1946 жылғы Греция монархияны сақтап қалу туралы референдумы

Кіріспе

1946 жылы Грецияда монархияны сақтау туралы референдум өтті. 1 қыркүйекте Грецияда монархияны сақтау жөнінде дауыс беру өтті. Сайлаушылардың 68,4% осы ұсынысты мақұлдады, сайлауға қатысу 88,6% болды.

Өмірбаян

Референдум 1920 жылдан бері елдің монархиясына қатысты төртінші рет өткізілді. 1946 жылғы парламенттік сайлаулар, онда оңшыл партиялар үлкен жеңіске жетті, жаңа ғана аяқталды. Константинос Цалдаристің жаңа консервативті үкіметі Георг II-ге жағымды болды, бірақ нәтижеге көбірек әсер еткені – азамат соғысының қаупі төніп тұрған атмосферасы еді. Азамат соғысы Грекияны екі негізгі кезеңде шарлады: біріншісі – 1943 және 1944 жылдар аралығында, КПК басымдығымен EAM/ELAS партизандары мен оңшыл қарсылық топтары және 1944 жылдың қарашасында елге оралған, халықаралық деңгейде мойындалған Грекия үкіметі арасында болды, ал екіншісі – 1946–1949 жылдары. Германия әскерлері кеткеннен кейін әріптестік үкімет құлап, оның барлық басшылары тұтқындалды. EAM/ELAS, елдің көп бөлігін бақылап, Сталиннің Ялтада Грекияны британдықтарға бергенін түсінгенше, билікті өз қолына алуды күтті. Олар астананы бақылауға алып, «жағдайды жасау» қажет деп санайтын. EAM/ELAS үкіметтік күштерден санда да, қару-жарақ жағынан да басым болды және жеңіске жақын келді. Черчилль Италиядан екі британдық дивизияны жылдам жеткізіп, бір айдан кейін грек коммунистерін шешуші түрде жеңді. Референдум EAM/ELAS-тың Декемврианада жеңілгеннен кейін өтті. Варкиза келісімінде қарусыздануға келіскенмен, 1945 жылдың қаңтарында олар тек бірнеше мағынасыз қаруды ғана тапсырып, Грекияның таулы аймақтарына шегінді, онда олар тиімді бақылауға ие болды. «Қызыл террорға» жауап ретінде оңшыл топтар, көбінесе қауіпсіздік күштерінің жасырын қолдауымен, коммунистердің бақылауында емес аймақтарда коммунистерді қудалады – бұл «Ақ террор» деп аталды. Бұл солшыл және оңшыл партиялар арасындағы айырмашылықты тереңдетіп, саяси спектрді поляризациялады, нәтижесінде орталықшыл партиялар, олардың саясаты көбірек ұстамдырақ болғанымен, сонымен бірге екіұшты болды, өздерінің билігінің бір бөлігін жоғалтты. КПК сайлауға да, референдумға да бойкот жариялады, оның орнына азамат соғысының екінші кезеңін бастады. Олар өз бақылауларындағы аймақтарда дауыс беруге жол бермеді. Георг II коммунизмге қарсы күштердің бірлігін бейнеледі, бұл оған берілген дауыстардың үлесін түсіндіреді. Консерваторлар, премьер-министр Константинос Цалдариспен бірге оны қолдады, бірақ орталықшылдар бөлінді. Орталықшылдар Георг II-ге наразылық білдірді, бірақ коммунистердің қатыгездігіне жиренді. Грекиядағы сайлауды бақылауға бағытталған одақтас миссиясының (AMFOGE) ресми есебі сайлауды заңды етуге мүдделі болғанына қарамастан, сайлаушылардың алаяқтығын мойындады: «Біздің ойымызша, үкіметтің көзқарасын білдіретін партия Патшаның оралуын қолдау үшін дауыс жинауда артық ықпал жасады». Алайда, олар осы ықпал болмаса, монархия сайлауда да жеңіске жетер еді деп мәлімдеді.

The referendum was the fourth since 1920 on the country's monarchy. The 1946 parliamentary elections, in which the right wing parties achieved a landslide, had just taken place. The new conservative government of Konstantinos Tsaldaris was favorable to George II, but what influenced the result more was the atmosphere of imminent civil war. The civil war convulsed Greece during two main periods: first between 1943 and 1944 between the KKE dominated EAM/ELAS partisans and the right wing resistance groups and the internationally recognized Greek government in exile which had returned to the country in November 1944 and later in 1946–1949. The collaborationist government collapsed after the Germans had left, and all of its leaders were in custody. EAM/ELAS, which controlled much of the countryside, expected to take over until it realized that Stalin had conceded Greece to the British at Yalta. It believed that it was essential to seize control of the capital and to create "facts on the ground." EAM/ELAS heavily outnumbered and outgunned government forces and came with a hair's breadth of success. Churchill moved quickly to transfer two British divisions from Italy, and after a month of fighting, they decisively defeated the Greek communists. The referendum took place, after EAM/ELAS had been defeated in the Dekemvriana. Although it had agreed to disarm at the Treaty of Varkiza, in January 1945, it surrendered only a few token weapons and withdrew into the mountainous areas of Greece, where it had effective control. In retaliation for the Red Terror, right wing groups, often with the tacit support of the security forces, persecuted communists in areas not under communist control, the White Terror. This deepened the gulf between the left wing and the centrist and right wing parties and polarised the political spectrum so that the centrist parties, which followed a more moderate but also a more ambiguous policy, lost part of their power. The KKE boycotted both the elections and the referendum and instead launched the second phase of the civil war. It prevented any voting in areas that it controlled. George II symbolized the unity of the anti communist forces, which partly explains the percentage of votes in his favour. The conservatives, along with Prime Minister Konstantinos Tsaldaris, supported him, but the centrists were divided. The centrists regarded George II with displeasure but reacted with disgust at the savagery of the communists. The official report of the Allied Mission to Observe the Greek Elections [AMFOGE] acknowledged the existence of voter fraud despite its vested interest in legitimising the election: "There is no doubt in our minds that the party representing the government view exercised undue influence in securing votes in support of the return of the King". It, however, claimed that without the said influence, the monarchy would still have prevailed in the election.

Нәтижелер

Таңдау дауысы%Мақұлданған1,136,28968.4Қарсы524,77131.6Жарамсыз/бос дауыстар3,8600.2Барлығы1,664,920100Тіркелген сайлаушылар/қатысу86.6%Көзді көз: Нолен және Стовер