Кіріспе

Анте Джелавич (21 тамыз 1963 жылы туған) – босниялық хорват саясаткері, 1998 жылдан 2001 жылға дейін Босния және Герцеговина Президенттігінің екінші хорват мүшесі болды. Ол Президенттік мүше лауазымын атқарған ең жас адам және қызмет мерзімінің соңында Президенттіктің ең жас мүшесі болды. Джелавич бұрын 1996 жылдан 1998 жылға дейін Федералдық қорғаныс министрі қызметін атқарған. Сонымен қатар, ол 1998 жылдан 2002 жылға дейін Хорватия Демократиялық Одағының төрағасы болды.

Төрағалық (1998-2001)

1998 жылғы жалпы сайлауда Джелавич 52,91% дауыс алып, Босния және Герцеговина Президентігіне сайланды. Социал-демократиялық партиядан кандидат болған Градимир Гойер 31,83% дауыспен екінші орынды иеленді. 35 жасында Президенттік лауазымына кіріскен ол, осы лауазымды атқарған ең жас адам болды. 2001 жылдың 7 наурызында Босния және Герцеговинадағы Жоғарғы өкіл Вольфганг Петрич Джелавичті қызметінен шеттетуге шешім қабылдады. Петрич бұл шешімін Джелавичтің «Босния және Герцеговина Федерациясының және Босния және Герцеговинаның конституциялық тәртібін тікелей бұзғанымен» негіздеді; атап айтқанда, ол 2001 жылғы 3 наурызда Мостарда өткен «Хорват Ұлттық Ассамблеясы» митингінде Джелавичтің жетекші рөл атқарғанын көрсетті, онда Босниялық хорваттар үшін жеке басқару аймағы құру туралы шақыру жасалған еді.

Тергеулер мен айыптаулар

2004 жылғы 22 қаңтарда Желавич жемқорлық айыптарымен Мостардағы үйінен қамауға алынды. 2005 жылғы 4 қарашада Сараеводағы Босния және Герцеговина соты Желавичті лауазымын злоупотребтік пайдалану, лауазымдық қызметін теріс пайдалану және қызметтік міндеттерін орындамауға кінәлі деп тапты. Кінәлі деп тану себептерінің бір бөлігі Федералдық қорғаныс министрлігінің қаражатын Hercegovačka Banka және Herzegovina Osiguranje банктері мен сақтандыру компанияларының акцияларын сатып алуға жұмсауымен байланысты болды. Сот төрағасы – Malcolm Simmons, содан кейін он жылға бас бостандығынан айыру жазасы шығарылды, бірақ Желавич үкім оқылуына қатыспады және қашқан күйде қалды. Оның адвокаты, Dragan Barbarić, клиентінің қатысусыздығында, алғашқы сот шешіміне қарсы апелляциялық шағымдастыруды сәтті бастады, себебі шешімде қылмыстың дұрыс сипаттамасы болмады және ол қылмыстық процессуалдық заңды бұзады. 2006 жылғы 4 шілдеде, шешім күштен шығарылғаннан кейін, судья Неджад Поповац төрағалық еткен апелляциялық алқа, бірінші сотта ұсынылған дәлелдердің қайтадан қарастырылатын және жаңа дәлелдер де ұсынылуы мүмкін, жаңа сот отырысын тағайындады.