Кіріспе

Солтүстік Рейн-Вестфалиядағы қала, Германия Германиядағы қала. Бонн – Рейн өзенінің жағасында орналасқан, Солтүстік Рейн-Вестфалия штатындағы федералды қала. Халқы 300 мыңнан асады. Кёльн қаласының оңтүстік-шығысынан оңтүстікке қарай орналасқан Бонн, Германияның ең ірі Рейн-Рур аймағының оңтүстік бөлігінде жатыр. Бұл аймақ Германиядағы ең үлкен метрополия және Еуропалық Одақтағы ІЖӨ бойынша екінші ірі метрополия, онда 11 миллионнан астам адам тұрады. Бонн – университет қаласы, Людвиг ван Бетховеннің туған жері және 1949 жылдан 1990 жылға дейін Батыс Германияның астанасы болды. 1990 жылдан 1999 жылға дейін Бонн біріккен Германияның үкімет орталығы болды. Б.з.б. 1 ғасырда Убий тайпасының және кейіннен Римнің Германия төменгі провинциясындағы қонысы ретінде құрылған Бонн, Германияның ең көне қалаларының бірі. 1597 жылдан 1794 жылға дейін ол Кёльн курфюрсттығының астанасы және Кёльн архиепископтары мен курфюрсттердің резиденциясы болды. 1949 жылдан 1990 жылға дейін Бонн Батыс Германияның астанасы болды, ал Германияның қазіргі конституциясы – Негізгі заң 1949 жылы осы қалада қабылданды. Тарихшылар Боннның Батыс Германияның астанасы болған кезеңін «Бонн Республикасы» деп атайды. Германияның қайта бірігуінен кейін саяси келісімге (Берлин-Бонн актісі) байланысты, Германияның федералды үкіметі Бонндағы маңызды өкілдігін сақтап тұр. 2019 жылғы мәліметтерге сәйкес, барлық министрлік қызметкерлерінің шамамен үштен бірі Боннда орналасқан, сондықтан қала елдің екінші, ресми емес астанасы деп есептеледі. Бонн – Президенттің, Канцлердің және Бундесраттың қосалқы резиденциясы, ал алты федералды министрлік пен жиырма федералды органның негізгі резиденциясы. «Федералды қала» атағы Германиядағы оның маңызды саяси мәртебесін көрсетеді. Deutsche Post DHL және Deutsche Telekom компанияларының бас кеңселері Боннда орналасқан. Қалада Бонн университеті мен Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) 20 мекемесі бар, бұл Германиядағы ең көп көрсеткіш. Бұл мекемелердің ішінде БҰҰ Климаттың өзгеруі жөніндегі конвенциясының (UNFCCC) хатшылығы, БҰҰ Шөлейттенумен күрес жөніндегі конвенциясының (UNCCD) хатшылығы және БҰҰ Еріктілер бағдарламасы бар.

Топография

Рейн-Рур аймағының ең оңтүстік бөлігінде, 11 миллионнан астам тұрғыны бар Германияның ең ірі агломерациясында орналасқан Бонн қаласы, Рейн-Пфальц жерімен шектес Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде жатыр. Рейн өзенінің екі жағында жайылған қаланың үштен екі бөлігі өзеннің сол жағалауында орналасқан. Оңтүстік және батыс жағынан Бонн, Рейнланд табиғи паркін қамтитын Эйфель аймағымен шектеседі. Солтүстікке қарай Бонн Кельн жазығымен көршілес. Табиғи шекараларын солтүстік-шығыста Зиг өзені және шығыста Сибенгебирге (жеті төбе деп те аталады) құрайды. Қаланың солтүстік-оңтүстік бағыттағы ең үлкен ұзындығы ал эми батыс-шығыс бағыттағы ұзындығы шамамен құрайды. Қала шекарасының жалпы ұзындығы шамамен 1000 метрді құрайды. Боннның географиялық орталығы – Бонн-Гронаудағы Bundeskanzlerplatz (Кенслер алаңы).

Климат

Бонн мұхиттық климат аймағында орналасқан (Cfb).

Құрылтай және римдік кезең

Қала тарихы Рим дәуіріне дейін жетеді. Шамамен 12 жылға жуық уақытта Рим армиясы қазіргі қаланың тарихи орталығында шағын отряд орналастырған көрінеді. Одан бұрын әскер Риммен одақтас герман тайпасының мүшелерін, яғни убилерді Боннға қоныстандырған болатын. Сол елді мекеннің латынша атауы "Бонна" осы және аймақтағы көптеген басқа елді мекендердің түпкі тұрғындары – эбуронилерден шыққан болуы мүмкін. "Бона" сөзі кельт тілінде "тайпа" деген мағынаны білдіреді. Эбуронилер Цезарьдің Галлиядағы соғысының соңғы кезеңінде тамырынан жойылған үлкен тайпалық одақтың мүшелері еді. Бірнеше онжылдықтан кейін әскер убилер қонысына қатысты шағын лагерьден бас тартты. Біздің заманымыздың 1-ші ғасырында әскер қазіргі Бонн Кастеллдің бөлігіне орналасқан, өсіп келе жатқан қаладан солтүстікке қарай үлкен әскери нысап салу үшін жер таңдады. Бастапқыда ағаштан салынған бекініс кейін таспен қайта салынды. Қосымшалар, өзгерістер және жаңа құрылыстармен форт Батыс Рим империясының соңғы күндеріне дейін, шамамен 5-ші ғасырдың ортасына дейін армияда қолданылып келді. Оның құрылыстары орта ғасырларда да сақталды, сол кезде олар Боннбург деп аталды. Оларды франк патшалары пайдаланды, бірақ кейін қолданыстан шықты. Соңында, құрылыс материалдарының көп бөлігі 13-шы ғасырдағы Бонн қала қабырғасын салуда қайта пайдаланылған сияқты. Қала орталығындағы Штернтор (жұлдыз қақпасы) – ортағасырлық қала қабырғасының соңғы қалдықтарын пайдалана отырып қайта жаңартылған. Бүгінгі күнге дейін Боннның римдік бекінісі ежелгі әлемде белгілі ең үлкен бекініс болып табылады, яғни императорлық легион мен оның қосымша күштерін орналастыруға арналған бекініс. Бекініс аумағы шамамен 2 км² болды. Оның қабырғалары арасында тығыз көшелер желісі және штаб-пәтерлер мен офицерлердің жатақханаларынан бастап казармалар, атқосындар және әскери түрмеге дейін әртүрлі ғимараттар орналасқан. Боннда орналасқан легиондардың ішінде Prima Legio Minervia ең ұзақ қызмет еткен көрінеді. Бонн легионының бөлімдері қазіргі Алжирден қазіргі Чечняның Ресей республикасына дейінгі соғыс алаптарына жіберілді. Римнің провинциялық астаналары Кельн мен Майнцты байланыстыратын басты жолы форт арқылы өтіп, форттың негізгі жолына (қазіргі Römerstraße) қосылған. Оңтүстік қақпадан өткеннен кейін Кёльн-Майнц жолы қазіргі Белдерберг, Аденауэралле және басқа да көшелермен жалғасты. Жолдың екі жағында орналасқан Бона елді мекені Римнің үлкен қаласына айналды. Бонн 4-ші ғасырға жататын Путингер картасында көрсетілген. Ежелгі дәуірдің соңында қаланың көп бөлігі шабуыл жасаған басқыншылармен қиратылған көрінеді. Қалған азаматтар әскерлердің қалдықтарымен бірге форттың ішіне паналады. Империялық биліктің соңғы онжылдықтарында әскерлерді Рим әкімшілігімен жұмыс істейтін франктардың басшыларымен қамтамасыз етті. Соңында, бұл әскерлер жаңа варвар билеушілеріне, франктар патшалығына адалдықтарын өзгертті. Форттан, Боннбургтен, сондай-ақ оңтүстікке қарай ортағасырлық жаңа қоныстан кейіннен министрлік болған жерде ортағасырлық Бонн қаласы өсті. Жергілікті аңыздар осы кезеңде ауылдың аты Сант-Бонифацийден Вульгар латынының *Боннифатиясы арқылы келгенін айтады, бірақ бұл аңыз болып шықты.

Орта ғасырлар мен жаңа дәуірдің басында

11-13 ғасырлар аралығында роман стилінде Бонн соборы салынды, ал 1597 жылы Бонн Кельн архиепископтығының орталығына айналды. Қаланың ықпалы артып, айтарлықтай өсті. 1689 жылы Бонн қоршауы кезінде қала ауыр бомбалауға ұшырады. Кейін Бонн Кельнге қайтарылды және Рисвик бейбіт шарты бойынша астанасы болып қала берді. Сайлаушы Клеменс Август (1723–1761 жылдары биледі) қаланың қазіргі келбетін сақтап тұрған барокко стиліндегі бірқатар ғимараттар салуға бұйрық берді. Тағы бір есімдері тарихқа енген билеуші – Макс Франц (1784–1794 жылдары биледі), ол университет пен Бад-Годесберг курорт аймағын құрды. Ол сондай-ақ 1770 жылы Боннда туған жас Людвиг ван Бетховеннің демеушісі болды; сайлаушы композитордың Венаға алғашқы сапарына қаржы жұмсады. 1794 жылы қала француз әскерлері тарапынан басып алынып, Бірінші француз империясының бір бөлігіне айналды. 1815 жылы Наполеон соғыстарынан кейін Бонн Пруссия Корольдігінің құрамына кірді. Пруссияның Рейн провинциясының құрамында болған қала 1871 жылы Пруссия жетекшілігімен Германияны біріктіру кезінде Германия империясының бір бөлігіне айналды. Осы жылдары Боннның маңызы шамалы болды.

ХХ ғасыр және "Бонн Республикасы"

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бонн Рейн өзеніндегі стратегиялық орнынан әскери маңыздылыққа ие болды, ол батыстан Германияның орталық аймақтарына оңай енуге табиғи кедергі болды. Одақтастардың Германияға қарсы шабуылы 1945 жылдың 7 наурызында Боннға жетті, ал АҚШ-тың 1-ші жаяу әскер дивизиясы 1945 жылдың 8-9 наурызындағы шайқаста қаланы басып алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Бонн британдық оккупациялық аймағына кірді. Батыс Германияның бірінші канцлері, Кёльн қаласының бұрынғы мэрі және осы аймақтың тумасы Конрад Аденауэрдің ықпалымен, Бонн 1949 жылы жаңа құрылған Германия Федеративтік Республикасының «Федеративтік институттардың уақытша орны» ретінде тағайындалды, ол де-факто астана болды. Алайда, Боннның Бундехауста орналасқан Бундестагы Берлиннің Германия астанасы мәртебесін растады. Бонн уақытша астана және үкімет ордасы ретінде таңдалды, дегенмен Франкфуртта қажетті құрал-жабдықтардың көп бөлігі болды және Боннды пайдалану Франкфуртқа қарағанда 95 миллион DM-ға қымбатқа түсетіні есептелді. Бонн Аденауэр және басқа да көрнекті саясаткерлердің Берлинді біріккен Германияның астанасы ету ниетімен таңдалды, олар астананы Франкфурт немесе Гамбург сияқты ірі қалада орналастырудың тұрақты астананы білдіретініне және тіпті Батыс Германиядағы бірігуге қолдауды әлсірететініне сенді. 1949 жылы Бонндағы Парламенттік кеңес Германияның қазіргі конституциясын, Германия Федеративтік Республикасының Негізгі Заңын әзірледі және қабылдады. Батыс Германияның саяси орталығы ретінде Бонн Германия Федеративтік Республикасының алты канцлерін және алты президентін көрді. Боннның Батыс Германияның астанасы болған кезеңі көбінесе Бонн Республикасы деп аталады, 1990 жылы бірігуден кейін келген Берлин Республикасынан ерекшеленеді.

Мұражайлар

Боннның басқа төрт ірі мұражайы сияқты, Haus der Geschichte немесе Германия Федеративтік Республикасы тарихы мұражайы да "Музейлік миля" деп аталатын жерде орналасқан. Haus der Geschichte – қазіргі заманғы неміс тарихының ең маңызды неміс мұражайларының бірі, Берлин мен Лейпцигте филиалдары бар. Өзінің тұрақты көрмесінде Haus der Geschichte 1945 жылдан бүгінгі күнге дейінгі Германия тарихын ұсынады, сонымен қатар Батыс Германияның бұрынғы астанасы ретінде Боннның атқаратын рөлін де көрсетеді. Көптеген уақытша көрмелер нацизм сияқты мәселелерге немесе неміс тарихындағы маңызды тұлғаларға ерекше назар аударады. Бонн Кунстмузейі немесе Бонн заманауи өнер мұражайы 1947 жылы құрылған өнер мұражайы. Кунстмузей уақытша көрмелерді де, тұрақты коллекцияларды да ұсынады. Соңғысы Рейн экспрессионизмі мен соғыстан кейінгі неміс өнеріне бағытталған. Көрмеге Георг Базелиц, Джозеф Бойс, Ханна Дарбовен, Ансельм Кифер, Блинки Палермо және Вольф Востелл сияқты көрнекті неміс суретшілерінің туындылары қойылған. Мұражай экспрессионист суретші Август Маккенің ең ірі өнер туындыларының бірін иеленеді. Оның туындыларын 1911 жылдан 1914 жылға дейін Макке тұрған үйі – Август Макке Хауста да көруге болады. Bundeskunsthalle (толық атауы: Kunst und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland немесе Германия Федеративтік Республикасының өнер және көрме залы) мәдениет, өнер және ғылымдың тоғысқан жеріне назар аударады. Бүгінгі күнге дейін ол 17 миллионнан астам келушіні қабылдады. Оның басты мақсаттарының бірі – Германия мен Еуропа шегінен тыс жерлердегі мәдени мұраны көрсету. Bundeskunsthalle өзгермелі көрмелермен қатар концерттер, дөңгелек үстелдер, конгрестер мен лекцияларды да ұйымдастырады. Кениг мұражайы – Боннның табиғат тарихы мұражайы. Бонн университетімен байланысты, сонымен қатар Лейбництің жануарлар биологиялық әртүрлілігі институты орналасқан зоологиялық ғылыми-зерттеу орталығы. Саяси тұрғыдан қызықты, Парламенттік Кеңес алғаш рет Кениг мұражайының ғимаратында өтті. Боннның неміс мұражайы – әлемдегі ең танымал ғылыми мұражайлардың бірі, Мюнхендегі неміс мұражайымен байланысты. Ол соғыстан кейінгі неміс ғалымдары, инженерлері мен өнертабыстарына арналған интерактивті ғылыми мұражай. Басқа мұражайларға Людвиг ван Бетховеннің туған үйі – Бетховен үйі, Рейн өңірлік мұражайы, Бонн әйелдер мұражайы, Рейн суретшілер мұражайы және Аритмеум кіреді.

Табиғат

Бонн қаласында және оның айналасында бірнеше саябақтар, демалыс және қорғалған аумақтар бар. Де – Боннның ең маңызды демалыс паркі, оның рөлі Нью-Йорк қаласының Орталық паркімен салыстыруға болады. Ол Рейн өзенінің жағалауында орналасқан және қаланың ішіндегі ең үлкен паркі. Рейн жағажайы мен Alter Zoll (Ескі жол ақысын төлеу станциясы) қала орталығымен тікелей көршілес және тұрғындар мен қонақтар арасында танымал. Арборетум Парк Херле – 1870 жылға дейінгі екпелердің үлгілері сақталған арборетум. Ботаникалық бақ университетке қарасты. Коттенфорст табиғи қорығы – қала орталығының батысындағы төбелерде орналасқан, қорғалған орманның кең аумағы. Оның ауданы шамамен және ол Рейнланд табиғат паркінің бір бөлігі. Қаланың оңтүстігінде, Вахтберг және Рейнланд-Пфальц шекарасында сөнген жанартау – Родерберг орналасқан, ол жаяу серуендеуге танымал аймақ. Сондай-ақ қаланың оңтүстігінде Орта Рейн аймағының төменгі жартысына жататын Siebengebirge тауы бар. Орта Рейннің Бингеннен Кобленцке дейінгі жоғарғы бөлігі ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы тізіміне енген, онда орта ғасырлардан қалған 40-тан астам қамалдар мен бекіністер, сондай-ақ маңызды неміс жүзімдіктері бар.

Әуе қатынасы

Батыс Германияның соғыстан кейінгі тұңғыш канцлері Конрад Аденауэрдің құрметіне аталған Кёльн-Бонн әуежайы Бонн қаласының солтүстік-шығысында орналасқан. 2015 жылы шамамен 10,3 миллион жолаушы қызметтен өткен бұл әуежай Германиядағы жолаушылар ағыны бойынша жетінші, ал жүк тасымалы бойынша үшінші ірі әуежай болып табылады. Жүк және жолаушылар тасымалының жалпы көлемі бойынша әуежай Германияда бесінші орында тұр. 2015 жылғы наурыз айының мәліметі бойынша, Кёльн-Бонн әуежайы 35 елдегі 115 жолаушылар бағытына рейстер ұсынады. Бұл әуежай Германиядағы тәулік бойы жұмыс істейтін сирек әуежайлардың бірі және Eurowings, сондай-ақ FedEx Express және UPS Airlines жүк тасымалдаушылары үшін хаб қызметін атқарады. A59 федералды тас жолы (Autobahn) әуежайды қаламен байланыстырады. Әуежайға келіп-кетуші алыс қашықтыққа және аймақтық пойздар Кельн/Бонн әуежайы станциясында тоқтайды. Автокөлікпен бір сағаттық жерде Дюссельдорф халықаралық әуежайы да орналасқан.

Темір жол және автобус жүйесі

Боннның орталық теміржол станциясы, Бонн Hauptbahnhof – қаланың басты қоғамдық көлік торабы. Ол ескі қаланың сыртында және орталық университет ғимараттарына жақын орналасқан. Аймақтық (S-Bahn және Regionalbahn) және қашықтығы ұзақ (IC және ICE) пойыздарымен қызмет көрсетеді. Күн сайын 67 000-нан астам адам Бонн Hauptbahnhof арқылы саяхат жасайды. 2016 жылдың соңында күн сайын 80 қашықтығы ұзақ және 165-тен астам аймақтық пойыз Боннға келіп-кетіп тұрды. Тағы бір қашықтығы ұзақ станция (Siegburg/Bonn) жақын орналасқан Siegburg қаласында орналасқан және Кёльн мен Франкфурт арасындағы жоғары жылдамдықты теміржол желісінде Бонн станциясы ретінде қызмет етеді, Оңтүстік Германияға жылдам қосылыс ұсынады. Оған Stadtbahn 66 желісімен жетуге болады (Бонн орталығынан шамамен 25 минут). Боннда Stadtbahn жеңіл рельстік көлігі және трамвай жүйесі бар. Бонн Stadtbahn-ы негізгі солтүстік-оңтүстік бағытын (орталықтан Бад Годесбергке) және Рейннің шығысындағы (Бейель және Оберкассель) аудандарды, сондай-ақ Брюль, Весселинг, Санкт-Августин, Зигбург, Кенигсвинтер және Бад-Хоннеф сияқты көптеген жақын қалаларды байланыстыратын 4 тұрақты желіге ие. Барлық желілер Орталық станцияға қызмет көрсетеді, ал екі желі Кельнге дейін созылады, онда олар Кельн Stadtbahn-ымен қосылады. Бонн трамвай жүйесінде оңтүстік, солтүстік және шығыстағы жақын аудандарды Орталық станциямен байланыстыратын екі желі бар. Stadtbahn көбінесе жеке жолымен жүрсе, трамвай көбінесе жалпы жол бағыттарында қозғалады. Желінің бірнеше бөлігі екі жүйе үшін де қолданылады. Бұл қалалық рельстік көлік желілері шамамен 30 тұрақты бағыттан тұратын автобус жүйесімен толықтырылады, әсіресе қаланың кейбір бөліктерінде, мысалы, Хардтберг және Бад Годесбергтің көп бөлігінде Stadtbahn/Трамвай байланысы мүлдем жоқ. Бірнеше бағыт демалыс күндері, әсіресе түнгі қызмет көрсетеді. Бонн Verkehrsverbund Rhein Sieg (Рейн-Сиг көлік бірлестігі) құрамына кіреді, ол Кёльн/Бонн аймағындағы қоғамдық көлік бірлестігі болып табылады.

Жол желісі

Төрт автобана Бонн қаласынан өтеді немесе оған жақын орналасқан: A59 (Рейн өзенінің оң жағалауы, Боннды Дюссельдорф және Дюйсбург қалаларымен байланыстырады), A555 (Рейн өзенінің сол жағалауы, Боннды Кельнмен байланыстырады), A562 (Бонн оңтүстігінде Рейн өзенінің оң және сол жағалауларын байланыстырады) және A565 (A59 және A555 автобандарын оңтүстік-батысқа қарай A61 автожолымен байланыстырады). Автобандардан өзгеше, жалпы жылдамдық шектеуі бар үш Bundesstraßen (B9, B42 және B56) Боннды оның жақын аймақтарымен байланыстырады. Рейн өзені Бонн қаласын екіге бөлетіндіктен, қала ішіндегі көлік қозғалысы үшін үш көпір өте маңызды: оңтүстікте Konrad Adenauer Brücke (A562), солтүстікте Friedrich Ebert Brücke (A565) және орталықта Kennedybrücke (B56). Бұған қоса, Бонн Мелем мен Кенигсвинтер, Бонн Бад Годесберг пен Кенигсвинтер Нидердоллендорф, сондай-ақ Бонн Граурхейндорф пен Нидеркассель Мондорф арасында тұрақты паромдық қатынастар бар.

Порт

Граурхендорфтың солтүстік аймағында орналасқан Бонн ішкі порты контейнерлік және теңіз арқылы жүзеге асырылатын тасымалдар үшін пайдаланылады. Жылдық айналымы шамамен құрайды. Кельн және Дюссельдорф қалаларына тұрақты жолаушылар тасымалы жүзеге асырылады.

Экономика

Deutsche Telekom, оның еншілес компаниясы T Mobile, Deutsche Post, Германия академиялық алмасу қызметі және SolarWorld бас кеңселерi Боннда орналасқан. Бонн қаласындағы үшінші ірі жұмыс беруші – Бонн университеті (университет клиникаларын қоса алғанда), ал одан кейін Stadtwerke Bonn да маңызды жұмыс беруші болып табылады. Екінші жағынан, Боннда Verpoorten және Kessko сияқты сәнді тағам өндірушілер, Klais орган фабрикасы және Бонн ту фабрикасы секілді бірнеше дәстүрлі, жалпыға танымал жеке компаниялар бар. Еуропадағы ең ірі кондитерлік өнімдерді өндіруші Haribo компаниясының 1920 жылы құрылған негізгі кеңсесі мен өндіріс орны Боннда орналасқан. 2018 жылдың сәуір айынан бастап компанияның бас кеңсесі Рейнланд-Пфальц штатындағы Графшафт муниципалитетінде орналасқан. Өңірлік маңызы бар басқа компаниялар: Weck Glaswerke (өндіріс алаңы), Fairtrade, Eaton Industries (бұрын Klöckner & Moeller), IVG Immobilien, Kautex Textron, SolarWorld, Vapiano және SER тобы.

Білім

Рейнская Фридрих Вильгельмс университеті Бонн (Бонн университеті) – Германиядағы ең ірі университеттердің бірі. Бұл университеттің ғимаратында неміс ғылыми-зерттеу институты Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG) кеңселері және неміс академиялық алмасу қызметі (Deutscher Akademischer Austauschdienst – DAAD) орналасқан.

Спорт

Бонн қаласы "Telekom Baskets Bonn" баскетбол клубының ордасы, Германияда аренасы "Telekom Dome" баскетбол клубына тиесілі жалғыз клуб. Бұл клуб 2022–23 жылғы Баскетбол Чемпиондар Лигасының жеңімпазы. Қалада сонымен қатар "Bonner SC" жартылай кәсіби футбол командасы бар, ол 1965 жылы "Bonner FV" және "Tura Bonn" клубтарының бірігуі нәтижесінде құрылған. "Bonn Gamecocks" американдық футбол командасы 12 000 орындық "Stadion Pennenfeld" стадионында өнер көрсетеді. Сондай-ақ, Бонн қаласында Германияның сәтті бейсбол командасы "Bonn Capitals" та орналасқан. Халықаралық Паралимпиада Комитетінің бас кеңсесі 1999 жылдан бері Бонн қаласында орналасқан.

Халықаралық қатынастар

1983 жылдан бері Бонн қаласы Израильдің Тель-Авив қаласымен достық қарым-қатынас орнатқан, ал 1988 жылдан бері бұрын Кёльн ханзадаларының резиденциясы болған Бонн қаласы мен Пруссия билеушілерінің бұрынғы ең маңызды тұрғын қаласы Потсдам Германияда қалалық серіктестік орнатты. Бонн қаласының орталығы бірнеше он жылдар бойы тәуелсіз болған дәстүрлі қалалар мен ауылдармен қоршалған. 1969 жылғы аймақтық және жергілікті қайта ұйымдастыруға дейін осы қауымдастықтардың көпшілігі өз байланыстарын және серіктестіктерін құрғандықтан, қазіргі уақытта Бонн федералды қаласы Еуропалық серіктес қалалармен қалалық округтер серіктестіктерінің тығыз желісіне ие. Бонн қалалық округі Англия, Ұлыбританиядағы Оксфорд университеті қаласымен (1947 жылдан бері), Венгрияның Будапештің XXII округі Будафокпен (1991 жылдан бері) және Польшаның Ополе қаласымен (ресми түрде 1997 жылдан бері; байланыс 1954 жылы орнатылған) серіктес. Бад-Годесберг ауданы Франциядағы Сент-Клауд, Италиядағы Фраскати, Англиядағы Уиндзор және Мейденхед, Бельгиядағы Кортрейк қалаларымен серіктестік орнатты; Түркияның Ялова қаласымен достық келісімге қол қойылды. Рейн өзенінің оң жағалауындағы Бюль ауданы мен Хартберг қалалық округі Франциядағы Мирекорт және Виллемобль қалаларымен серіктестік байланыстарын дамытады. Бұдан өзге, Бонн қаласы халықаралық ынтымақтастық тұжырымдамасын жасады және дәстүрлі қалалардың бауырластығынан өзге, тұрақтылыққа бағытталған жобалық серіктестіктерді қолдайды, мысалы, Беларусьтегі Минск, Монголиядағы Улан-Батор, Өзбекстандағы Бухара, Қытайдағы Чэнду және Боливиядағы Ла-Паз қалаларымен.