Германия Федералдық Парламенті

Кіріспе

Германияның федералды парламенті, Германияның қазіргі парламенті – Бундестаг (нем. Bundestag, "Федералдық диета") – Германияның федералды парламенті. Ол Ұлыбританияның Төменгі палатасына ұқсас, неміс халқы тікелей сайлайтын жалғыз федералды өкілді орган. Бундестаг 1949 жылы Германия Федеративтік Республикасының Негізгі заңының III тарауымен Германияның заң шығару органдарының бірі ретінде құрылды, сонымен қатар ол бұрынғы Рейхстагтың тарихи мұрагері болып табылады. Бундестаг мүшелері – жалпы неміс халқының өкілдері, ешқандай бұйрықтарға немесе нұсқауларға бағынбайды және тек сайлаушыларына ғана жауапты. Бундестаг мүшелерінің ең төменгі заңды саны – 598 адам; алайда, орын үстемесі және теңестіру жүйесіне байланысты қазіргі 20-шы Бундестагтың құрамында 735 мүше бар, бұл оны бүгінгі күнге дейін ең ірі Бундестаг және әлемдегі ең ірі еркін сайланған ұлттық парламенттік палатаға айналдырады. Бундестаг сайлаулары әр төрт жылда бір рет 18 жасқа толған неміс азаматтарымен жүзеге асырылады. Сайлауда аралас пропорционалды сайлау жүйесі қолданылады, ол тікелей сайланған депутаттарды пропорционалды партиялық тізімдермен біріктіреді, осылайша парламенттік құрамы ұлттық дауыс беру нәтижелерін көрсетеді. Мерзімінен бұрын сайлау тек Негізгі заңның 63 және 68-баптарында қарастырылған жағдайларда ғана мүмкін.

Federal parliament of Germany
the current parliament of Germany

The Bundestag (, "Federal Diet") is the German federal parliament. It is the only federal representative body that is directly elected by the German people, comparable to the House of Commons of the United Kingdom. The Bundestag was established by Title III of the Basic Law for the Federal Republic of Germany (link=no, ) in 1949 as one of the legislative bodies of Germany and thus it is the historical successor to the earlier Reichstag. The members of the Bundestag are representatives of the German people as a whole, are not bound by any orders or instructions and are only accountable to their electorate. The minimum legal number of members of the Bundestag (link=no) is 598; however, due to the system of overhang and leveling seats the current 20th Bundestag has a total of 735 members, making it the largest Bundestag to date and the largest freely elected national parliamentary chamber in the world. The Bundestag is elected every four years by German citizens aged 18 and older. Elections use a mixed member proportional representation system which combines first past the post elected seats with a proportional party list to ensure its composition mirrors the national popular vote. An early election is only possible in the cases outlined in Articles 63 and 68 of the Grundgesetz

The Bundestag has several functions. It is the chief legislative body on the federal level. The individual states ([[States of Germany) of Germany participate in the legislative process through the Bundesrat, a separate assembly. The Bundestag also elects and oversees the chancellor, Germany's head of government, and sets the government budget. Since 1999, it has met in the Reichstag building in Berlin. The Bundestag also operates in multiple new government buildings in Berlin and has its own police force (the Bundestagspolizei). The current president of the Bundestag since 2021 is Bärbel Bas of the SPD. The 20th Bundestag has five vice presidents and is the most visited parliament in the world.

Бундестаг бірнеше функцияларды атқарады. Ол – федералдық деңгейдегі басты заң шығарушы орган. Германияның штаттары ([[Германия штаттары]]) Бундесрат арқылы заң шығару процесіне қатысады. Бундестаг сонымен қатар Германияның үкімет басшысы – канцлерді сайлайды және оның қызметін бақылайды, мемлекеттік бюджетті бекітеді. 1999 жылдан бері Бундестаг Берлиндегі Рейхстаг ғимаратында отырыс өткізеді. Бундестаг Берлиндегі бірнеше жаңа үкіметтік ғимараттарда жұмыс істейді және өз полиция күштеріне ие (Bundestagspolizei). 2021 жылдан бері Бундестагтың төрағасы – SPD-дан Барбель Бас. 20-шы Бундестагта бес вице-президент бар және ол әлемдегі ең көп келуші парламент болып табылады.

Тарих

1866 жылы Германия Конфедерациясы таратылып, 1871 жылы Германия империясы (Германия рейхы) құрылғаннан кейін, Рейхстаг Берлиндегі неміс парламенті ретінде құрылды, ол сол кездегі Пруссия Корольдігінің (Конфедерация мен империяның ең ірі және ықпалды мемлекеті) астанасы болды. Осыдан 20 жыл өткен соң қазіргі парламент ғимараты салынды. Рейхстаг делегаттары тікелей және тең еркек сайлау құқығымен (ал 1918 жылға дейін Пруссияда қолданылған үш сыныптық сайлау жүйесімен емес) сайланды. Рейхстаг 1918 жылдың қазан айындағы парламенттік реформаларға дейін канцлерді тағайындауға қатыспады. 1918 жылғы қарашадағы революциядан кейін және Веймар конституциясы қабылданғаннан кейін әйелдерге Рейхстагқа дауыс беру және онда қызмет ету құқығы берілді, сондай-ақ парламент сенімсіздік дауысы арқылы канцлерді немесе кез келген кабинет мүшесін отставкаға кетуге мәжбүр ете алды. 1933 жылы Адольф Гитлер канцлер болып тағайындалды және Рейхстаг өртіндегі жарлық, 1933 жылғы уәкілеттік заңы және 1934 жылы президент Пол фон Гинденбургтің қайтысы арқылы шексіз билікке ие болды. Осыдан кейін Рейхстаг тек сирек жиналатын, көбінесе Кролл опера үйінде үкімет шешімдерін бірауыздан бекітетін. Соңғы рет 1942 жылдың 26 сәуірінде жиналды. 1949 жылғы жаңа конституция бойынша Бундестаг Батыс Германияның жаңа парламенті ретінде құрылды. Батыс Берлин Конституцияның юрисдикциясына ресми түрде кірмегендіктен, Бундестаг Боннда бірнеше ғимаратта, соның ішінде (уақытша) бұрынғы су тарту қондырғысында жиналды. Сонымен қатар, қаланың құқықтық мәртебесіне байланысты Батыс Берлин азаматтары Бундестагқа сайлауда дауыс бере алмады, оның орнына қаланың заң шығарушы органы – Өкілдер палатасы таңдаған 22 дауыс беру құқығы жоқ делегаттар арқылы өкілдік етілді. Бонндағы Бундесхаус – Германияның бұрынғы парламент ғимараты. Германия Бундестагының отырыстары 1949 жылдан бастап 1999 жылы Берлинге көшкенге дейін осы жерде өтті. Бүгінде ол Халықаралық конгресс орталығы Бундесхаус Бонн және солтүстік аймақтарда федералды мемлекеттерді білдіретін Бундесраттың ("Федералды кеңес") филиалы орналасқан. Оңтүстік аймақтар 2008 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының неміс кеңселерінің бөлігі болды. Бұрынғы Рейхстаг ғимаратында тарих көрмесі ("Немец тарихына сұрақтар") ұйымдастырылып, кейде конференц-орталық ретінде пайдаланылды. Рейхстаг ғимараты кейде Бундестаг пен оның комитеттерінің және Германияның федералды президенті сайланатын Федералды конвенцияның отырыстары үшін де қолданылды. Алайда, Кеңес Одағы Рейхстаг ғимаратын Германия Федеративтік Республикасының мекемелері пайдалануына қатысты наразылық білдірді және ғимаратқа жақын жердегі жоғары жылдамдықты ұшақтарды ұшырып, отырыстарды бұзуға тырысты. 1999 жылдың 19 сәуірінен бастап Германия парламенті 1888 жылы неміс сәулетшісі Пол Валлоттың жобалары бойынша салынған және британдық сәулетші Лорд Норман Фостердің басшылығымен жөндеуден өткен өзінің бастапқы Рейхстаг ғимаратында Берлинде қайтадан жинала бастады. Парламент комитеттері мен комиссиялары, қоғамдық тыңдаулар және парламенттік топтардың отырыстары Рейхстаг ғимаратын қоршап тұрған үш қосалқы ғимаратта өтеді: Якоб Кайзер Хаус, Пол Лёбе Хаус және Мари Элизабет Людерс Хаус. 2005 жылы Германия парламентіне жақын жерде жеңіл ұшақ апатқа ұшырады. Содан кейін Берлиннің орталық бөлігінде жеке авиацияға тыйым салу туралы шешім қабылданды.

With the dissolution of the German Confederation in 1866 and the founding of the German Empire (German Reich) in 1871, the Reichstag was established as the German parliament in Berlin, which was the capital of the then Kingdom of Prussia (the largest and most influential state in both the Confederation and the empire). Two decades later, the current parliament building was erected. The Reichstag delegates were elected by direct and equal male suffrage (and not the three class electoral system prevailing in Prussia until 1918). The Reichstag did not participate in the appointment of the chancellor until the parliamentary reforms of October 1918. After the Revolution of November 1918 and the establishment of the Weimar Constitution, women were given the right to vote for (and serve in) the Reichstag, and the parliament could use the no confidence vote to force the chancellor or any cabinet member to resign. In 1933, Adolf Hitler was appointed chancellor and through the Reichstag Fire Decree, the Enabling Act of 1933 and the death of President Paul von Hindenburg in 1934, gained unlimited power. After this, the Reichstag met only rarely, usually at the Kroll Opera House to unanimously rubber stamp the decisions of the government. It last convened on 26 April 1942. With the new constitution of 1949, the Bundestag was established as the new West German parliament. Because West Berlin was not officially under the jurisdiction of the constitution, a legacy of the Cold War, the Bundestag met in Bonn in several different buildings, including (provisionally) a former waterworks facility. In addition, owing to the city's legal status, citizens of West Berlin were unable to vote in elections to the Bundestag, and were instead represented by 22 non voting delegates chosen by the House of Representatives, the city's legislature. The Bundeshaus in Bonn is the former parliament building of Germany. The sessions of the German Bundestag were held there from 1949 until its move to Berlin in 1999. Today it houses the International Congress Centre Bundeshaus Bonn and in the northern areas the branch office of the Bundesrat ("Federal Council"), which represents the Länder – the federated states. The southern areas became part of German offices for the United Nations in 2008. The former Reichstag building housed a history exhibition (Fragen an die deutsche Geschichte) and served occasionally as a conference center. The Reichstag building was also occasionally used as a venue for sittings of the Bundestag and its committees and the Federal Convention, the body which elects the German federal president. However, the Soviets harshly protested against the use of the Reichstag building by institutions of the Federal Republic of Germany and tried to disturb the sittings by flying supersonic jets close to the building. Since 19 April 1999, the German parliament has again assembled in Berlin in its original Reichstag building, which was built in 1888 based on the plans of German architect Paul Wallot and underwent a significant renovation under the lead of British architect Lord Norman Foster. Parliamentary committees and subcommittees, public hearings and parliamentary group meetings take place in three auxiliary buildings, which surround the Reichstag building: the Jakob Kaiser Haus, Paul Löbe Haus and Marie Elisabeth Lüders Haus. In 2005, a small aircraft crashed close to the German Parliament. It was then decided to ban private air traffic over Central Berlin.

Тапсырмалары

Бундестаг Бундесратпен бірге Германияның саяси жүйесінің заң шығарушы органы болып табылады. Заңнаманың көп бөлігін атқарушы билік бастамамен жүргізсе де, Бундестаг заң шығару функциясын өзінің ең маңызды жауапкершілігі деп санайды және үкіметтің заң шығару бағдарламасын бағалауға және түзетуге көп күш жұмсайды. Осы процесте комитеттер (төменде қараңыз) маңызды рөл атқарады. Пленарлық отырыстар мүшелерге алдарындағы заңнамалық мәселелер бойынша ашық пікірталас жүргізуге мүмкіндік береді, бірақ маңызды заңнамалар талқыланғанда ғана оларға көп қатысады. Бундестаг мүшелері – халықтың тікелей сайлаған жалғыз федералды лауазым иелері; Бундестаг өз кезегінде канцлерді сайлайды және сонымен қатар, мазмұнды саясат және күнделікті басқару мәселелерінде атқарушы билікті қадағалайды. Осы атқарушы билікке бақылау міндетті заңнама, үкімет саясаты жөніндегі ашық пікірталастар, тергеулер және канцлер немесе кабинет мүшелеріне тікелей сұрақтар қою арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Мысалы, Бундестаг сұрақ сағатын (Fragestunde) өткізе алады, онда үкімет өкілі депутаттың бұрынғы жазбаша сұрағына жауап береді. Депутаттар сұрақ сағаты барысында осыған қатысты қосымша сұрақтар қоя алады. Сұрақтар маңызды саяси мәселеден бастап, жеке сайлаушының мәселесіне дейін болуы мүмкін. Соңғы қырық жылда сұрақ сағатын пайдалану айтарлықтай артты, 1987–1990 жылдар аралығында 20 000-нан астам сұрақтар қойылды. Оппозициялық партиялар үкімет әрекеттерін қадағалауға берілген парламенттік құқығын белсенді түрде пайдаланады. Сайлаушыларға қызмет көрсету Өтініштер комитеті арқылы да жүзеге асырылады. 2004 жылы Өтініштер комитеті азаматтардан 18 000-нан астам шағым алды және олардың жартысынан астамын келіссөздер арқылы өзара қанағаттандыратын шешімге келтірді. 2005 жылы интернеттік петициялардың мүмкіндіктерін сынау мақсатында Бундестаг үшін электрондық петиция нұсқасы жасалды. Бұл жоба Шотландия Парламенті, Халықаралық теледемократия орталығы және Бундестагтың «Онлайн қызметтер бөлімі» бірлесіп жасаған. Жүйе 2005 жылдың 1 қыркүйегінде ресми түрде іске қосылды, ал 2008 жылы Бундестаг оның бағалау нәтижелеріне негізделген жаңа жүйеге көшті.

Together with the Bundesrat, the Bundestag is the legislative branch of the German political system. Although most legislation is initiated by the executive branch, the Bundestag considers the legislative function its most important responsibility, concentrating much of its energy on assessing and amending the government's legislative program. The committees (see below) play a prominent role in this process. Plenary sessions provide a forum for members to engage in public debate on legislative issues before them, but they tend to be well attended only when significant legislation is being considered. The Bundestag members are the only federal officials directly elected by the public; the Bundestag in turn elects the chancellor and, in addition, exercises oversight of the executive branch on issues of both substantive policy and routine administration. This check on executive power can be employed through binding legislation, public debates on government policy, investigations, and direct questioning of the chancellor or cabinet officials. For example, the Bundestag can conduct a question hour (Fragestunde), in which a government representative responds to a written question previously submitted by a member. Members can ask related questions during the question hour. The questions can concern anything from a major policy issue to a specific constituent's problem. Use of the question hour has increased markedly over the past forty years, with more than 20,000 questions being posed during the 1987–90 term. The opposition parties actively exercise their parliamentary right to scrutinize government actions. Constituent services also take place via the Petition Committee. In 2004, the Petition Committee received over 18,000 complaints from citizens and was able to negotiate a mutually satisfactory solution to more than half of them. In 2005, as a pilot of the potential of internet petitions, a version of e petitioner was produced for the Bundestag. This was a collaborative project involving The Scottish Parliament, International Teledemocracy Centre and the Bundestag 'Online Services Department'. The system was formally launched on 1 September 2005, and in 2008 the Bundestag moved to a new system based on its evaluation.

Сайлау кезеңі

Бундестаг төрт жылға сайланады, және оның сайлау мерзімі басталғаннан кейін 46 мен 48 ай аралығында жаңа сайлаулар өткізілуі тиіс, егер Бундестаг мерзімінен бұрын таратылмаса. Оның өкілеттігі келесі Бундестаг сайлаудан кейін 30 күн ішінде шақырылған кезде тоқтатылады. 1976 жылға дейін бір Бундестаг таратылып, ал келесі Бундестагты шақыру мүмкін болмайтын жағдайлар болатын; осындай кезеңде Бундестагтың құқықтарын «Тұрақты комитет» деп аталатын орган жүзеге асырды.

Сайлау

Германия аралас мүшелік пропорционалды сайлау жүйесін қолданады, пропорционалды сайлау жүйесінің көпшілік дауысымен сайлау элементтерімен үйлесімде. Бундестагтың 598 номиналды мүшесі бар, олар төрт жылдық мерзімге сайланады; осы орындар 16 герман штаты арасында дауыс беруге құқығы бар халық санына пропорционалды түрде бөлінеді. Әрбір сайлаушы екі дауыс береді: сайлау округі бойынша дауыс (бірінші дауыс) және партия тізімі бойынша дауыс (екінші дауыс). Тек бірінші дауыс бойынша 299 мүше бір мандатты сайлау округтерінде көпшілік дауысымен сайланады. Екінші дауыстар партиялар үшін пропорционалды түрде орындарды анықтау үшін қолданылады, бірінші кезекте штаттарда, содан кейін федералдық деңгейде. Орындар Sainte Laguë әдісімен бөлінеді. Егер партия штаттағы сайлау округтерінен екінші дауысқа сәйкес орындардан кем алса, оған тиісті штат тізімінен қосымша орындар беріледі. Партиялар белгілі бір шарттар бойынша, мысалы, қолдау білдірген қол қоюшылардың белгіленген саны бойынша, әр штат бойынша тізімдерді ұсынуы мүмкін. Партиялар екінші дауыс беруді тек штат тізімін ұсынған штаттарда ғана ала алады. Сол сияқты, егер тәуелсіз кандидат бір мандатты сайлау округінде жеңіске жетсе,

2021 жылғы кезекті сайлау

Соңғы федералды сайлау 2021 жылдың 26 қыркүйегінде 20-шы Бундестаг мүшелерін сайлау үшін өтті. Партиялық округтерПартиялық тізімЖалпы орындықтар+/–Дауыс%Орындықтар%Дауыс%ОрындықтарСоциал-демократиялық партия (СДП)12,234,69026.412111,955,43425.785206+53 Христиан-демократиялық одақ (ХДО)10,451,52422.5988,775,47118.954152−48 Альянс 90/Жасылдар (GRÜNE)6,469,08114.0166,852,20614.8102118+51 Еркін демократиялық партия (FDP)4,042,9518.705,319,95211.59292+12 Германия үшін Альтернатива (AfD)4,695,61110.1164,803,90210.36783−11 Христиан-социалдық одақ (CSU)2,788,0486.0452,402,8275.2045−1 Солшылдар (DIE LINKE)2,307,5365.032,270,9064.93639−30 Еркін сайлаушылар (FREIE WÄHLER)1,334,7392.901,127,7842.4000 Адам, қоршаған орта және жануарларды қорғау163,2010.40675,3531.5000 Тұғырлық демократиялық партия (dieBasis)735,4511.60630,1531.400Жаңа Die PARTEI543,1451.20461,5701.0000 Team Todenhöfer5,7000.00214,5350.500Жаңа Пираттар партиясы Германия (PIRATEN)60,8390.10169,9230.4000 Volt Германия (Volt)78,3390.20165,4740.400Жаңа Экологиялық демократиялық партия (ÖDP)152,7920.30112,3140.2000 Ұлттық демократиялық партия (NPD)1,0900.0064,5740.1000 Оңтүстік Шлезвиг сайлаушыларының қауымдастығы (SSW)35,0270.1055,5780.111+1 Денсаулық сақтау және зерттеулер партиясы2,8420.0049,3490.1000 Адамгершілік (Die Humanisten)12,7300.0047,7110.1000 Альянс C – Германия үшін христиандар6,2220.0039,8680.1000 Бавария партиясы (BP)36,7480.1032,7900.1000 V Partei³10,6440.0031,8840.1000 Азаматтарға бағытталған демократия үшін тәуелсіздер13,4210.0022,7360.0000 Сұрлар (Die Grauen)2,3680.0019,4430.0000 The Urbans. A HipHop Party (du.)1,9120.0017,8110.0000 Марксистік-Лениншіл партия (MLPD)22,5340.0017,7990.0000 Германия коммунистік партиясы (DKP)5,4460.0014,9250.0000 Жануарларды қорғау альянсы (Tierschutzallianz)7,3710.0013,6720.0000 Еуропалық махаббат партиясы (LIEBE)8730.0012,9670.000Жаңа Либералды консервативті реформаторлар (LKR)10,7670.0011,1590.000Жаңа Балалар үшін лоббистер (LfK)9,1890.000Жаңа III. Жол (III. Weg)5150.007,8320.000Жаңа Бақ партиясы (MG)2,0950.007,6110.0000 Азаматтық қозғалыс (BÜRGERBEWEGUNG)1,5560.007,4910.000Жаңа Демократия қозғалыста (DiB)2,6090.007,1840.0000 Адам әлемі (MENSCHLICHE WELT)6560.003,7860.0000 Пинктер/Альянс 21 (BÜNDNIS21)3770.003,4880.000Жаңа Прогресс партиясы (PdF)3,2280.000Жаңа Социалистік теңдік партиясы (SGP)1,4170.0000 Азаматтық құқықтар қозғалысы Ынтымақтастық (BüSo)8110.007270.0000 Климаттық тізім Баден-Вюртемберг (KlimalisteBW)3,9670.00–––0Жаңа Отбасы партиясы Германия (FAMILIE)1,8170.00–––00 Референдум бойынша демократия (Volksabstimmung)1,0860.00–––00 Сұр пантералар (Graue Panther)9610.00–––0Жаңа Тюрингілік Отан партиясы (THP)5490.00–––0Жаңа Басқалар (sonstige)2560.00–––0Жаңа Bergpartei, die "ÜberPartei" (B*)2220.00–––00 Тәуелсіздер және сайлаушылар тобы110,8940.20–––00 Жарамды дауыстар46,362,01398.9–46,442,02399.1–––Жарамсыз/бос дауыстар492,4951.1–412,4850.9–––Барлық дауыстар46,854,508100.029946,854,508100.0437736+27Тіркелген сайлаушылар/қатысу61,181,07276.6–61,181,07276.6–––Дереккөз: Bundeswahlleiter

The latest federal election was held on Sunday, 26 September 2021, to elect the members of the 20th Bundestag. PartyConstituenciesParty listTotalseats+/–Votes%SeatsVotes%Seats Social Democratic Party (SPD)12,234,69026.412111,955,43425.785206+53 Christian Democratic Union (CDU)10,451,52422.5988,775,47118.954152−48 Alliance 90/The Greens (GRÜNE)6,469,08114.0166,852,20614.8102118+51 Free Democratic Party (FDP)4,042,9518.705,319,95211.59292+12 Alternative for Germany (AfD)4,695,61110.1164,803,90210.36783−11 Christian Social Union (CSU)2,788,0486.0452,402,8275.2045−1 The Left (DIE LINKE)2,307,5365.032,270,9064.93639−30 Free Voters (FREIE WÄHLER)1,334,7392.901,127,7842.4000 Human Environment Animal Protection163,2010.40675,3531.5000 Grassroots Democratic Party (dieBasis)735,4511.60630,1531.400New Die PARTEI543,1451.20461,5701.0000 Team Todenhöfer5,7000.00214,5350.500New Pirate Party Germany (PIRATEN)60,8390.10169,9230.4000 Volt Germany (Volt)78,3390.20165,4740.400New Ecological Democratic Party (ÖDP)152,7920.30112,3140.2000 National Democratic Party (NPD)1,0900.0064,5740.1000 South Schleswig Voters' Association (SSW)35,0270.1055,5780.111+1 Party for Health Research2,8420.0049,3490.1000 The Humanists (Die Humanisten)12,7300.0047,7110.1000 Alliance C – Christians for Germany6,2220.0039,8680.1000 Bavaria Party (BP)36,7480.1032,7900.1000 V Partei³10,6440.0031,8840.1000 Independents for Citizen oriented Democracy13,4210.0022,7360.0000 The Greys (Die Grauen)2,3680.0019,4430.0000 The Urbans. A HipHop Party (du. )1,9120.0017,8110.0000 Marxist–Leninist Party (MLPD)22,5340.0017,7990.0000 German Communist Party (DKP)5,4460.0014,9250.0000 Animal Protection Alliance (Tierschutzallianz)7,3710.0013,6720.0000 European Party Love (LIEBE)8730.0012,9670.000New Liberal Conservative Reformers (LKR)10,7670.0011,1590.000New Lobbyists for Children (LfK)–––9,1890.000New The III. Path (III. Weg)5150.007,8320.000New Garden Party (MG)2,0950.007,6110.0000 Citizens' Movement (BÜRGERBEWEGUNG)1,5560.007,4910.000New Democracy in Motion (DiB)2,6090.007,1840.0000 Human World (MENSCHLICHE WELT)6560.003,7860.0000 The Pinks/Alliance 21 (BÜNDNIS21)3770.003,4880.000New Party of Progress (PdF)–––3,2280.000New Socialist Equality Party (SGP)–––1,4170.0000 Civil Rights Movement Solidarity (BüSo)8110.007270.0000 Climate List Baden Württemberg (KlimalisteBW)3,9670.00–––0New Family Party of Germany (FAMILIE)1,8170.00–––00 Democracy by Referendum (Volksabstimmung)1,0860.00–––00 Grey Panthers (Graue Panther)9610.00–––0New Thuringian Homeland Party (THP)5490.00–––0New The Others (sonstige)2560.00–––0New Bergpartei, die "ÜberPartei" (B*)2220.00–––00 Independents and voter groups110,8940.20–––00Valid votes46,362,01398.9–46,442,02399.1–––Invalid/blank votes492,4951.1–412,4850.9–––Total votes46,854,508100.029946,854,508100.0437736+27Registered voters/turnout61,181,07276.6–61,181,07276.6–––Source: Bundeswahlleiter

2024 жылғы сайлауды қайталау

Берлиндегі бірнеше ауданда 2021 жылғы сайлау бұзушылықтарға байланысты қайта өтті. Бұл Бундестагтың қосымша мандаттарының санын 138-ден 137-ге төмендетті, соның салдарынан FDP бір орынды жоғалтты.

1949 жылдан бері президенттер

Бундестагтың төрағалары № Аты-жөні Партия Қызмет мерзімінің басталуы Қызмет мерзімінің аяқталуы Қызмет мерзімінің ұзақтығы 1 Эрих Кёлер (1892–1958) CDU 7 қыркүйек 1949 18 қазан 1950 1 жыл, 41 күн 2 Герман Эхлер (1904–1954) CDU 19 қазан 1950 29 қазан 1954 4 жыл, 10 күн 3 Юген Герстенмайер (1906–1986) CDU 16 қараша 1954 31 қаңтар 1969 14 жыл, 289 күн 4 Кай Уве фон Хассель (1913–1997) CDU 5 ақпан 1969 13 желтоқсан 1972 3 жыл, 312 күн 5 Аннемари Ренгер (1919–2008) SPD 13 желтоқсан 1972 14 желтоқсан 1976 4 жыл, 1 күн 6 Карл Карстенс (1914–1992) CDU 14 желтоқсан 1976 31 мамыр 1979 2 жыл, 197 күн 7 Рихард Штюклен (1916–2002) CSU 31 мамыр 1979 29 наурыз 1983 3 жыл, 2 күн 8 Райнер Барзель (1924–2006) CDU 29 наурыз 1983 25 қазан 1984 1 жыл, 210 күн 9 Филипп Женнингер (1932–2018) CDU 5 қараша 1984 11 қараша 1988 4 жыл, 6 күн 10 Рита Зюссмут (1937 ж.т.) CDU 25 қараша 1988 26 қазан 1998 9 жыл, 30 күн 11 Вольфганг Тиерсе (1943 ж.т.) SPD 26 қазан 1998 18 қазан 2005 6 жыл, 8 күн 12 Норберт Ламмерт (1948 ж.т.) CDU 18 қазан 2005 24 қазан 2017 12 жыл, 6 күн 13 Вольфганг Шойбле (1942–2023) CDU 24 қазан 2017 26 қазан 2021 4 жыл, 2 күн 14 Барбель Бас (1968 ж.т.) SPD 26 қазан 2021 қазіргі уақытқа дейін

Парламенттік топтар

Бундестагтың ең маңызды ұйымдық құрылымдары – парламенттік топтар (Fraktionen; жекеше – фракция). Парламенттік топқа парламент мүшелерінің кемінде 5%-ы кіруі керек. Әртүрлі партиялардан келген парламент депутаттары, егер сайлау кезінде бұл партиялар Германияның бірде-бір жерінде бір-біріне қарсы шықпаса, бір топқа бірігуге құқылы. Әдетте, 5%-дан асып түскен барлық партиялар парламенттік топ құрады. ХДС мен ХСС әрдайым біріккен фракцияны (ХДС/ХСС) құрады, мұндай мүмкіндік бар, себебі ХСС тек Бавария штатында, ал ХДС тек басқа 15 штатта сайлауға қатысады. Партияның фракциясының мөлшері комитеттердегі өкілдігінің деңгейін, сөйлеуге берілген уақытты, комитет төрағаларының санын және Бундестагтың басқару органдарындағы өкілдігін анықтайды. Заң шығару және әкімшілік қызметке қаржыландырудың басым бөлігін фракциялар алады, емес мүшелері. Әр фракцияның басшылығы парламенттік партия жетекшісінен, бірнеше орынбасарынан және басқару комитетінен тұрады. Басшылықтың негізгі міндеттері – фракцияны өкілдік ету, партиялық тәртіпті сақтау және партияның парламенттік қызметін ұйымдастыру. Әр фракцияның мүшелері әлеуметтік саясат, экономика және сыртқы саясат сияқты нақты саяси бағыттарға шоғырланған жұмыс топтарына бөлінеді. Фракция Бундестаг отырыс кезінде әр сейсенбі күні түстен кейін жиналып, Бундестагқа ұсынылған заңдарды қарастырып, партияның оларға қатысты ұстанымын қалыптастырады. Бундестагта 5% орынға ие емес партияларға Бундестагта Gruppe (сөзбе-сөз «топ», бірақ фракциядан өзге мәртебе) мәртебесі берілуі мүмкін; бұл мәселе жеке қарастырылады, себебі регламентте осыған арналған орын саны белгіленбеген. Соңғы рет мұндай мәртебе 1990-1998 жылдар аралығында Демократиялық социализм партиясына (ПДС) берілді. Бұл мәртебе фракцияларға қарағанда азырақ жеңілдіктермен байланысты.

The most important organisational structures within the Bundestag are parliamentary groups (Fraktionen; sing. Fraktion). A parliamentary group must consist of at least 5% of all members of parliament. Members of parliament from different parties may only join in a group if those parties did not run against each other in any German state during the election. Normally, all parties that surpassed the 5% threshold build a parliamentary group. The CDU and CSU have always formed a single united Fraktion (CDU/CSU), which is possible, as the CSU only runs in the state of Bavaria and the CDU only runs in the other 15 states. The size of a party's Fraktion determines the extent of its representation on committees, the time slots allotted for speaking, the number of committee chairs it can hold, and its representation in executive bodies of the Bundestag. The Fraktionen, not the members, receive the bulk of government funding for legislative and administrative activities. The leadership of each Fraktion consists of a parliamentary party leader, several deputy leaders, and an executive committee. The leadership's major responsibilities are to represent the Fraktion, enforce party discipline and orchestrate the party's parliamentary activities. The members of each Fraktion are distributed among working groups focused on specific policy related topics such as social policy, economics, and foreign policy. The Fraktion meets every Tuesday afternoon in the weeks in which the Bundestag is in session to consider legislation before the Bundestag and formulate the party's position on it. Parties that do not hold 5% of the Bundestag seats may be granted the status of a Gruppe (literally "group", but a different status from Fraktion) in the Bundestag; this is decided case by case, as the rules of procedure do not state a fixed number of seats for this. Most recently, this applied to the Party of Democratic Socialism (PDS) from 1990 to 1998. This status entails some privileges which are in general less than those of a Fraktion.

Атқарушы органдар

Бундестагтың атқарушы органдары – Ақсақалдар кеңесі мен Президиум. Кеңес Бундестаг басшылығынан және әрбір фракцияның ең жоғары лауазымды өкілдерінен құралады, мұндағы өкілдердің саны парламенттік топтардың палатадағы күшіне байланысты. Кеңес – координациялық орталық, ол күнделікті заңнамалық күн тәртібін анықтайды және парламенттік топтардың өкілдігіне сәйкес комитет төрағаларын тағайындайды. Кеңес сондай-ақ нақты заңдар мен процедуралық мәселелер бойынша партияаралық келіссөздерді өткізу үшін маңызды алаң болып табылады. Президиум Бундестагтың күнделікті басқаруына, оның кеңселік және ғылыми-зерттеу жұмыстарына жауапты. Ол палатаның президентінен (әдетте ең ірі фракциядан сайланады) және вице-президенттерден (әр фракциядан біреуден) тұрады.

Комитеттер

Бундестагтағы заң шығару жұмысының басым бөлігі тұрақты комитеттердің нәтижесінде туындайды, олар бір заң шығару кезеңі бойында көбінесе өзгеріссіз сақталады. Комитеттердің саны федералдық министрліктердің санымен шамалас, ал олардың атаулары да көбінесе ұқсас болады (мысалы, қорғаныс, ауыл шаруашылығы және еңбек). Қазіргі он тоғызыншы Бундестагта 24 тұрақты комитет бар. Комитет төрағаларының тағайындалуы және әр комитет құрамы палатадағы парламенттік фракциялардың күшіне пропорционал. Қазіргі он тоғызыншы Бундестагта ХДС/ХСС – он комитеттің төрағасы, СПД – бес, АФД және ФДП – үштен, Солшылдар мен Жасылдар – екі-екіден басқарады. Оппозициялық партия өкілдері тұрақты комитеттердің көптеген комитеттеріне төрағалық ете алады (мысалы, бюджет комитетіне дәстүр бойынша ең ірі оппозициялық партия төрағалық етеді). Бұл комитеттердің штаттық қызметкерлері аз немесе мүлдем жоқ.

Әкімшілік

Бундестаг мүшелері мен президиум Бундестаг әкімшілігімен қолдау көрсетіледі. Оған Бундестаг Президентіне есеп беретін директор жетекшілік етеді. Бундестаг әкімшілігінің төрт бөлімі бар: Парламенттік қызмет, Зерттеу, Ақпараттандыру / Құжаттама және Орталық мәселелер. Бундестаг әкімшілігінде шамамен 3000 қызметкер жұмыс істейді.

Өндірісті тоқтату қағидаты

Кейбір басқа парламенттердегідей, Бундестаг үздірілу принципіне бағынады, яғни жаңадан сайланған Бундестаг заң жүзінде бұрынғы Бундестагтан толыққанды түрде бөлек орган және құрылым болып есептеледі. Бұл, бұрынғы Бундестагқа ұсынылған кез келген ұсыныс, өтініш немесе шара, мысалы, Федералды үкімет Бундестагқа жіберген заң жобасы, шешім қабылдалмағандықтан күшін жояды (неміс терминологиясы: "Die Sache fällt der Diskontinuität anheim"). Осылайша, жаңа сайлау циклы басталғанға дейін қаралмаған кез келген заң жобасын, егер үкімет оны қолдауды көздесе, қайтадан қарауы қажет, бұл процедура заң жобасын қабылдауды кешіктіреді. Сонымен қатар, кез келген жаңадан сайланған Бундестаг ішкі регламентті (Geschäftsordnung) жаңадан бекітуі керек, бұл алдыңғы Бундестагтың регламентін сілтеме арқылы қабылдау туралы ресми шешім арқылы жүзеге асырылады. Кез келген Бундестаг (тіпті кезектен тыс сайлаудан кейін де) жаңадан сайланған Бундестаг өзін құру үшін жиналғаннан кейін ғана таратылған болып есептеледі (Негізгі заңның 39-бабының 1-тармағы, 2-сөйлем). Бұл сайлаудан кейін 30 күн ішінде орын алуы тиіс (Негізгі заңның 39-бабының 2-тармағы). Осылайша, жаңа Бундестаг сайланғанмен, өзін құру үшін жиналмаған жағдайда, бұрынғы Бундестаг жиналып, шешімдер қабылдауы мүмкін (және мұндай жағдайлар болған). Мысалы, 16-шы Бундестагқа сайлау 2005 жылғы 18 қыркүйекте өтті, бірақ 15-ші Бундестаг сайлау күнінен кейін Германияның шетелдегі әскери қатысуына қатысты бірқатар шешімдер қабылдады және мұндай құқыққа ие болды, себебі жаңадан сайланған 16-шы Бундестаг алғаш рет 2005 жылғы 18 қазанда ғана жиналды.