Ақшай Кумар Датта: Бенгал жаңаруының қайраткері және әлеуметтік ойшыл
Akshay Kumar Datta
Акшай Кумар Датта (1820-1886) – Бенгалия жазушысы, Бенгал ренессансының бастаушыларының бірі. Ғылыми рационализмге негізделген әдебиет пен Брахмо қозғалысына үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақшай Кумар Датта (сонымен қатар Ақшай Кумар Дутта деп те жазылады) (15 шілде 1820 – 18 мамыр 1886) – Үндістаннан шыққан бенгал жазушысы. Ол Бенгалия қайта жаңғыруының бастаушыларының бірі болды.
Akshay Kumar Datta (also spelt Akshay Kumar Dutta) (15 July 1820 – 18 May 1886) was a Bengali writer from India. He was one of the initiators of the Bengal Renaissance.
Ерте өмір
Ол Британдық Үндістанның Бенгал президенттігінің Бурдуан ауданының (қазіргі Пурба Бардаман ауданы) Чупи ауылында Питамбер Дуттайынның ұлы ретінде дүниеге келді.
He was born as the son of Pitamber Duttain in Chupi village of Burdwan district (now Purba Bardhaman district) of Bengal Presidency, British India.
Белсенділік
Ол 19 ғасырдың ортасында бенгал тіліндегі проза әдебиетінің тарихында және Брахмо қозғалысында өз із қалдырды. Үзіліссіз ғылыми рационализммен шабыттандырылған ол Девендранат Тагор құрған "Таттвабодхини Сабха" мүшесі болды және біраз уақыт оның газеті "Таттвабодхини Патрика" редакторының көмекшісі қызметін атқарды. 1840 жылдың 13 маусымында Дебендранат Калькуттада "Таттвабодхини Патшаласын" құрғанда Ақшай Кумар оның мұғалімі болды. Ақшай Кумар – діни қағидаларға сoқыр сенімділікке қарсы сұрақтар көтерген Брахмо-самадж көшбасшыларының бірі. 1854 жылы "Самджйоти бидайни Сахрит Самити" институты құрылды, негізгі мақсаты – шарлаттандықты жою және қоғамдық игілікке қызмет ету болды. Алдымен Дебендранат Тагор, содан кейін Ақшай Кумар Датт президент және редактор болып сайланды. Бұл ұйымның мақсаттарына әйелдерді оқытуды енгізу, индус жесірлерін қайта үйлендіру, балалар некелерін жою және көп әйел алуды болдырмау кірді. Ол Дебендранатпен бірге христиан дін қызметкерлерінің индустарды христиан дініне күштеп көндіруіне қарсы күресті. Ол "Таттвабодхини" беттерінде нилакарлардың және землевладельдердің (заминдарлардың) зорлық-зомбылығына қарсы жазды. Брахмо-самадж ойлау жүйесінің екі негізгі ерекшелігі бар: бірі – діни құлшылық, екіншісі – рационализм. Ақшай Кумар Рамаханның өмірлік философиясының осы рационалдық аспектісін ерекше атап көрсетті.
He left his mark on the history of Bengali prose literature and the Brahmo movement in the mid nineteenth century, inspired by uninterrupted scientific rationalism ; a member of the Tattvabodhini Sabha established by Devendranath Tagore and, for some time, he served as the assistant editor of its paper, Tattvabodhini Patrika. On 13 June 1840, when Debendranath established the Tattvabodhini Pathshala in Calcutta, Akshay Kumar became its teacher. Akshay Kumar was one of the leaders in the Brahmo Samaj who raised questions against this kind of blind scriptural belief. In 1854, an institution “Samjjyoti bidhayini Sahrit Samiti” was formed mainly for the purpose of eradication of superstition and social welfare. First Debendranath Tagore and then Akshay Kumar Dutt were elected its president and editor respectively. The objectives of this organization included introduction of women's education, introduction of remarriage of Hindu widows, abolition of child marriage and prevention of polygamy. He joined hand with Debendranath regarding against the forcible conversion of Hindus to Christianity by the Christian clergy. He wrote on the page of Tattvabodhini against the oppression of the Nilakars and the cruel oppression of the zamindars. There were mainly two features of the thought process of Brahmo Samaj. One is devotionalism, the other is rationalism. Akshay Kumar has mainly highlighted this rational aspect of Rammahan's life philosophy.
Шығармалары
"Адам табиғатының сыртқы құбылыстармен байланысы туралы үкім" (І том, 1851 ж.; ІІ том, 1853 ж.) және "Дін" (1856 ж.) атты кітаптарында ол өте жүйелі және рационалды талқылау жүргізді. Бірінші кітап Джордж Кумбтың "Адамның құрылысы" атты кітабына негізделгенімен, ол нақты аударма емес. Екінші кітап түрлі ағылшын мәтіндеріне негізделген. Оның Бенгалияда алғаш рет ағылшын сөзін қолданып жасаған терминологиясы қазіргі уақытта мемлекеттік және жеке терминологияны құру тұрғысынан қызықты және құнды. Оның "Шарупат" (І том, 1853 ж.; ІІ том, 1854 ж.; ІІІ том, 1859 ж.) еңбегі ерте балалар білімі саласында жаңа дәуір ашты. Оның ең танымал еңбегі – "Үнді ғалымдарының құлшылығы" (І том, 160 ж.; ІІ том, 163 ж.). Бұл – бенгал тілінде осындай кітап жазудың алғашқы сәтті әрекеті. Кітап негізінен Хорас Хейман Уилсонның "Азиялық зерттеулердің" он алтыншы және он жетінші томдарында жарияланған "Индуистердің діни ағымдарының сипаттамасы" кітабына негізделгенімен, онда Аксхай Кумардың негізгі зерттеулерінің көп бөлігі де бар. Оның "Ежелгі индустардың саяхаттары мен саудасының кеңеюі" (автордың қайтысынан кейін 1901 жылы жарық көрген, ұлы Ражининатх Датт редакциялаған) осындай негізгі зерттеу кітаптарының бірі болып табылады. Оның басқа кітаптарына "Мырза Дэвид Хейрдің есіміндегі үшінші жылдық жиналыстың лекциясы" (1845 ж.); "Бу машиналарымен жүрушілерге кеңес" (1855 ж.); "Діннің дамуына қатысты ұсыныстар" (1855 ж.) және "Физиканы зерттеу" (1856 ж.) кіреді.
In his books Judgment on the Relation of Human Nature to Exterior (Part I, 1851 AD; Part II, 1853 AD) and Religion (1856 AD), he has given a very systematic and rational discussion. Although the first book is based on George Coomb's book, Constitution of Man, it is not an exact translation. The second book is based on various English texts. The terminology he has created in Bengal using the English word in the first text is intriguing and valuable in terms of the construction of public and private terminology at the present time. His Charupath (Part I, 1853 AD; Part II, 1854 AD; Part III, 1859 AD) brought an epoch in the field of early childhood education. His most famous work is the Indian Scholarly Worship (Part I, 160 AD; Part II, 163 AD). This is the first successful attempt to write such a book in Bengali. Although the book is based primarily on Horace Heyman Wilson's Sketch of the Religious Sects of the Hindus, published in the sixteenth and seventeenth volumes of Asiatic Research, it also contains much of Akshay Kumar's basic research. The Voyage and Trade Expansion of His Ancient Hindus (published in 1901 after the death of the author and edited by his son Rajininath Dutt) is one such basic research book. His other books include the Lecture of the Third Annual Meeting in Memory of Mr. David Hare (1845 AD); Advice to Steam Riders (1855 AD); Notable are the proposals for the development of religion (1855 AD) and the study of physics (1856 AD).
Отбасы
Бенгал тіліндегі белгілі ақын Сатыендранатх Датта Аксхай Кумар Даттаның немересі болған.
The renowned Bengali poet Satyendranath Dutta was the grandson of Akshay Kumar Dutta.