп шабуыл жасады. Бірақ қаланы сол кезде бағындыра алмаса да, Кейінгі Лянның генералы Лю Чаоға (呂超) ауыр күйретіс сыйлады. Кейіннен сол жылы Солтүстік Лян князі Джуку Мэнксун Кейінгі Лянға шабуыл жасағанда, Түфа Рутан Кейінгі Лянға көмекке келді. Ол Цзяоны тұтқындап, Түфа Лилугуға тапсырды. 402 жылы Түфа Лилугу аурудан қайтыс болды және тақты Түфа Рутанға беруді өсиет етті. Түфа Рутан осы өсиетті қабылдап, астананы Сипинден (Түфа Лилугу оны көшірген жерінен) Ледуға қайта көшірді.
After Tufa Wugu founded Southern Liang in 397 by breaking away from Later Liang, Tufa Rutan immediately began to play a major role in the military and governmental affairs of the state. In 398, Tufa Wugu sent him to assist the Later Liang rebels Yang Gui (楊軌) and Guo Nen (郭黁). In spring 399, after Tufa Wugu moved the capital from Lianchuan (廉川, in modern Haidong Prefecture, Qinghai) to Ledu (樂都, also in Haidong Prefecture) in a major realignment of his military strengths, Tufa Rutan was put in charge of the important city of Xiping (西平, in modern Xining, Qinghai), and by this time, he was referred to by the title of Duke of Guangwu, a title that Tufa Wugu himself had carried earlier. In summer 399, Tufa Wugu recalled him to Ledu to head his government, while replacing him at Xiping with Tufa Lilugu. Later in 399, Tufa Wugu suffered a serious injury while horseriding when drunk, and, because his last words were that the state should be entrusted to someone old, was succeeded by Tufa Lilugu. Tufa Lilugu entrusted all important governmental matters to him and effectively designated him as the next prince. In 400, when the Later Liang emperor Lü Zuan attacked Northern Liang, Tufa Rutan launched a raid at the Later Liang capital Guzang (姑臧, in modern Wuwei, Gansu), entering the city and, while not staying permanently in the city, held a feast in the city and forced 8,000 households to relocate back to Southern Liang with him. Later in 400, when, in light of defeats by Later Qin, the Western Qin prince Qifu Qiangui surrendered to Tufa Lilugu, Tufa Lilugu sent Tufa Rutan to welcome him. It might have been at this time that Tufa Rutan gave a daughter in marriage to Qifu Qiangui's son Qifu Chipan, but it is not completely clear. What is clear is that later in the year, Qifu Qiangui took flight again and surrendered to Later Qin, and when Qifu Chipan tried to join Qifu Qiangui but was detained, it was at Tufa Rutan's suggestion that killing Qifu Chipan for wanting to join his father would appear narrow minded that Tufa Lilugu did not execute Qifu Chipan. It was around this time when Later Liang's general Jiang Ji (姜紀) surrendered to Southern Liang. Tufa Rutan, impressed by Jiang's talent, befriended him and spent much time with him, despite Tufa Lilugu's distrust of Jiang. Jiang, however, soon turned against Southern Liang and fled to Later Qin, offering its emperor Yao Xing strategies on conquering Later Liang and resisting Southern Liang. Around the new year 402, the Later Liang rebel Jiao Lang (焦朗) sought aid from Southern Liang, and Tufa Lilugu sent Tufa Rutan to aid him, but when Tufa Rutan arrived, Jiao would not receive him. Tufa Rutan initially was angry and wanted to attack Jiao instead, but at the suggestion of his brother Tufa Juyan (禿髮俱延) reconciled with Jiao and jointly attacked Guzang and, while not capturing the city at the time, dealt the Later Liang general Lü Chao (呂超) a major defeat. Later that year, however, when Later Liang was attacked by Northern Liang's prince Juqu Mengxun, Tufa Rutan came to Later Liang's aid. He soon arrested Jiao and delivered him to Tufa Lilugu as well. Later in 402, Tufa Lilugu died from illness, and he left instructions that the throne be passed to Tufa Rutan. Tufa Rutan accepted, and moved the capital from Xiping (where Tufa Lilugu had moved it) back to Ledu.
Ерте билік
Туфа Рутан кейінгі Лянға қарсы әскери қысымын әлсіретпеді, және кейінгі Лянға жасаған шабуылдары Лянның тұрақсыздығын одан әрі күшейтті. Ол формалды түрде кейінгі Циньдің вассалы болуға келісті және Гуангу герцогы атағын алды, бірақ ішкі істерде Туфа Лилугу қолданған Хекси ханзадасы атағын пайдалануын тоқтатпады. 402 жылдың жазында Чифу Чипан қашып, әкесі Чифу Гангуиге қосылды. Туфа Рутан оған Чифу Чипанның әйелін (мүмкін Туфа Рутанның қызы) және балаларын жіберді. 403 жылы Туфа Рутан мен Джукю Менгшунның қысымы салдарынан Лю Лонг өз мемлекетін таратуға шешім қабылдады, Гузанды кейінгі Циньге тапсырды. Кейінгі Циньнің күшінен сескенген Туфа Рутан әскерін кері тартып алып, кейінгі Цинь күштеріне Гузанға жол берді, осылайша Лю Лонг пен қаланы қабылдауға мүмкіндік жасады. 404 жылы ол өзінің номиналды тәуелсіздігін (бірақ шын мәніндегі тәуелсіздігін емес) өз дәуірінің атауын қолдануды тоқтату арқылы аяқтады, және кейінгі Циньге адалдық таныту үшін кейінгі Циньнің атауын пайдалана бастады. Ол өзінің ханзада атағын тоқтатты және тек кейінгі Цинь берген Гуангу герцогы атағын ғана қолданды. Сондай-ақ, ол Яо Синге Гузанды иеленуге рұқсат беруді сұрады, бірақ Яо Син бас тартты.
Tufa Rutan did not relent in his military pressure against Later Liang, and his attacks against Later Liang continued to have a destabilizing effect on Later Liang. He nominally agreed to be a Later Qin vassal, and was created the Duke of Guangwu, although he continued to internally use the title Prince of Hexi, which Tufa Lilugu used. In summer 402, Qifu Chipan escaped and joined his father Qifu Gangui. Tufa Rutan delivered Qifu Chipan's wife (possibly Tufa Rutan's daughter) and children to him. In 403, in light of pressure from Tufa Rutan and Juqu Mengxun, Lü Long decided to end his state, surrendering Guzang to Later Qin. Tufa Rutan, apprehensive of Later Qin's power, withdrew his troops to allow Later Qin forces through to Guzang to receive Lü Long and the city. In 404, he further ended his nominal independence (but not actual independence) by ending the use of his own era name and instead using Later Qin's to show allegiance to Later Qin. He stopped using his own princely title, and used only the Later Qin created title of Duke of Guangwu. He also made a request to Yao Xing that he be allowed to have Guzang, but Yao Xing refused.
Ортаңғы билік
Оңтүстік Лян және Солтүстік Лян екеуі де Кейінгі Циньнің вассалдары болған кезде, олар ортақ жаулары Кейінгі Лян жойылғаннан кейін сирек-сирек, бірақ үздіксіз соғыса бастады. 406 жылы Туфа Рутан Солтүстік Лянға шабуыл жасады, бірақ Джуку Мэньцзун онымен шайқасудан бас тартқан соң ол кері шегінді. Ол Яо Синге 3000 жылқы мен 30,000 ірі қараны сыйлық ретінде берді, бұл Яо Синге қатты ұнады және Туфа Рутанның адалдығына сендірді. Сондықтан ол Туфа Рутанды Лян провинциясының (涼州, сол кезде тек Гузан және оның айналасы) басқарушысы етіп тағайындады, Гузанды оған берді. Сол жылы Туфа Рутан өзінің астанасын Ледудан Гузанға көшірді. Ол сондай-ақ Батыс Лянның герцогы Ли Гаомен одақ жасасты, бұл одақ Солтүстік Лянға қарсы бағытталған еді. Туфа Рутан формальды түрде Кейінгі Циньнің вассалы болғанымен, ол Яо Синге ұзақ қызмет етуді қалаған жоқ. 407 жылы ол Цифу Чипанға (содан кейін уақытша әкесі Цифу Гангуидің әскерін басқарды, өйткені Цифу Гангуи Кейінгі Цинь астанасы Чанъаньда тұтқындалған) одақ ұсынды, бірақ Цифу Чипан оның хабаршыларын өлтіріп, олардың басын Яо Синге жіберді. Дегенмен, сол кезде Оңтүстік Лянның күші өрге жұртқан еді. Бірақ үлкен жеңіліс Оңтүстік Лянның күшін әлсіретуі мүмкін еді. 407 жылдың қысында, сол жылдың басында Кейінгі Циньнен бөлініп, Ся мемлекетін құрған Лю Бобо Туфа Рутанның қызына үйленуді сұрады. Туфа Рутан бас тартты, ал ашуланған Лю Бобо Оңтүстік Лянға жазалау шабуылын жасады, бірақ кейін шегінді. Туфа Рутан оны қуалай жетіп, Лю Бободан өте күшті екеніне сеніп, әскери іс-әрекеттерінде салмақсыздық танытты. Лю Бобо оны тар шатқалына алып кірді, содан кейін мұз бен арбалармен шығу жолын жапты, одан кейін оған шабуыл жасады. Жеңіліс соншалық болды, Оңтүстік Лянның танымал шенеуніктері мен генералдарының 60-70 пайызы шайқаста қаза тапты делінді. Туфа Рутан басы ауып құтылды. Қорқып, Туфа Рутан Гузаннан 150 километрлік радиустағы барлық халықты астанаға көшіруге бұйрық берді, бұл дереу жаппай үрейге және Сюньну басшысы Ченг Циердің (成七兒) көтерілісіне әкелді. Ченгтің көтерілісі жеңілгенімен, Туфа Рутанның иелігі қатты зардап шекті. Туфа Рутанның жеңілісін ескере отырып, Яо Син, Туфа Рутанның қабілеті туралы жеке білімі бар Уэй Цзунның (韋宗) кеңесіне қарамастан, оны жоюды жоспарлады. 408 жылы ол ұлы Яо Биді (姚弼), Гуанпин герцогын генералдар Лянь Чэн (斂成) және Цифу Гангуимен бірге үлкен әскермен Оңтүстік Лянға күтпеген шабуыл жасауға жіберді. Яо Би армиясы Сяға қарсы қысқыштар жасау үшін келгенін айтып, Туфа Рутанды бастапқыда қарсылық көрсетпеуге көндірді. Кейінгі Цинь әскері Гузанға жақындағанда ғана Туфа Рутан науқанның мақсатын түсінді және Яо Биге қарсы қаланы қорғады. Қала ішінде Ван Чжун (王鍾) бастаған көтеріліс қаланың құлау қаупін тудырғанда, Туфа Рутан 5000-ге жуық адамды тірідей жерледі, содан кейін Яо Биді жеңді. Яо Син Яо Сяньді (姚顯), Чаншан герцогын Яо Биге көмектесуге жібергенде, Туфа Рутан оны да жеңді. Яо Сянь қорқып, бүкіл науқан үшін Ляньді кінәлады және Туфа Рутаннан кешірім сұрады, содан кейін Яо Бимен бірге кері шегінді. Туфа Рутан да Чанъаньға кешірім сұрап хабаршы жіберді. 408 жылдың қысында Туфа Рутан тағы да тәуелсіздік жариялады және Кейінгі Циньнің қолынан келген жеңілістері мен Лю Бобоның қолынан келген жеңілістеріне байланысты Лян князі атағын алды. Ол әйелін ханшайым Жежуе деп атады, ал ұлын Туфа Хутайды (禿髮虎台) мұрагер ханшайым етіп тағайындады.
While Southern Liang and Northern Liang had both become Later Qin vassals, they started sporadic but incessant warring with each other after their joint enemy, Later Liang, ceased existence. In 406, Tufa Rutan attacked Northern Liang but after Juqu Mengxun refused to engage him, withdrew, and he made a tribute of 3,000 horses and 30,000 cattle to Yao Xing, greatly touching Yao Xing and making him believing in Tufa Rutan's loyalty, and so he commissioned Tufa Rutan with governorship of Liang Province (涼州, at that time only Guzang and its surroundings), giving him Guzang. Later that year, Tufa Rutan moved his capital from Ledu to Guzang. He also entered into an alliance with Western Liáng's duke Li Gao, aimed against Northern Liang. While Tufa Rutan was nominally a Later Qin vassal, he did not actually wish to serve Yao Xing long, and in 407 he proposed to Qifu Chipan (who had then temporarily taken over his father Qifu Gangui's troops, since Qifu Gangui was detained at the Later Qin capital Chang'an) an alliance, but Qifu Chipan executed his messengers and delivered their heads to Yao Xing. Still, at this time, Southern Liang's power was at its apex. At this time, though, a major defeat would cause Southern Liang's strength to begin to wane. In winter 407, the Later Qin rebel Liu Bobo, who had earlier that year broken from Later Qin and established Xia, requested to marry Tufa Rutan's daughter. Tufa Rutan refused, and in anger Liu Bobo launched a punitive raid against Southern Liang but then retreated. Tufa Rutan gave chase and, believing that he greatly outpowered Liu Bobo, was careless in his military actions. Liu Bobo led him into a canyon and then blocked the exit with ice and wagons, and then ambushed him—and the defeat was such that it was said that 60% to 70% of Southern Liang's famed officials and generals died in the battle. Tufa Rutan barely escaped capture. In fear, Tufa Rutan ordered that all of the people within 150 kilometers of Guzang be moved into the capital, which immediately led to mass panic and a rebellion by the Xiongnu chief Cheng Qi'er (成七兒). While Cheng's rebellion was defeated, Tufa Rutan's domain had been greatly wounded. In light of Tufa Rutan's defeat, Yao Xing plotted his destruction, despite the advice of Wei Zong (韋宗), an official of his who had personal knowledge of Tufa Rutan's ability, against such action. In 408, he commissioned his son Yao Bi (姚弼) the Duke of Guangping to lead a large force with generals Lian Cheng (斂成) and Qifu Gangui to make a surprise attack on Southern Liang—tricking Tufa Rutan into initially not resisting by informing him that the army was intended to be part of a pincer movement against Xia. Only when the Later Qin forces reached Guzang's vicinity did Tufa Rutan realize what the purpose of the campaign was, and he defended the city against Yao Bi. When a rebellion inside the city itself, led by Wang Zhong (王鍾), threatened to cause the city to fall, Tufa Rutan buried some 5,000 people alive, and he then defeated Yao Bi. When Yao Xing sent Yao Xian (姚顯) the Duke of Changshan to aid Yao Bi, Tufa Rutan defeated him as well, and Yao Xian, in fear, blamed Lian for the entire campaign and apologized to Tufa Rutan, and then withdrew with Yao Bi. Tufa Rutan also sent a messenger to Chang'an to request forgiveness. In winter 408, Tufa Rutan again declared independence, and claimed the title of Prince of Liang, in light of Later Qin's defeats at his own hands and at the hands of Liu Bobo. He created his wife Lady Zhejue princess, and his son Tufa Hutai (禿髮虎台) crown prince.
Билік етуінің соңғы кезеңдері
Тәуелсіздікті қайта жариялау күш көрсету ниетімен жасалған болса да, осы кезде Оңтүстік Лян Солтүстік Лянмен және (409 жылы Цифу Гангуи Кейінгі Циньден тәуелсіздік жариялағаннан кейін) Цифу Гангуидің Батыс Циньімен үздіксіз соғыс жүргізіп, қиын жағдайға түсіп қалды. Тарихшылар Туфа Рутанды Оңтүстік Лянның күшінің әлсіреуіне жауапты деп есептейді, өйткені ол мемлекетінің шаршағанын ескермей, соғыстарды бастауды жалғастырды. 410 жылы Туфа Рутанның бір жорығы оған зор зиян келтірді. Ол Солтүстік Лянға шабуыл жасап, 1000 шаңырауды өз мемлекетіне көшіруге мәжбүр етті. Қарсылық ретінде Джуку Мэнкюн оның мемлекетінен көптеген шаңырауларды тонады, ал Туфа Рутанның інісі Туфа Джуян жауап бергенде, Джуку Мэнкюн оны жеңді. Туфа Рутан өзі үлкен әскермен соңынан ергенде, Джуку Мэнкюн оны да жеңіп, Гузанға қарай жылжып, оны қоршауға алды. Гузан тұрғындары Ван Чжунның бүлігі кезінде Туфа Рутан жасаған қырғынды еске алып, қорқып, көптеген адамдар Джуку Мэнкюнға бағынды. Оның генералы Чэкю Цзижен (折屈奇鎮) оңтүстікке көтерілгенде, Туфа Рутан алаңдап, астананы Гузандан Ледуға көшірді. Генерал Цзяо Ланг тез бүлік көтеріп, Гузанды басып алды, бірақ Джуку Мэнкюн 411 жылы оны жаулап алып, Ледуға қарай жылжып, бір айдан астам уақыт бойы қоршауға алды, содан кейін Туфа Рутан өзінің ұлы Туфа Анчжоуды (禿髮安周) Джуку Мэнкюнға кепіл ретінде жіберді. Бірақ Туфа Рутан көп ұзамай қайтадан кек алуды жоспарлады, сол жылы ол Солтүстік Лянға тағы бір шабуыл жасады, ол бастапқыда сәтті болды, бірақ әскері тым жай жылдамдықпен кері шегінді, ал ауа райы нашарлағанда Джуку Мэнкюн оны қуып жеңіп, Ледуды қайтадан қоршауға алды, оны ұлы Туфа Ранганды (禿髮染干) кепіл ретінде жіберуге мәжбүр етті, содан кейін Джуку Мэнкюн шегінді. 413 жылы Туфа Рутан Солтүстік Лянға қарсы тағы бір жорық ұйымдастырды және тағы да жеңілді. Джуку Мэнкюн қайтадан Ледуды қоршауға алды, бірақ оны басып ала алмады. Алайда, Туфа Рутанның генералы Туфа Вэньчжи (禿髮文支) көтеріліп, Джуку Мэнкюнды жаңа шабуыл жасауға ынталандырды. Туфа Рутан ағасы Туфа Джуянды кепіл ретінде Солтүстік Лянға жіберуге мәжбүр болды. 414 жылы Туокихан (唾契汗) және Ифу (乙弗) тайпалары көтерілді, ал Оңтүстік Лянның қиын жағдайына қарамастан, Туфа Рутан, мұрагер ханзадасы Туфа Хутайды Ледуда қалдырып, Ифуға шабуыл жасады, ол сәтті аяқталды. Бірақ бұл кезде Батыс Циньнің ханзадасы болған Цифу Чипан Ледуға шабуыл жасап, оны қоршауға алды. Туфа Хутай қорқып, қаладағы хандарға сенбегендіктен оларды ішкі қамалға тығып, өз қорғаныс күшін әлсіретті, нәтижесінде Леду құлдырады. Туфа Хутай тұтқындалды. Туфа Рутанның сіңілі баласы Туфа Фани (禿髮樊尼, Туфа Вугудың ұлы) қашып, Туфа Рутанға осы жайтты хабарлады. Туфа Рутан әскерлеріне Туокихан тайпасына шабуыл жасауды жоспарлап отырғанын, содан кейін олжадан түскен ақшаны Батыс Циньтен Леду халқын сатып алуға пайдалануды ниеттенгенін айтты. Бірақ әскерлер бұл жаңалықты естіген соң, рухтан танып, дезертирлік жасады. Туфа Рутан да Батыс Циньге бағынуға мәжбүр болды.
The redeclaration of independence might have been intended to show strength, but by this point Southern Liang was in definite trouble, being in constant draining warfare with Northern Liang and (after Qifu Gangui also redeclared independence from Later Qin in 409) Qifu Gangui's Western Qin, and historians generally view Tufa Rutan as responsible for the continued deterioration of Southern Liang's strength by continuing to initiate wars as well despite the obvious fatigue his state was suffering. In 410, one of Tufa Rutan's campaigns would hurt him greatly. He attacked Northern Liang and forced 1,000 households to move to his state. In retaliation, Juqu Mengxun pillaged a larger number of households from his state, and when Tufa Rutan's brother Tufa Juyan responded, Juqu Mengxun defeated him. When Tufa Rutan himself followed with a larger force, Juqu Mengxun defeated him as well, and then advanced on Guzang and put it under siege. The residents of Guzang, remembering the massacre that Tufa Rutan carried out during Wang Zhong's rebellion, panicked, and a large number surrendered to Juqu Mengxun. With his general Zhequ Qizhen (折屈奇鎮) also rebelling to the south, Tufa Rutan became apprehensive, and moved the capital from Guzang back to Ledu. The general Jiao Lang quickly rebelled and held Guzang, although Juqu Mengxun conquered it in 411, and then advanced on Ledu, sieging it for more than a month before Tufa Rutan submitted by sending his son Tufa Anzhou (禿髮安周) to Juqu Mengxun as a hostage. However, Tufa Rutan soon again planned revenge, and later that year he launched another attack on Northern Liang, which was initially successful, but his army withdrew at an overly leisurely pace, and when the weather turned against him, Juqu Mengxun caught him and defeated him, again sieging Ledu, forcing him to then send his son Tufa Rangan (禿髮染干) as a hostage so that Juqu Mengxun would withdraw. In 413, Tufa Rutan launched yet another campaign against Northern Liang, and was again defeated. Juqu Mengxun again put Ledu under siege but could not capture it. However, Tufa Rutan's general Tufa Wenzhi (禿髮文支) then rebelled, encouraging Juqu Mengxun to launch a new attack. Tufa Rutan was forced to send his brother Tufa Juyan to Northern Liang as a hostage. In 414, the Tuoqihan (唾契汗) and Yifu (乙弗) tribes rebelled, and despite the state of desperation Southern Liang was in, Tufa Rutan, leaving his crown prince Tufa Hutai in command at Ledu, launched an attack against Yifu—which was quite successful. However, Qifu Chipan, who had by this point succeeded Qifu Gangui as Western Qin's prince, launched an attack on Ledu, sieging it. Tufa Hutai panicked, and forced the Han in the city into the inner citadel because he distrusted them, greatly weakening his own defense force, and Ledu fell. Tufa Hutai was captured. Tufa Rutan's nephew Tufa Fani (禿髮樊尼, Tufa Wugu's son) escaped and informed Tufa Rutan what had happened. Tufa Rutan informed his troops that his plans were then to attack the Tuoqihan tribe, and then use the proceeds from the pillaging to ransom the people of Ledu from Western Qin. However, the troops, upon hearing the news, collapsed and deserted him. Tufa Rutan was forced to surrender to Western Qin as well.
Оңтүстік Лянның соңынан кейін
Қифу Чипан бастапқыда Туфа Рутанды құрметті қонақ ретінде қабылдады. Ол Туфа Рутанды Зуонанның герцогы етіп тағайындады, ал Туфа Рутанның қызын (оған бұрын үйленген болуы мүмкін, немесе осы кезде үйленген болуы мүмкін) өзінің ханшайымы етіп жариялады. Бірақ 415 жылы ол Туфа Рутанды жасырын түрде улады. Уланғаннан кейін Туфа Рутан болып жатқанды түсініп, ем қабылдаудан бас тартты. Ол көп ұзамай қайтыс болды. 423 жылы оның өлімінен кек алуды жоспарлаған Туфа Хутай мен Туфа ханшайымы да Қифу Чипанның қолдарынан ұсталды және өлім жазасына кесілді.
Qifu Chipan initially treated Tufa Rutan as an honored guest. He created Tufa Rutan the Duke of Zuonan and Tufa Rutan's daughter (whom he might have married far earlier, but could have also married at this time) his princess. However, in 415, he secretly had Tufa Rutan poisoned. After he was poisoned, Tufa Rutan realized what was happening, and refused all treatment. He died soon thereafter. In 423, Tufa Hutai and Princess Tufa, who plotted to try to avenge him, were discovered and executed by Qifu Chipan as well.