Кіріспе

Ортағасырлық Германиядағы муниципалитет басшысы

Ортағасырлық Германияда Шультейс муниципалитет басшысы (қазіргі мэрия кеңсесіне ұқсас), вогт немесе билеушінің атқарушы лауазым иесі болды. Оның міндеті – өзіне бекітілген ауыл немесе округке салық төлеуді және билеушіге тиісті қызметтерді орындауды бұйыру еді. Атау осы қызметтен туындаған: Schuld – «қарыз» және heißen – «тапсырыс беру» сөздерінің қосындысы. Бұл атау бастапқыда көне жоғарғы неміс тілінде sculdheizo, ал орта неміс тілінде Schultheize деп жазылған, латын тілінде scultetus немесе sculteus түрінде қолданылған. Басқаша жазылу түрлері: Шульте, Шульце немесе Швейцарияда Шультеис. Ол бірнеше еуропалық тілдерде де кездеседі: венгр тілінде soltész, словак тілінде šoltýs және škultét, итальян тілінде scoltetto және sculdascio, ортағасырлық латын тілінде sculdasius, поляк тілінде sołtys, румын тілінде șoltuz, ал голланд тілінде schout.

Қазіргі қолданысы

2007 жылға дейін Шультейс Швейцарияның Люцерн кантоны үкіметінің президенті лауазымының атауы болған. Шультейс сонымен қатар неміс тіліндегі ең көп таралған тегілердің бірі болып табылады, ол көптеген түрлерінде кездеседі, мысалы Шульц, Шульц, Шолц сияқты, бұл лауазымның жергілікті айтылу нұсқаларына сәйкес келеді. Одан басқа, ол бірқатар еуропалық мәдениеттерде де тегілердің пайда болуына әсер етті: толық тізім үшін Schultheiss (тегі) бетіне қараңыз. Польшада sołtys – ауылдық аумақтың (әдетте ауыл немесе ірі ауылдың бір бөлігі) сайланған басшысына берілетін атау, мұндай аумақ sołectwo деп аталады.