Кіріспе

Құстың түршесі

Гуглин шаяны (Larus fuscus heuglini) немесе Сібір шаяны – Larus туысына жататын теңіз құсы.

Таксономия

Кейде ол жеке түр ретінде қарастырылады (Larus heuglini), бірақ қазір көбінесе қара арқалы шаянның кіші түрі ретінде қарастырылады. Хеуглиннің шаянының таралу аймағының шығыс бөлігіндегі құстар көбінесе жоғары жағынан ақшыл сұр түсті болады және кейде жеке кіші түр – Larus fuscus taimyrensis (Таймыр шаяны) деп есептеледі. Бұл құстар Хеуглиннің шаяны мен Вега шаянының араласуынан пайда болған болуы мүмкін.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Хеуглиннің шаяндары Ресейдің солтүстігіндегі тундрада, Кола түбегінен Таймыр түбегіне дейін көбейеді. Олар Финляндиядан жиі кездеседі және онда да көбейе алады. Қыстау үшін Оңтүстік-Батыс Азия, Үндістан жарты аралы, Шығыс Азия және Шығыс Африкаға көшеді. Оңтүстік-Шығыс Азияда сиректеп кездеседі, Оңтүстік Африкада тіркелген, ал Батыс Еуропада кездейсоқ ұшып келген құс ретінде кездесуі мүмкін.

Сипаттама

Олар ірі қарабас шаяндар, дөңгелек бас, күшті мүңкісі және ұзын аяқтары мен қанаттары бар. Ұзындығы - , қанаттарының ені - , ал дене салмағы - . Стандартты өлшемдер бойынша қанаттың ені , мүңкісі және табан сүйегі . Арқасы мен қанаттары қою сұр түсті, реңі өзгеріп тұрады, бірақ көбінесе кішірек қарабас шаянның граэльси түріне ұқсас. Қыста басы тек аздап қоңыр жолақты, бірақ артқы мойнында жолақтар қалыңдау болады. Аяқтары көбінесе сары, бірақ қызғылт түсті де болуы мүмкін.

Өсу

Құстардың қауырсыны түлеуі көптеген туысқандарына қарағанда кеш басталады, сондықтан қыркүйек және қазан айларында бастары жолақсыз болып қалады, ал алдыңғы қауырсындары тозығы жетіп, әлсірейді. Басы әлі де жолақты болғанда алдыңғы қауырсындар ақпан немесе наурыз айларында толыққандай өседі.

Диета

Олар негізінен моллюскалар, құрттар және қабықшалылармен қоректенеді.