Кіріспе

Бұтақтар мен талдарды кесуге арналған құрал.

Қалқандар – бұл өте ұзын саптары бар бақша қайшылары сияқты, жіңішке бұтақтар мен кішкентай талдарды кесу үшін қолданылатын қайшы түрі. Олар қолмен пайдаланатын ең үлкен бақша құралы болып табылады. Әдетте, оларды екі қолмен ұстап, жақсы икемдеу үшін орташа және ұзын саптарымен жұмыс істейді. Кейбір қалқандардың саптары телескоптық болып келеді, оларды екі метрге дейін созуға болады, бұл арқылы икемдеуді арттырып, ағаштардың биік талдарына жете аласыз. Жаңа қалқандардың кейбір түрлерінде тістік немесе күшті арттыратын рычаг жүйесі, немесе тісті дөңгелек механизмі болады.

Этимология

Лоппер деген сөзді жеке немесе көпше түрде дәл сол мағынада қолдануға болады. Көпше түрі, ауызша сөйлеуде жиі кездесетін, бірақ жазбада сирек кездесетін, plurale tantum болып табылады және қайшының жұбындай көрінеді. Құралдың атауы "lop" етісінен шыққан, ол "қию" (әсіресе бұтақтар мен шоқтарды) деген мағынаны білдіреді, ал бұл етіс өз кезегінде дәл сол түріндегі есіммен – "lop" (бұтақтарды қию кезеңі) байланысты. Есім мен етіс орта ғасырлық ағылшын тілінде loppe түрінде алғаш рет пайда болды, бірақ басқа тілдерде оған ұқсас сөздер немесе туысқан сөздер белгілі емес.

Құрылыс

Лопперлердің негізгі айырмашылығы – байпас және намысты типтері арасында. Байпас лопперлер қайшы сияқты жұмыс істейді, бірақ әдетте оларда тек бір ғана пышақ болады, ол жақ сүйегі немесе ілмек арқылы қозғалады, оның шеттері шамамен төртбұрышты, көбінесе өткірленбеген және бұтақтардың жақ сүйегінен сығарып тастамауы үшін иісті немесе ілмек пішіндес болады. Байпас лопперлердің жақтары түзу, қисық немесе біреуі қисық, екіншісі түзу болуы мүмкін. Намысты лопперлерде бір ғана өткір пышақ болады, оның шеті түзу немесе кейде қисық, ол жақтарының екінші жағындағы ұқсас пішіндес жалпақ намысқа қарай жабылады, әдетте пышақтан гөрі жұмсақ металдан жасалған. Намысты лопперлердің кемшілігі – олар кесудің орнына ұрып-соғуға бейім, кейде инфекцияға осал, нашар жара қалдырады. Олардың басты артықшылықтары – салыстырмалы беріктігі және талшықты материалмен бітелудің аз ықтималдығы. Өте қатты немесе серпімді бұтақтар кейде байпас лоппердің пышағын бұрып жіберуі мүмкін, соның салдарынан материал пышақтар арасында қысылып қалады немесе тіпті оларды ажыратып жібереді, бұл құралға да, операторға да қауіпті болуы мүмкін. Екі типті лопперлердің де негізінде тіректе бұрандасы болады, оны пайдалану кезінде босағанда пышақтарды қатайту үшін қолдануға болады. Байпас лопперлерде ол пышақтарды бітеген материалды босату үшін де пайдалы. Намысты лопперлерде әдетте пластинаны реттеу немесе ажырату үшін бұрандасы болады, осылайша оны тозуды өтеу үшін немесе толығымен ауыстыру үшін жылжытуға болады.