Үш Патшалық дәуірінің саяхатшысы және тарихшысы Сяохоу Сюань

Кіріспе

Цао Вэйдің шенеунігі, тарихшы және философ (209–254)

Сяо Хуан (209 – 27 наурыз 254), әдепті аты Тайчу, Қытайдың Үш патшалық дәуірінде Цао Вэй мемлекетінің эссеші, тарихшы, әскери қолбасшы, философ және саясаткері болған.

Отбасылық негіздер

Сяо Хуан Сяо Шанның ұлы болды. Оның анасы Деян ханшайымы (德陽鄉主; Цао Чжэньнің қарындасы) болды, сондықтан Сяо Хуан Цао Шуанның тобына жақын болды. Сяо Хуанның Сима Шидің әйелі Сяо Хуй есімді әпкесі болды. Сяо Хуанның бір қызы Хэ Цзяоның (和嶠) әйелі болды, ол Хэ Цзяоның (和嶠) немересі және Хэ Цзюньнің (和迥) ұлы еді.

Өмір

Сяо Хуан 20 жасқа толғанда, Вэй үкіметі кезінде Шашылған атты әскердің (散騎侍郎) және Сары қақпаның (黃門侍郎) мырзасы болып тағайындалды. Бір күні император Цао Руидің алдында ол Цао Руидің император қызы Маоның ағасы Мао Цзэньмен бірге отыруға наразы екенін білдірді. Бұл оқиға императордың ашуын туғызды, ол Сяо Хуанды Қауырсынды орман императорлық гвардиясының (羽林監) бастығы етіп төмендетті. Сяо Хуан, Ли Шэн, Дэн Ян және Чжу Дэн сол кездегі көрнекті тұлғалар болды және оларды "Төрт тапқыр" (四聰) деп атады. Цао Руи оларды жек көріп, олардың мінез-құлқы пайдасыз және мақтанқор деп санайтындықтан, қызметтен шеттетуге бұйырды. 239 жылдың қаңтарында Цао Руй қайтыс болғаннан кейін, оның асырап алған ұлы Цао Фан Вэйдің үшінші императоры ретінде таққа отырды. Цао Руинің өлім төсегінде регент етіп тағайындаған Цао Шуан, Сима Иден басқа регентпен бірге Вэйдегі ең күшті адамға айналды. Цао Шуан Сяо Хуанды Тұрақты атты әскердің кеңесшісі (散騎常侍) және Армияның орталық қорғаушысы (中護軍) етіп көтерді. Сяо Хуан ғалым ретінде танымал болды және Цао Шуанның жақтасы Хэ Янмен теңестірілуге лайық еді. Сяо Хуан мен Хэ Ян екеуі де Сима Идің ұлы Сима Шимен дос болды; Сима Ши мен Сяо Хуан екеуі де Хэ Яннан жоғары баға алды. Сяо Хуан Цзян Цзидің орнын басып, Армияның орталық қорғаушысы болғаннан кейін, Вэй үкіметінде парақорлық кеңінен таралды. Сяо Хуан жемқорлықты тоқтатуға күш жеткізбесе де, қабілетті адамдарды таңдауда көрегендік танытып, көптеген дарындыларды іріктеді. Бір күні ол Сима Иден кеңес сұрағанда, оған мынадай хабарлама жіберді: "Тоғыз дәрежелі жүйе жарамсыз. Біз билікке ие болғандардың ықпалын шектеуіміз керек. Сондықтан провинциялық аймақтардың ережелері мен заңдарын түбегейлі өзгертуіміз керек". Сима И бұл өзгерістерді ешкім іске қоспаса, олар орындалмаса, сұраныс орындалмауы мүмкін деп жауап берді. Сяо Хуан Сима Идің пікірі тым пассивті екенін айтты. Кейін Сяо Хуан Батысқа шабуыл жасайтын генерал (征西將軍) болып тағайындалды және Йун мен Лян провинцияларындағы әскери істерді бақылауға жіберілді. Ол өзінің досы Ли Шенгті Бас хатшысы (長史) етіп таңдады. Ли Шенгтің кеңесімен Сяо Хуан мен Цао Шуан Вэйдің қарсыласы Шу Ханға қарсы әскери науқанға шықты. Алайда, олар Шыңшы шайқасында Шу әскерлерінен күйреушілік жеңіліске ұшырады, себебі олардың жабдықтау жолдары үзіліп қалды. Сяо Хуан мен Цао Шуан осы апатты науқанды бастау туралы шешім қабылдағаны үшін беделдеріне де үлкен нұқсан келді. 249 жылдың ақпан айында Цао Шуанның императорлық астана Луояннан алыстағанын пайдаланып, Сима И өзінің әріптесіне қарсы төңкеріс жасап, билікті басып алды. Ол кейін Цао Шуанды тұтқындап, оның отбасы мүшелері мен жақтастарымен бірге өлім жазасына кесті. Содан кейін ол Сяо Хуанды Луоянға қайтарды және оны Бас хабарласу министрі (大鴻臚) етіп тағайындады. Бірнеше жылдан кейін Сяо Хуанды Салтанат министрі (太常) қызметіне ауыстырды. Бір күні оның туысы Сяо Ба, Сима әулеті біртіндеп Вэй императорлық әулетінен билікті тартып алып жатқандықтан, Вэйдің қарсыласы Шу Ханға көшуді ұсынды. Сяо Хуан бас тартты, ал Сяо Ба Шуға көшті. Сяо Хуан бұрын Цао Шуанның жақтасы болғандықтан, Сима И басқаратын Вэй үкіметі кезінде депрессиялық және қиын өмір сүрді. Оған кадрлармен байланысты мәселелерге қатысуға рұхсат берілмеді және ешқандай нақты билігі жоқ құрметті лауазымдарды ғана атқарды. 251 жылы Сима И қайтыс болғаннан кейін Сяо Хуанның досы Сю Юн (許允) оның қуанышына ортақтасты, өйткені ол Сяо Хуанның енді Сима Идің бақылауында өмір сүруге қажеті жоқ деп ойлады. Алайда, Сяо Хуан Сима Идің ұлдары Сима Ши мен Сима Чжао оның өмір сүруіне ұзақ уақыт төзбейтінін атап өтті және Сю Юнның сөздері тек тілекпен ойлауды көрсетті. Сима Ши әкесінің орнына Вэйдің регенті болып, билікті монополиялауын жалғастырды.

When Xiahou Xuan was 20 years old, he was appointed as a Gentleman of Scattered Cavalry (散騎侍郎) and Gentleman of the Yellow Gate (黃門侍郎) under the Wei government. One day, in the front of the emperor Cao Rui, he expressed his abhor about sitting together with Mao Zeng (毛曾), the brother of Cao Rui's empress, Empress Mao. This incident aroused the anger of the emperor, who demoted Xiahou Xuan to a supervisor of the Feathered Forest Imperial Guard (羽林監). Xiahou Xuan, Li Sheng, Deng Yang and Zhuge Dan were notable figures of those days, and were called the "Four Ingenious" (四聰). Cao Rui hated them as he thought that their behaviour was futile and haughty, so he removed them from office. In January 239, after Cao Rui died, his adopted son Cao Fang ascended the throne as the third emperor of Wei. Cao Shuang, who had been appointed as regent by Cao Rui on his deathbed, became the most powerful man in Wei aside from his co regent Sima Yi. Cao Shuang promoted Xiahou Xuan to a Regular Mounted Attendant (散騎常侍) and Central Protector of the Army (中護軍). Xiahou Xuan had a reputation as a scholar and was comparable to He Yan, another member of Cao Shuang's faction. Both Xiahou Xuan and He Yan were friends with Sima Yi's son Sima Shi; Sima Shi and Xiahou Xuan both received high praise from He Yan. After Xiahou Xuan replaced Jiang Ji as the Central Protector of the Army, bribery became a common practice in the Wei government. Though Xiahou Xuan could not stop corruption, he had insights to select competent people and singled out many people of ability. One day, while seeking advice from Sima Yi, he sent a message to the latter: "The nine rank system is not good. We should restrict the power of the controllers. Therefore, we should fundamentally change the rules and laws of provincial regions". Sima Yi replied that unless someone pushed forward those changes, they would not come into existence and hence the request could not be done. In response, Xiahou Xuan said that Sima Yi's opinion was too passive. Some years later, Xiahou Xuan was promoted to General Who Attacks the West (征西將軍) and was tasked with overseeing military affairs in Yong and Liang provinces. He selected his friend Li Sheng to be his Chief Clerk (長史). Following Li Sheng's advice, Xiahou Xuan and Cao Shuang launched a military campaign against Wei's rival state, Shu Han. However, they ended up suffering a crushing defeat at the hands of Shu forces at the Battle of Xingshi when their supply lines became disrupted. Xiahou Xuan and Cao Shuang also suffered great damage to their personal reputations for deciding to launch this disastrous campaign in the first place. In February 249, taking advantage of Cao Shuang's absence from the imperial capital Luoyang, Sima Yi staged a coup d'état against his fellow co regent and seized power. He later had Cao Shuang arrested and executed along with his family members and supporters. After that, he recalled Xiahou Xuan to Luoyang and appointed him as the Minister Herald (大鴻臚). A few years later, Xiahou Xuan was reassigned to be the Minister of Ceremonies (太常). One day, Xiahou Ba, one of his relatives, suggested that he defect to Wei's rival state Shu Han because the Sima family was gradually usurping power from the Wei imperial clan. Xiahou Xuan refused while Xiahou Ba defected to Shu. As Xiahou Xuan was previously one of Cao Shuang's associates, he lived a depressed and deprived life under the Wei government controlled by Sima Yi. He was not allowed to participate in personnel related matters and only held honorary offices without any real authority. After Sima Yi died in 251, Xiahou Xuan's friend Xu Yun (許允) felt happy for him because he thought that Xiahou Xuan no longer needed to live under Sima Yi's control. However, Xiahou Xuan noted that Sima Yi's sons Sima Shi and Sima Zhao would not tolerate his existence for long, and said that Xu Yun's words showed nothing but wishful thinking. Sima Shi succeeded his father as the regent of Wei and continued to monopolise power.

Ли Фэннің жоспары мен Сяо Хуанның өлімі

254 жылы Вэй үкіметінде сарай жазушыларының префекті (中書令) лауазымын атқарған Ли Фэн Сима Шиді құлату және өлтіру үшін жасырын жоспар жасады. Ол сондай-ақ Сяо Хуанның Сима Шидің орнын бас генерал (大將軍) етіп алмастырып, Сима Шинің бақылауындағы қуыршақ патша болған Вэй императоры Цао Фанға билікті қайтаруды көздеді. Мақсатына жету үшін Ли Фэн императордың қайын атасы Чжан Цзимен (張緝) жасырын байланысып, оған жоспары туралы айтты. Бірақ Сима Ши бұл жоспарды біліп алып, Ли Фэнге, Чжан Цзиге және олардың серіктеріне қарсы бұрынғы шара қолданды. Сондай-ақ, ол Сяо Хуанды тұтқындап, тергеу үшін Әділет министрі Чжун Юге (鍾毓) жіберуге бұйрық берді. Сяо Хуан Чжун Юдің сұрақтарына ештеңе болмағандай жауап берді. Ли Фэн, Чжан Цзи, Сяо Хуан және олардың барлығы ақырында мемлекетке қарсы сатқындықпен айыпталып, жазаланды.