Кіріспе
Жұмыстан босату немесе қысқарту кезінде қызметкердің жұмыс берушіден алатын жалақысы мен әлеуметтік жәрдемақысы.
A severance package is pay and benefits that employees may be entitled to receive when they leave employment at a company unwillfully. In addition to their remaining regular pay, it may include some of the following:
Any additional payment based on months of service
Payment for unused accrued PTO vacation time, holiday pay or sick leave unless the employee is picked up by the new buyer wherein all benefits become the responsibility of the new employer. COBRA insurance, or healthcare benefits through a certain period of time. A payment in lieu of a required notice period. Retirement accounts
Stock options
Commission Payments
Assistance in searching for new work, such as access to employment services or help in producing a résumé. Packages are most typically offered for employees who are laid off or retire. Severance pay was instituted to help protect the newly unemployed. Sometimes, they may be offered for those who either resign, regardless of the circumstances, or are fired. Policies for severance packages are often found in a company's employee handbook. Severance contracts often stipulate that employees will not sue the employer for wrongful dismissal or attempt to collect on unemployment benefits, and that if they do so, they must return the severance money.
Жұмыстан босату пакеті – бұл қызметкердің компаниядан өз еркінен тыс айырылған жағдайда алуға құқылы болатын жалақысы мен әлеуметтік жәрдемақысы. Ол қызметкердің қалған тұрақты жалақысынан өзге, мыналарды қамтуы мүмкін:
A severance package is pay and benefits that employees may be entitled to receive when they leave employment at a company unwillfully. In addition to their remaining regular pay, it may include some of the following:
Any additional payment based on months of service
Payment for unused accrued PTO vacation time, holiday pay or sick leave unless the employee is picked up by the new buyer wherein all benefits become the responsibility of the new employer. COBRA insurance, or healthcare benefits through a certain period of time. A payment in lieu of a required notice period. Retirement accounts
Stock options
Commission Payments
Assistance in searching for new work, such as access to employment services or help in producing a résumé. Packages are most typically offered for employees who are laid off or retire. Severance pay was instituted to help protect the newly unemployed. Sometimes, they may be offered for those who either resign, regardless of the circumstances, or are fired. Policies for severance packages are often found in a company's employee handbook. Severance contracts often stipulate that employees will not sue the employer for wrongful dismissal or attempt to collect on unemployment benefits, and that if they do so, they must return the severance money.
Қызмет еткен мерзіміне байланысты қосымша төлем.
Пайдаланылмаған жинақталған демалыс уақыты, мерекелік сыйақы немесе ауру демалысы үшін төлем, егер қызметкерді жаңа сатып алушы қабылдамаса, онда барлық әлеуметтік жәрдемақылар жаңа жұмыс берушінің жауапкершілігіне өтеді. COBRA сақтандыруы немесе белгілі бір кезеңге дейін денсаулық сақтау жәрдемақысы. Міндетті хабарлау мерзіміне орнына төленетін сома. Зейнетақы шоттары.
Акция опциялары.
Комиссиялық төлемдер.
Жаңа жұмыс іздеуге көмектесу, мысалы, жұмыспен қамту қызметтеріне қол жеткізу немесе резюме жасауға көмек көрсету. Мұндай пакеттер көбінесе жұмысынан босатылған немесе зейнеткерлікке шыққан қызметкерлерге ұсынылады. Жұмыстан босату жәрдемақысы жаңадан жұмыссыз қалғандарды қорғау мақсатында енгізілді. Кейде, олар жұмыстан кеткен немесе жұмыстан шығарылған қызметкерлерге де ұсынылуы мүмкін, себебі маңызды емес. Жұмыстан босату пакеттері туралы саясатты компанияның қызметкерлер нұсқаулығынан табуға болады. Жұмыстан босату шартында көбінесе қызметкерлердің жұмыс берушіге заңсыз босату туралы шағымдануға немесе жұмыссыздыққа жәрдемақы алуға тырыспауы керектігі және олар мұндай әрекет жасаса, жұмыстан босату ақшасын қайтаруға міндетті екені жазылады.
A severance package is pay and benefits that employees may be entitled to receive when they leave employment at a company unwillfully. In addition to their remaining regular pay, it may include some of the following:
Any additional payment based on months of service
Payment for unused accrued PTO vacation time, holiday pay or sick leave unless the employee is picked up by the new buyer wherein all benefits become the responsibility of the new employer. COBRA insurance, or healthcare benefits through a certain period of time. A payment in lieu of a required notice period. Retirement accounts
Stock options
Commission Payments
Assistance in searching for new work, such as access to employment services or help in producing a résumé. Packages are most typically offered for employees who are laid off or retire. Severance pay was instituted to help protect the newly unemployed. Sometimes, they may be offered for those who either resign, regardless of the circumstances, or are fired. Policies for severance packages are often found in a company's employee handbook. Severance contracts often stipulate that employees will not sue the employer for wrongful dismissal or attempt to collect on unemployment benefits, and that if they do so, they must return the severance money.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та Fair Labor Standards Act (FLSA) бойынша жұмыстан шығу ақысын төлеу міндетті емес. Бұл жұмыс беруші мен жұмыскер арасындағы келісім мәселесі. Жұмыстан босату туралы келісімдер, басқа нәрселермен қатар, қызметкердің бәсекелес компанияда жұмыс істеуіне тыйым салуы және бұрынғы жұмыс берушіге қарсы заңдық талаптардан бас тартуы мүмкін. Сондай-ақ, қызметкер жұмыссыздық жәрдемақы алу құқығынан айырылуы мүмкін. Жұмыстан шығу шартын бағалау және қарау үшін жұмыс құқығы саласындағы адвокатқа жүгінуге болады. Кейбір жағдайларда төлемдер бұрынғы қызметкер басқа жұмыс тапқанға дейін ғана жалғасады. Жұмыстан босату келісімдерінде қызметкерлерге ұсынысты қабылдау туралы кеңес алу үшін адвокатпен кеңесуге немесе қол қойғаннан кейін адвокатқа жүгінуге тыйым салатын шарттар болмауы керек. Сондай-ақ, ұсыныста қызметкердің қылмыстық әрекет жасауы, мысалы, компанияға қатысты сот ісіне қатысудан бас тартуы талап етілмейді. Дегенмен, бұл компанияға қарсы заңсыз жұмыстан шығару, кемсітушілік, сексуалдық қысым көрсету және т.б. үшін сотқа шағымдануға кедергі келтіруі мүмкін. Жұмыстан босату пакеттері көбінесе келіссөздерге жатады, қызметкерлер пакетті қарау үшін (әдетте ақы төлейтін) және оны келіссөздерге салу үшін адвокатты жалдауға құқылы. Алайда, қызметкерлер жұмыстан шығарылғанда немесе қысқартылғанда жұмыстан шығу ақысына құқығы жоқ. Жұмыстан босату пакеттері елдеріне қарай, үкіметтік ережелерге байланысты өзгереді. Мысалы, Еңбекке қабілеттілік бойынша кемсітушілік туралы заңға сәйкес, қырық жастан асқан қызметкерлер жұмыстан шығу ұсынысын қарауға және оған қол қоюға 21 күнге құқылы. Егер жұмыс беруші 40 жастан асқан қызметкерден 21 күннен кем уақыт ішінде жұмыстан шығу туралы ұсынысты қарауды және оған қол қоюды талап етсе, олар қызметкерлерге қарау үшін қосымша уақыт беруге міндетті. 2010 жылдың ақпан айында Мичиган штатының Батыс округінде шығарылған шешімде жұмыстан шығу ақысы FICA салықтарына жатпайтыны айтылды, бірақ 2014 жылдың наурызында Жоғарғы Сот бұл шешімді күштен шығарды.
Пуэрто-Рико
Жұмыс берушілер Пуэрто-Рикода жұмыс істейтін қызметкер жұмыстан босатылған жағдайда, жұмыстан босату ақысын төлеуге міндетті. Қызметкерлерге осы төлемнен бас тартуға рұқсат етілмейді. Егер қызметкер "негізді себеппен" жұмыстан босатылса, жұмыстан босату ақысы төленбейді. Жұмыс берушіде бес жылдан кем жұмыс істеген қызметкерге екі айлық жалақы сомасында, сондай-ақ жұмыс істеген әрбір жыл үшін қосымша бір апталық жалақы төленуі тиіс. Бес жылдан астам, бірақ он бес жылдан аз жұмыс істеген қызметкерге үш айлық жалақы сомасында, сондай-ақ жұмыс істеген әрбір жыл үшін қосымша екі апталық жалақы төленуі тиіс. Он бес жылдан астам қызмет өтілі бар қызметкерге алты айлық жалақы сомасында, сондай-ақ жұмыс істеген әрбір жыл үшін қосымша үш апталық жалақы төленуі тиіс.
Канада
Канадада жұмыстан босату туралы келісімдер жұмыс берушінің қарапайым "рахмет" төлемі ғана емес. Қызметкердің қызметінен тәртіп бұзусыз босатылған жағдайда алуға тиіс жұмыстан босату ақысының көлемі, ортақ құқық (сот шешімдері негізінде қалыптасқан заң) және еңбек құқығы бойынша өзгеше болады.
Еңбек құқығы бойынша
Онтариода еңбек заңнамасы бойынша жұмыстан босату ақысының мөлшері Онтариодағы Жұмыспен қамту стандарттары туралы заңмен (ESA) анықталады, бұл туралы "Жұмыспен қамту стандарттары туралы заңның жұмыстан босату ақысы бөліміне арналған нұсқаулықта" толығырақ түсіндірілген. Онтарио үкіметінің құралын қолдану арқылы Онтарио еңбек заңнамасы бойынша жұмыстан босату ақысын есептеуге болады. ESA нұсқаулығының "Заңсыз жұмыстан босату" бөлімінде мынадай мәлімдеме бар: "ESA-дағы жұмыстан босату және қызметтен босату ережелері – бұл ең төменгі талаптар. Кейбір қызметкерлердің жалпы құқық бойынша ESA-дағы жұмысты тоқтату туралы ескертуге (немесе жұмысты тоқтату ақысына) және жұмыстан босату ақысына қарағанда артық құқықтары болуы мүмкін. Қызметкер бұрынғы жұмыс берушісін заңсыз жұмыстан босату үшін сотқа шағымдануы мүмкін".
Себеппен жұмыстан босату және себепсіз тоқтату
Канадалық жалпы құқықта жұмыстан босатулар бойынша негізгі ерекшелік бар. Жұмыстан босатудың немесе қызметті тоқтатудың екі негізгі түрі бар: себеппен босату (негізді себеп) және себепсіз тоқтату. Себепке мысал – қызметкердің мінез-құлқының еңбек шартының маңызды талаптарын бұзуы. Себеп болған жағдайда, жұмыс беруші қызметкерді ескертусіз жұмыстан босатуға құқылы. Егер себеп болмаса, бірақ жұмыс беруші заңмен белгіленген мерзімде ескертусіз босатса, онда бұл жұмыстан заңсыз босату болып саналады.
Айыпсыз жұмыстан босату туралы іс
Онтариода жұмыс берушіге сотқа шағымдану үшін жұмыстан тоқтатылған күннен бастап екі жылдық мерзім белгіленген. Бұл сот процесі Онтарионың азаматтық процессуалдық кодексіне сәйкес жүргізіледі. Сотқа жүгіну алдында келіссөздер, медиация және арбитраж сияқты басқа да нұсқалар қарастырылуы мүмкін. Әдетте, 2019 жылы азаматтық сот ісін бастау және адвокаттың талапнамасын табыс етуге 1500–5000 доллар жұмсалуы мүмкін. Қарсы тараптың құжаттарына жауап беру және сараптама жүргізуге қосымша 3500–5000 доллар қажет болуы ықтимал. Сотта ісіңізді дайындау және ұсыну құны сіздің заңдық шығындарыңызға тағы 5000–15000 доллар қосады. Бұл заңдық шығындар табыс салығынан есептеліп алынады. Ірі қалаларда, мысалы Оттава заңдық ақпарат орталығында, заңның барлық салалары бойынша үкіметтік (Әділетке қол жеткізу қоры) қаржыландырумен тегін заңдық ақпарат және кеңес беру қызметтері ұсынылады.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда еңбек заңнамасы жұмыстан босату төлемақына мүмкіндік береді. Мемлекеттік жұмыстан босату төлемақының ең жоғары сомасы 17 130 фунт стерлингті құрайды.
Италия
Италияда еңбек қатынасын тоқтатудың барлық жағдайында, себебіне қарамастан – жеке және ұжымдық жұмыстан босату, өз еркімен кету сияқты жағдайларда жұмыстан шығу ақысы (TFR) төленеді. Заң, азаматтық кодекстің 2120-бабына сәйкес, тәуелді еңбекшілерге жұмыстан шығу ақысын алу құқығын мойындайды.