Енкоми (Тусла) – Кипрдегі Фамагуста маңындағы ежелгі қала. Мыс дәуіріндегі маңызды орталық, Алáсияның астанасы болуы мүмкін. Тарихы, халқы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фамагуста маңындағы ауыл және ежелгі қоныс Энкоми (Έγκωμη; Тузла) – Кипрдегі Фамагуста қаласының жанындағы ауыл. Бұл маңызды қола дәуірі қаласы, болжам бойынша Аласияның астанасы болған. Энкоми де-факто Солтүстік Кипрдің бақылауында. 1974 жылы Энкомиде 800-ге жуық грек кипрлігі тұрғын болды. Шілде төңкерілісінен кейін Түркияның Кипрға басып кіргеніне байланысты олардың барлығы аралдың оңтүстігіне қашып кетті. 2011 жылғы мәлімет бойынша, Энкомиде 2645 адам тұрады. Олардың арасында Ларнакадан көшірілген түрік кипрліктері және Адана және Трабзон провинцияларынан келген түрік қоныс аударушылары бар.
the village and ancient settlement near Famagusta
Enkomi (Έγκωμη; Tuzla) is a village near Famagusta in Cyprus. It is the site of an important Bronze Age city, possibly the capital of Alasiya. Enkomi is under the de facto control of Northern Cyprus. In 1974, Enkomi had about 800 Greek Cypriot inhabitants. They all fled to the south of the island after the Turkish invasion of Cyprus, in the aftermath of the July coup. as of 2011, Enkomi has a population of 2,645. It comprises displaced Turkish Cypriots from Larnaca and Turkish settlers from Adana Province and Trabzon Province.
Алязия
Рене Дюссо Энкомиді Амарна хаттарындағы және басқа да мәтіндерде, оның ішінде хетт мәтіндеріндегі Алясия деп атады. Қала ұзақ уақыттан бері жоғалып кеткен соң да, гректер оны Аполлон Алазиотас құдай атауы арқылы еске алды, бұл атау Кипр жазуларында б.з.д. 4 ғасырға дейін сақталған. 1900 жылы археолог Джозеф Оффорд Аполлон Алазиотастың Кипрге әкелінген Решеф құдайымен ұқсас сириялық құдай болғанын айтты, бірақ кейбір қазіргі ғалымдар осы пікірге көнбеді. Мүйізді құдайдың қола мүсіні (суретте) гректердің Аполлонмен теңеген осы құдайды бейнелеуі мүмкін.
René Dussaud said that Enkomi is the Alasia of the Amarna correspondence and other texts, including Hittite texts. Long after the town disappeared, Hellenes recalled it in the cult title of Apollo Alasiotas, recorded in a Cypriote inscription as late as the 4th century BC. In 1900 the archaeologist Joseph Offord suggested that Apollo Alasiotas was a Syrian god identical with Resheph, transported to Cyprus, and some modern scholars remain unconvinced. The bronze statuette of a horned god (illustration) may represent this divinity whom Greeks identified, by interpretatio graeca, with Apollo.
Қазба жұмыстары
Қамбадағы сыйлықтардың жоғары сапасына байланысты он жылдан астам уақыт бойы жалғасқан кең ауқымды қарақшылықтан кейін, А. С. Мюррей 1894–1896 жылдары Британ мұражайы үшін сол жерде жұмыс істеді. 1930 жылдардан бастап қазба жұмыстарын Клод Ф. А. Шеффер Француз экспедициясы және Кипрдің Ежелгі Ескерткіштері Департаменті атынан Порфириос Дикайос бірлесіп жүргізді. Энкомиден табылған маңызды жәдігерлердің қатарында Сызықтық С жазулары және б.з.д. 12 ғасырдың басына жататын, мүйізді бас киім киген құдайды бейнелейтін қоладан жасалған «мүйізді құдай» деп аталатын мүсін бар. Танымал мүсін – «ингота құдайы», ол мүйізді конус тәрізді бас киім және тізелік киім киген, қалқан мен найзамен қаруланған және тері пішіндес инготта тұрған мүсін. «Энкоми тостағаны» деп аталатын әшекейлі металл тостағанда ниэлло әшекейлеуі қолданылған деген мәлімдеме бар, егер осы болжам расталса, бұл техниканың ең ерте қолданылуының бірі болар еді. Алайда, 1960 жылдардан бері қолданылған материалдың ниэлло екендігіне қатысты пікірталас жалғасуда. 1930 жылы шведтік Кипр экспедициясы Энкомидің некрополінде екі жазғы ай бойына жиырмаға жуық қабірді қазып шықты. Швед археологтары алғашқыда нәтиже бермеген бірнеше сынақ траншеяларын жасады, себебі Византия үйлері көптеген қабірлерді қиратқан. Соңында олар бұрын зерттелмеген некропольдің бір бөлігін қазып, өте бай қабірлерді тапты. Бір қабірде шамамен 300 зат болуы мүмкін, олардың көп бөлігі керамикалық ыдыстар, сондай-ақ алтын, күміс, фаянс, азу және т.б. заттарды құрады. Көмескендер отырған немесе жатқан күйде табылған. Олар алтын түйреуіштермен бекітілген халат киген. Кейбіреулерінің маңдайлары геометриялық өрнектермен, гүлдік мотивтермен немесе бейнелермен әшекейленген таждармен безендірілген, ал ауыздарына алтын жалатылған. Әйелдердің бірі Микен қалқандарының пішіндес алтын мойынсымы таққан. Бұл Миной мотиві еді және Кипрге Микендіктер әкелген. Мысалы, Критідегі Кносс қаласындағы фрескаларда осындай қалқандар бейнеленген. Сол әйелдің шашында, құлағында, саусақтарында және аяқ саусақтарында сақиналар болған. Сонымен қатар археологтар көмескеннің төңірегінде қола және керамикалық ыдыстарда тамақ пен сусын тауып алды. Бұл заттар Кипрдің қола дәуіріндегі халықаралық қарым-қатынастарын көрсетеді.
Following more than a decade of widespread looting drawn by the high quality of the tomb gifts, A. S. Murray worked there for the British Museum in 1894–1896. From the 1930s, excavations were continued by a joint expedition between Claude F. A. Schaeffer for the French Expedition and Porphyrios Dikaios on behalf of the Cyprus Department of Antiquities. Notable finds from Enkomi include Linear C inscriptions and the so called "horned god", a bronze statuette dated to the early 12th century BC, depicting a deity wearing a horned helmet. Another well known statue is the "ingot god", a statue wearing a horned conical hat and greaves, armed with shield and spear, and standing on a miniature hide shaped ingot. A decorated metal cup, the "Enkomi Cup" has been controversially claimed to use niello decoration, which would make it one of the earliest uses of this technique. However, controversy has continued since the 1960s as to whether the material used actually is niello. The Swedish Cyprus Expedition excavated around twenty tombs at Enkomi’s necropolis for two summer months in 1930. The Swedish archaeologists commenced with several trial trenches that were not very successful at first, since Byzantine houses had destroyed many of the tombs. Eventually, they excavated part of the necropolis which had never been investigated before and found very rich graves. A single tomb could contain around 300 objects, mostly pottery, but also objects of gold, silver, faience, ivory, etc. The deceased were found sitting or lying down. They wore robes, fastened together with gold pins. Some had diadems on their foreheads decorated with geometric ornaments, floral motifs or figures, and gold tin over their mouths. One of the women wore a gold necklace in the shape of Mycenaean shields. This was a Minoan motif and was introduced to Cyprus by the Mycenaeans. Similar shields are depicted on frescoes at Knossos, Crete, for example. The same woman also had rings in her hair, ears, and on her fingers and toes. Furthermore, the archaeologists found food and drink in bronze and ceramic vessels placed around the buried. The objects testify to Cyprus's international relationships during the Bronze Age.