Шығыс Сирия обряды немесе Эдесса обряды

Кіріспе

Христиандық діни ғұрып – тарихи Месопотамия мен Эдессадан шыққан Эдессалық литургиялық ғұрып. Шығыс сириялық ғұрып немесе Шығыс сириялық ғұрып (сондай-ақ Эдессалық ғұрып, Ассириялық ғұрып, Парсы ғұрып, Халдейлік ғұрып, Несториандық ғұрып, Вавилондық ғұрып немесе Сиро-Ориенталдық ғұрып деп аталады) – бұл Шығыс христиандық литургиялық ғұрып, ол Адай және Мари қасиеттілерінің құдайлық литургиясын қолданады және Шығыс сириялық диалектісін өзінің литургиялық тілі ретінде пайдаланады. Бұл Сирия христиандығының Батыс Сирия ғұрыптарымен (Сирия Антиохия ғұрыптары) бірге екі негізгі литургиялық ғұрыптарының бірі. Шығыс сириялық ғұрып Эдессада, Месопотамияда пайда болды және тарихи түрде Шығыс шіркеуінде қолданылды – негізінен Рим империясының шығысында жұмыс істейтін христиан дінінің ең үлкен саласы, Оңтүстік Үндістан, Орталық және Ішкі Азияға дейін жақтаушылармен, Сасани (Парсы) империясында күшті қатысуы болды. Шығыс шіркеуінің басталуы 1 ғасырда, елші Тома мен оның шәкірттері Адай және Мари ежелгі Месопотамияға (бүгінгі Ирак, Сирияның шығысы, Түркияның оңтүстік-шығысы және Түркия-Сирия және Иран-Ирак шекараларындағы аймақтар) дін әкелген кезде басталған. Дәстүрлі мәліметтерге сүйенсек, елші Тома Үндістанның оңтүстік-батысындағы Малабар жағалауына дейін барған деп есептеледі. Бұл дерек әлі расталмаған, өйткені Үндістанда ұйымдастырылған христиандықтың алғашқы тіркелгені 4 ғасырға жатады, ол кезде Шығыс сириялық ғұрып дәстүрінің парсы миссионерлері (кейін Шығыс шіркеуі болып табылатын мүшелер) қазіргі Кералаға қоныс аударды. Шығыс сириялық ғұрып Шығыс шіркеуінен шыққан шіркеулерде, атап айтқанда, Ирактың шығысындағы ассириялық шіркеу (оның архиепископты, Үндістанның халдейлік сириялық шіркеуін қоса алғанда) және Шығыс ежелгі шіркеуінде, сондай-ақ екі Шығыс католик шіркеулерінде, Ирактың халдейлік католик шіркеуінде және Үндістанның сиро-малабар шіркеуінде қолданылады. Адай мен Мари қасиеттілерінің литургиясының түпнұсқа нұсқасында "Институт" сөзі жоқ. Алайда Шығыс католик шіркеулері өздерінің литургиялық нұсқасында "Институт" сөздерін қосты. Бұл ғұрып Батыс сириялық ғұрыпқа, әсіресе Тигриттік элементтерді литургияға енгізген Филоксеннің анафорасы арқылы әсер етті (Индияның Католикос және Шығыс Миафизиттік шіркеуін қараңыз, несториандықтан бөлек). Шығыс сирия литургиясы осыдан кейін ретті құрған несториан патриархтарымен айтарлықтай өзгертілді. Мар Аддай мен Мар Мари анафорасы ең көнелердің қатарында сақталған және үшінші Петрдің (Шарар) марониттік литургиясына әсер еткен көрінеді. Басқа да әсерлер Едессадағы ортақ тамыр арқылы бүкіл Сирия православие шіркеуіне тарады. Барлық литургиялардың дерлік ортақ ерекшеліктері бар, ал Мар Аддай мен Мар Мари литургиясы да олардан ерекшеленбейді. Бұдан басқа, Эдессаның Шығыс сириялық ғұрыпқа әсерінің көп бөлігі Батыс сириялық ғұрыпқа да әсер етті, сондықтан Сирия православие шіркеуі Шығыс шіркеуімен (литургияда) өте алыс емес, өйткені несториандық реформалар жүргізілгенге дейін болған дәстүрлер (Қасиетті Филоксен) сақталды. Несторий Ефес кеңесі арқылы 431 жылы айыпталған болса да (оның нәтижесінде католик шіркеуімен шикізат болды), ассириялық шіркеу патриархы Мар Динка IV және Папа Иоанн Павел II 1994 жылы Ватиканда ортақ декларацияға қол қойды; Жалпы христологиялық декларация (1994) құжаты Ефес кеңесі салдарынан болған бөліну "ең көп жағдайда түсініспеушілікке байланысты" деп мәлімдеді, екеуі үшін де "Мәсіх – шынайы Құдай және шынайы адам", "бірін-бірі бауырлас шіркеу ретінде" таныды және қалған айырмашылықтарды шешуге уәде берді. 1994 жылғы диалогтан құрылған комитет 2001 жылы халдейлік католик шіркеуінің және Шығыс ассириялық шіркеуінің арасындағы Евхаристияға өзара қабылдау жөніндегі нұсқауларды әзірледі, басқа барлық мәселелерді жеңіп шықты.

Christian religious rite
the Edessan liturgical rite that originated in historical Mesopotamia and Edessa

The East Syriac Rite, or East Syrian Rite (also called the Edessan Rite, Assyrian Rite, Persian Rite, Chaldean Rite, Nestorian Rite, Babylonian Rite or Syro Oriental Rite), is an Eastern Christian liturgical rite that employs the Divine Liturgy of Saints Addai and Mari and utilizes the East Syriac dialect as its liturgical language. It is one of the two main liturgical rites of Syriac Christianity, along with the West Syriac Rite (Syro Antiochene Rite). The East Syriac Rite originated in Edessa, Mesopotamia, and was historically used in the Church of the East—the largest branch of Christianity operating primarily east of the Roman Empire—, with pockets of adherents as far as South India, Central and Inner Asia, and a strong presence in the Sasanian (Persian) Empire. The Church of the East traces its origins to the 1st century, when Saint Thomas the Apostle and his disciples Saint Addai and Saint Mari brought the faith to ancient Mesopotamia (today’s modern Iraq, eastern Syria, southeastern Turkey, and regions along the Turkish–Syrian and Iran–Iraq borders). According to traditional accounts, Thomas the Apostle is believed to have traveled as far as the Malabar coast of southwestern India. This account is not yet confirmed, as the earliest recorded organised Christian presence in India dates to the 4th century, when Persian missionaries of the East Syriac Rite tradition (members of what later became the Church of the East) established themselves in modern day Kerala. The East Syriac rite remains in use within churches descended from the Church of the East, namely the Assyrian Church of the East of Iraq (including its archdiocese, the Chaldean Syrian Church of India) and the Ancient Church of the East, as well as in two Eastern Catholic churches, the Chaldean Catholic Church of Iraq and the Syro Malabar Church of India, which are both now in full communion with the See of Rome. The words of Institution are missing in the original version of the Liturgy of Saints Addai and Mari. However, the Eastern Catholic churches have added in the words of Institution in their version of the liturgy. The rite has come to influence the West Syriac Rite, especially through the anaphora of Philoxenus, who introduced Tigrit elements into the liturgy (see the Catholicos of India and the Miaphysite Church of the East, separate from the Nestorian). The East Syriac liturgy was significantly changed from thereon by Nestorian patriarchs who had created the order. The anaphora of Mar Addai and Mar Mari does remain amongst the oldest, and seems to have influenced the Maronite liturgy of Third Peter (Sharar). Other influences did spread throughout the Syriac Orthodox Church through the common root in Edessa. Almost all liturgies have common features, and the liturgy of Mar Addai and Mar Mari is no different. Furthermore, much of the influence of Edessa exerted upon the East Syriac Rite, was also upon the West Syriac Rite, which is why the Syriac Orthodox Church is not very distant (in liturgy) from the Church of the East, as traditions that were there before Nestorian reforms were carried over (St. Philoxenus). Although Nestorius was condemned in 431 AD through the Council of Ephesus (resulting in a schism with the Catholic Church), the Assyrian Church Patriarch Mar Dinkha IV and Pope John Paul II signed a common declaration at the Vatican in 1994; the Common Christological Declaration (1994) document asserted that the split that occurred due to the Council of Ephesus in 431 AD was "due in large part to misunderstandings," affirmed for both that "Christ is true God and true man," recognized "each other as sister Churches" and vowed to resolve remaining differences. In 2001, the committee, established from the 1994 dialogue, drew up guidelines for mutual admission to the Eucharist between the Chaldean Catholic Church and the Assyrian Church of the East, overcoming all other issues.

Тарих

Халдей діни жорасы бастапқыда Эдесса шіркеуінің литургиясынан пайда болған. Әбгар туралы аңыз бен оның Мәсіхпен хат алмасуына негізделген дәстүр – бұл апокрифтік екені дәлелденді – елші Тома Үндістанға жол тартқанда Месопотамия, Ассирия және Парсыда христиан дінін орнатып, «жетпістің бірі» Эдессалық (немесе Аддай) Таддей мен Әулие Мариді сол жерде қалдырғандығын айтады. Шығыс шіркеуінің литургиясы осы екеуіне жатқызылады, бірақ ол шамамен 650 жылы Патриарх Ешуяб III тарапынан қайта қарастырылған деседі. Дегенмен, кейбір діндарлар бұл литургияны Антиохиялық литургияның дамуы деп санайды. Шығыс шіркеуінің кең құрылымы дерлік толығымен қиратылып, оны Персиядағы, Месопотамиядағы отанындағы, Кипрдегі, Үндістанның Малабар жағалауындағы және Сокотра аралындағы бірнеше шағын қауымдарға дейін кемітті. Осы қалған қауымдар кейін басқа оқиғалардың салдарынан тағы да азайды. Кипрдегі Шығыс шіркеуі 1445 жылы Риммен бірікті, 1552 жылы Мар Шимун мен Мар Элия арасында шіркеуді әлсіреткен схизма болды, ал Сокотрадағы христиандар 16 ғасырда исламға көшті. 1599 жылы Диампер Синодына португалдықтардың қолдауы себеп болғандықтан, Үндістандағы шіркеу екіге бөлініп, олардың иерархиясынан үзіліп қалды. Осы оқиғалардың нәтижесінде Шығыс шіркеуінің диаспорасы азайды. Элия желісі ақырында Халдей католик шіркеуіне айналды, ал Шығыс Ассириялық шіркеуі Шимун желісінің басшылығымен Хаккари тауларында шамамен 50 000 адамнан тұратын шағын қауымға айналды. Кейін Үндістандықтардың шағын тобы Шығыс Ассириялық шіркеуіне қайта қосылып, 1900 жылдардың басында Халдейлік Сириялық шіркеуін құрды, бірақ Малабар христиандарының басым бөлігі Сиро-Малабар шіркеуі болып қалды. Көптеген адамдар өздерінің жеке схизмаларымен Шығыс православиелік Батыс Сириялық ритуалдық шіркеулерге қосылды. Сонымен қатар, Урмиядағы орыс шіркеуіне миссионерлік қызметінің нәтижесінде көптеген адамдардың орыс шіркеуіне өтуі, 1843 жылы күрдтер жасаған қырғын және Ежелгі католиктер үлгісіндегі тәуелсіз католик Халдей шіркеуін құруға жасалған әрекеттердің барлығы шығыс ассириялықтарының бөлінуіне әкелді.

The Chaldean rite originally grew out of the liturgy of the Church in Edessa. The tradition, resting on the legend of Abgar and of his correspondence with Christ, which has been shown to be apocryphal — is to the effect that St. Thomas the Apostle, on his way to India, established Christianity in Mesopotamia, Assyria, and Persia, and left Thaddeus of Edessa (or Addai), "one of the Seventy", and Saint Mari in charge there. The liturgy of the Church of the East is attributed to these two, but it is said to have been revised by the Patriarch Yeshuyab III in about 650. Some, however, consider this liturgy to be a development of the Antiochian. the large Church of the East structure was all but destroyed reducing it to a few small communities in Persia, their homeland in Mesopotamia, Cyprus, the Malabar Coast of India, and the Island of Socotra. These remaining communities were later whittled away at in other events. The Church of the East in Cyprus united themselves to Rome in 1445, there was a Schism in 1552 between Mar Shimun and Mar Elia which weakened the Church, and the Christians of Socotra were Islamized in the 16th century. The Church in India was divided and cut off from their hierarchy due to the Portuguese support for Synod of Diamper in 1599. Due to these events, the diaspora of the Church of the East diminished. The Elia line eventually developed into the Chaldean Catholic Church and the Assyrian Church of the East was turned into a small community of around 50,000 people in the Hakkari Mountains under the headship of the Shimun line. A small group of Indians eventually rejoined the Assyrian Church of the East, forming the Chaldean Syrian Church in the 1900s, although the main body of the Malabar Christians remained as the Syro Malabar Church. A large group joined the Oriental Orthodox West Syriac rite churches in their own set of schisms. Additionally, the secession of a large number to the Russian Church due to the Russian Ecclesiastical Mission in Urmia, a Kurdish massacre in 1843, and an attempt to form an Independent Catholic Chaldean Church on the model of the Old Catholics all resulted in more Eastern rite Assyrians separating.

Евхаристиялық қызмет

Үш анафора бар: қасиетті апостолдардың (Адай және Маридің қасиеттілері), Мар Несторий және Мар Теодордың аудармашысы. Біріншісі ең көп таралған және кеңінен қолданылады. Екіншісі дәстүрлі түрде Эпифанияда, Жақия Крестительдің және грек ғияраткерлерінің мерекелерінде қолданылған, олардың екеуі де Ниневиялық тілектердің сәрсенбісінде және Маунди бейсенбісінде Эпифания маусымында кездеседі. Үшіншісі (екіншісі бұйрық берілмесе) Адвенттен Пальма жексенбісіне дейін қолданылады. Үшеуі үшін де бірдей анафораға дейінгі бөлік қолданылады. Басқа бір маңызды рәсім – шіркеулерді қасиеттеу. Бұл рәсімдерде май маңызды рөл атқарады, бірақ хризма емес, ол крещениеде, мүмкін, растауда, тәубеге келгендерді қабылдауда және т.б., шіркеулерді қасиеттеуде және Эвхарист үшін нан дайындауда қолданылады. Ол дін қызметкерлерін тағайындауда немесе ауруларға қолданылмайды. Майдың екі түрі бар: біреуі – қарапайым зәйтүн майы, жағдайға қарай, баталанған немесе баталанбаған, екіншісі – қасиетті мүйіз майы. Соңғысы, шын мәнінде қарапайым май болғамен, басқа рәсімдердегі хризманы (немесе миронды) білдіреді және апостолдардан қасиетті ашытқымен бірге берілді деп есептеледі. Аңыз бойынша, Жақия Креститель Исаның крещениесінде оның денесінен тамған суды жинап алып, сақтап қалған. Ол оны Жақияға берген, ол оған тесілген қабырғасынан тамған суды қосты. Соңғы кешкі ас кезінде Иса Жақияға екі нан берді, оның біреуін қасиетті ашытқы үшін сақтап қоюын бұйырды. Жақия осы суға Мәсіхтің қанынан бір тамшы қосты. Пентикосттан кейін апостолдар қасиетті суға май қосып, әрқайсысы бір мүйіз толысын алды, ал нанды ұнтақтап, ұн мен тұзбен араластырып, қасиетті ашытқы жасады. Қасиетті мүйіз Маунди бейсенбісінде епископтың батасымен үнемі жаңарып тұрады. Шығыс шіркеуінің дәрежелері: оқырман (Qaruya), субдиакон (Hiupathiaqna), диакон (Mshamshana), пресвитер (Qashisha), архидиакон (Arkidhyaquna) және епископ (Apisqupa). Архидиакон дәрежесі, өзіндік тағайындау рәсімі болғамен, тек пресвитерат дәрежесі ретінде есептеледі және кейбір адамдар оны хорепископ (Kurapisqupa) дәрежесімен бірдей санайды, ол Шығыс шіркеуінде епископтық тағайындауды қамтамаған. Діни қызметкер діни қызмет атқаратын кезде оны Қаһна (яғни lereus; sacerdos) деп атайды, ал епископты Rab kahni (Бас діни қызметкер, archiereus, pontifex) деп атайды. Қашиша және Апискупа тек дәрежесін көрсетеді. Қаһнута, діни қызмет, диакон, пресвитер және епископтың үш дәрежесіне қатысты қолданылады. Тағайындау формуласы: "N. діни қызметке [немесе Левиттік діни қызметке] диакондық [немесе пресвитерат] қызметіне бөлініп, қасиеттіленді және кемелденді, оның атынан және т.б." Епископ үшін: "қаланың епископтық қызметіне". Архиепископтар мен митрополиттер үшін де ұқсас формула қолданылады. Шіркеулерді қасиеттеу (Siamidha немесе Qudash Madhbkha) көбінесе май жағу рәсімдерінен тұрады. Кіреберістегі қабырғалардың төртіншісіне төрт крест салынады. Олар, сондай-ақ, есіктің жоғары жағы мен басқа да бірнеше жерлерге май жағылады. Бұл май қасиетті мүйіз майы емес, епископтың қасиеттеген жаңа зәйтүн майы.

There are three Anaphorae; those of the Holy Apostles (Saints Addai and Mari), Mar Nestorius, and Mar Theodore the Interpreter. The first is the most popularly and extensively used. The second was traditionally used on the Epiphany and the feasts of St. John the Baptist and of the Greek Doctors, both of which occur in Epiphany tide on the Wednesday of the Rogation of the Ninevites, and on Maundy Thursday. The third is used (except when the second is ordered) from Advent to Palm Sunday. The same pro anaphoral part serves for all three. The only other rite of any interest is the consecration of churches. Oil, but not chrism, plays a considerable part in these rites, being used in Baptism, possibly in Confirmation, in the reconciliation of apostates, etc., in the consecration of churches, and the making of bread for the Eucharist. It is not used in ordination or for the sick. There are two sorts of oil; the one is ordinary olive oil, blessed or not blessed for the occasion, the other is the oil of the Holy Horn. The last, which, though really only plain oil, represents the chrism (or myron) of other rites, is believed to have been handed down from the Apostles with the Holy Leaven. The legend is that the Baptist caught the water which fell from the body of Christ at His baptism and preserved it. He gave it to St. John the Evangelist, who added to it some of the water which fell from the pierced side. At the Last Supper Jesus gave two loaves to St. John, bidding him keep one for the Holy Leaven. With this St. John mingled some of the Blood from the side of Christ. After Pentecost the Apostles mixed oil with the sacred water, and each took a horn of it, and the loaf they ground to pieces and mixed it with flour and salt to be the Holy Leaven. The Holy Horn is constantly renewed by the addition of oil blessed by a bishop on Maundy Thursday. The orders of the Church of the East are those of reader (Qaruya), subdeacon (Hiupathiaqna), deacon (Mshamshana), presbyter (Qashisha), archdeacon (Arkidhyaquna) and bishop (Apisqupa). The degree of archdeacon, though has an ordination service of its own, is only counted as a degree of the presbyterate, and is by some held to be the same as that of chorepiscopus (Kurapisqupa), which never involved episcopal ordination in the Church of the East. When a priest is engaged in sacerdotal functions, he is called Kahna (i. e., lereus; sacerdos) and a bishop is similarly Rab kahni (Chief of the Priests, archiereus, pontifex). Quashisha and Apisqupa only denote the degree. Kahnutha, priesthood, is used of the three degrees of deacon, priest, and bishop. The ordination formula is: "N. has been set apart, consecrated, and perfected to the work of the diaconate [or of the presbyterate] to the Levitical and stephanite Office [or for the office of the Aaronic priesthood], in the Name, etc., In the case of a bishop it is : "to the great work of the episcopate of the city of " A similar formula is used for archdeacons and metropolitans. The Consecration of churches (Siamidha or Qudash Madhbkha) consists largely of unctions. The altar is anointed all over, and there are four consecration crosses on the four interior walls of the sanctuary, and these and the lintel of the door and various other places are anointed. The oil is not that of the Holy Horn, but fresh olive oil consecrated by the bishop.