Кіріспе
Жоэль Роберт (26 қараша 1943 – 13 қаңтар 2021) – бельгиялық кәсіби мотокросс жарыскері. Ол 1962 жылдан 1976 жылға дейін мотокростың әлем чемпионаттарында өнер көрсетті, осы кезде спорт әлемдік деңгейде үлкен дамуға ие болды. Алты дүркін әлем чемпионы Роберт шамамен он жыл бойы 250 куб см класында үстемдік құрды, 1964 жылдан 1972 жылға дейін әр жыл сайын бірінші немесе екінші орынды иеленді, оның ішінде бес рет қатарынан әлем чемпионы атанды. 1964 жылы ол Бельгияның Ұлттық спорттық еңбегі үшін марапатқа ие болды. Ол мансабында барлығы 50 Гран-при жарысын жеңіп алды, бұл рекордге жуық 30 жыл бойы ешкім жете алмады. Роберттің жарыстағы жетістіктері және оның көңілді мінезі оны 1970-ші жылдардың басындағы ең танымал және сүйікті мотокросс жарыскерлерінің біріне айналдырды. Ол өз дәуірінің ең талантты мотокроссшілерінің бірі ретінде белгілі болды, бірақ дене бітіміне қарамастан, темекі шегуі және физикалық жаттығулардың жетіспеуімен де көзге түсті. Роберт мотокросс спортын АҚШ-қа енгізуде маңызды рөл атқарды және алғашқы американдық мотокросс жарыскерлеріне шабыт берді.
Joël Robert (26 November 1943 – 13 January 2021) was a Belgian professional motocross racer. He competed in the Motocross World Championships from 1962 to 1976 when the sport experienced a surge in popularity worldwide. A six time world champion, Robert dominated the 250cc class for almost a decade when, he placed either first or second every year between 1964 and 1972 including, five consecutive world championships. In 1964, he was named the recipient of the Belgian National Sports Merit Award. He won a total of 50 Grand Prix races over his career, a record which stood for nearly 30 years. Robert's success on the race track along with his impish personality made him one of the most publicized and popular motocross racers of the early 1970s. He was known as one of the most naturally talented motocross riders of his era however, he was also notorious for his cigarette smoking and lack of physical training despite his portly physique. Robert played an integral role in the introduction of the sport of motocross in the United States and, served as inspiration to early American motocross racers.
Мотоцикл жарысы мансабы
Роберт Бельгияның Шатель қаласында дүниеге келді. Ол 6 жасында, әкесі – бұрынғы мотокросс және спидвей жарысшысы, оған 125 см³ Гиллет мотоциклін жасап бергенде, мотоциклмен айналыса бастады. Оның балалық шақтағы кумирлері – бельгиялық мотокросс жұлдыздары Рене Бетен және Огюст Мингельс. Әке-шесі оған қаржылық қолдау көрсетіп, Бельгияға жақын көптеген жарыстарға бірге баратын. Кейде ол басқа жарыскерлермен саяхаттайтын, ал кейде мотоциклін бөліп алып, қолына жүк ретінде салып, пойызбен баратын. 1963 жылы ол Greeves мотоциклімен Бельгияның ұлттық чемпионы атағын қайта жеңіп алды және әлем чемпионатының барлық Гран-при кезеңдеріне қатысты. Маусымды әлемде 25-ші орында аяқтады, ең жақсы нәтижесі 250cc Швеция Гран-приінде 5-орын болды. 1963 жылғы маусым соңында Роберттің жарыс мансабы күмәнді болып қалды, себебі әкесі келесі маусымға жаңа мотоцикл сатып алуға жеткілікті қаржысы болмады. 20 жасында ол сол кездегі ең жас мотокросс әлем чемпионы атанды. Оның тамаша өнертабысы 1965 жылғы маусымда CZ зауытының жарыс командасына қатысуға мүмкіндік берді, бірақ ол техникалық бұзылыстарға тап болып, 250cc мотокросс әлем чемпионатында Виктор Арбековтан кейін екінші орынды иеленді.
Холлман арасындағы бәсекелестік
Келесі үш маусым Роберт пен оның басты қарсыласы Холлмен арасындағы бәсекелестікпен ерекшеленді. 1966 жылғы маусымды қорғаған чемпион Арбеков Испания Гран-присінде жеңіске жетті, бірақ Франциядағы екінші кезеңде ауыр жарақат алып, 14-ші кезеңге дейін жарысқа қатыса алмады. Роберт пен Холлмен 1966 жылғы 250 текше сантиметрлік мотокросс әлем чемпионаты үшін күресте жеңістерді алмастырып, соңғы жарысқа дейін белгісіз болды, онда Холлмен қарсыласынан басым түсті. Husqvarna 1967 жылы жарыс бюджетін екі есеге арттырды, Хокан Андерссон, Олле Петтерссон және Стаффан Энеквист Холлменмен бірге Husqvarna зауытының жарыс командасына қосылды. Холлмен мен Роберт 1967 жылғы 250 текше сантиметрлік мотокросс әлем чемпионаты үшін күресте тағы да басты рөлде болды. Екі қарсылас чемпионатта үстемдік етіп, әрқайсысы бес Гран-приде жеңіске жетті. Көрме жарыстар мотокросс спортын американдық көрермендерге таныстыру мақсатында өткізілді және нәтижесінде Америка Құрама Штаттарында мотокросс спортын танымал етуге көмектескен Inter AM және Trans AMA мотокросс сериялары құрылды. Екі бәсекелес 1968 жылғы маусымға дейін де бәсекелестігін жалғастырды. ČZ зауыты Дейв Бикерсті 500 текше сантиметрлік кластан 250 текше сантиметрлік класына ауыстырып, Робертке қолдау көрсету үшін 23 жасар Сильвен Гебоерсті жұмысқа алды, ал Husqvarna Холлменге қолдау көрсету үшін Хаккан Андерссонды сақтап қалды. Роберт Францияда, Голландияда және Батыс Германияда үш тізбектес Гран-приде жеңіске жетіп, алғашқы ұпайлар бойынша көшбасшы болғаннан кейін, Холлмен Ресейде, Югославияда және Швецияда үш жарыста жеңіске жетіп, Австриядағы соңғы кезеңге келгенде Робертпен чемпиондық ұпайлары бойынша теңесті. Холлмен бірінші жарыста көшбасшылыққа шығып, Роберттен 23 секундқа басымдық алды, бірақ оның мотоциклінің артқы дөңгелегі тесіліп қалды, бұл Робертке Холлменді жеңіп өтуге мүмкіндік берді. Ол 1969 жылғы маусымда алты Гран-приде жеңіске жетіп, екінші орын алған Сильвен Гебоерске қарсы әлем чемпионатын сәтті қорғады. Роберт сондай-ақ 500 текше сантиметрлік мотоциклдер үшін 1969 жылғы Мотокросс де Нэшнс және 250 текше сантиметрлік мотоциклдер үшін Trophée des Nations жеңіп алған Бельгия құрамасының құрамында болды, бұл жарыста Бельгияның он сегіз жылдан кейін алғашқы жеңісі болды.
Сузукиге көшіру
1970 жылғы маусымда Робертті жапониялық Suzuki компаниясы шақырып алды, ол Еуропа басымдық танытқан спорт түріне енуді жоспарлаған болатын. Ол Бельгия командасының 1970 жылғы Мотокросс де Нэшнс және Трофи де Нэшнс жарыстарында жеңіске қол жеткізуіне де көмектесті. 1972 жылғы 250cc әлем чемпионатында ол алғашқы сегіз Гран-при жарысының алтысында жеңіске жетіп, бесінші рет әлем чемпионатын жеңіп алуға мүмкіндік беретін еңсерілмейтін артықшылыққа ие болды. Ол сондай-ақ 1972 жылғы Мотокросс де Нэшнс және Трофи де Нэшнс жарыстарында Бельгия командасының жеңісіне қатысты.