Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Әдеби қорқыныш" - Марк Твеннің 1876 жылы жазған қысқа әңгімесі. Әңгіме Твеннің есіне жабысып, бірнеше күн бойы ойын толқыған, құлаққа үңілетін ән немесе вирус сияқты нәрсеге тап болуы және ол осы әнді басқа адамға "жұқтырып", осылайша ойынан шығаруы туралы. Бұл әңгіме кейін "Панч, ағалар, панч!" деген атпен де жарияланды.
"A Literary Nightmare" is a short story written by Mark Twain in 1876. The story is about Twain's encounter with an earworm, or virus like jingle, and how it occupies his mind for several days until he manages to "infect" another person, thus removing the jingle from his mind. The story was also later published under the name "Punch, Brothers, Punch!"
Сюжетке кіріспе
Баяндаушы Марк Твен таңертеңгі газеттен қызықты ән естіп алады. Ән дереу оның санасына жабысып, ол назарынан шығып, таңғы асқа не жегенін, вообще жеген-жемегенін және романында қандай сөздерді қолданатынын есіне түсіре алмайды. Ән оны ойлау қабілетінен айырып, бірнеше күннен кейін ол досы, пастормен серуендеп, әнсіздікті пастордың санасына көшіреді. Осы кезде Твен жеңілдеп, әдеттегі өміріне оралады. Твен жазылғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, пастор оны зияратқа келеді; ол өте қиын жағдайда, себебі оның басында қайталап тұратын ән оның шоғырлануын жойды. Ол Твенге әннің ырғағы оның іс-қимылдарына қалай әсер еткенін айтады, мысалы, шіркеуге келгендер оның уағыздарының ырғағымен бірге билеуге бастаған. Пасторға аянып, Твен оны емдеуге шешім қабылдайды және оны университет студенттерінің жиналысына алып келеді. Пастор әнсіздікті студенттерге сәтті түрде жеткізеді, өзін емдеп, сонымен бірге осы оқиғаның жалғасуын қамтамасыз етеді.
The narrator, Mark Twain, sees a catchy jingle in the morning newspaper. The jingle promptly attaches itself to his mind, such that he loses concentration and can no longer remember what he ate for breakfast, whether he ate at all, and what words he was going to use in his novel. The jingle mentally incapacitates him, until, a few days later, he takes a walk with his friend, the Reverend, and inadvertently transfers the jingle to the reverend's mind. As this happens, Twain experiences a sense of relief, and returns to his normal life. Some days after Twain was cured, the Reverend visits him; he is in a terrible state, as the jingle, which keeps on repeating in his head, has already disabled his concentration. He tells Twain of some incidents where the rhythm of the jingle influenced his actions, such as when churchgoers started swaying to the rhythm of his homilies. Taking pity on the man, Twain decides to cure him, and brings him to a meeting of university students. The Reverend successfully manages to transfer the jingle from himself to the students, curing himself and, at the same time, continuing the cycle.
Жинглингтің тарихы
Бұл өлеңді Марк Твен емес, 1876 жылы бір топ адам жазған. Ол Исаак Бромли, Ноа Брукс, У.С.Уайкофф және Мозес У.Хендидің ойлап тапқан нәрсесі болды. Бромли мен Брукс бір түні трамвайда келе жатқанда, жолаушыларға баға туралы хабарлайтын белгіге назар аударды:
The poem was not composed by Mark Twain, but by a group of people in 1876. It was the brainchild of Isaac Bromley, Noah Brooks, W. C. Wyckoff, and Moses W. Handy. Bromley and Brooks, while riding a tram one night, had taken notice of a sign informing passengers about the fare:
Бромли, айтуынша, "Брукс, бұл поэзия! Әй, құдай-ау, бұл поэзия!" дегенді айтқан екен. Екеуі де қалған жол бойы өлеңді жазумен айналысты, оған жыр сияқты дыбыс берді және хор сияқты жақсартулар қосты. "Нью-Йорк Трибьюн" газетінің кеңсесіне келген соң, олар өлеңді достарына – ғылыми редактор В.К.Уайкофф пен Мозес Хендиге көрсетті, олар оны аяқтауға көмектесті. Олар нәтижесін "Трибьюн" газетінде жариялады, сонда Марк Твен осы газетке кез болып түскен еді. Өлең тез танымал болды, көптеген адамдардың ойын жаулады; Твен де оған көмектесті, өзінің әңгімесі арқылы оны әлемге таратты. Бұл жыр Бостон халқының көп бөлігінде, Гарвард студенттері арасында танымал болды, тіпті француз және латын тілдеріне аударылды. Осы әңгіменің кейбір элементтері Роберт МакКлоскидің "Пирог, панч және сіз білетін нәрсе" атты Гомер Прайс әңгімесінде қайта пайдаланылды, онда "Панч, бауырлар" жыр басқа тоқтамайтын жырға ем ретінде қолданылады. "Punch Brothers" прогрессивті блюграсс тобы осы жырдан өз атын алды, әсіресе Твеннің әңгімесінен шабыттанғанын айтты. 1972 жылы өлең Дональд Сосиннің "Үшінші рельс" атты ән циклының бір бөлігі ретінде музыкаға қойылды, ол сол жылы Энн-Арборда тұңғыш рет орындалды, содан кейін Нью-Йорктегі бірнеше сахналарда қойылды. Бұл бөлімдер "Кондукт" деп аталады, онда Твеннің өлеңі сопрано мен баритонмен деконструкцияланған түрінде орындалады, ал сүйемелдеушілер ретінде ақша ауыстырушы, мұрын флейтасы және қол барабаны қолданылады. Екінші бөлім – "Мисс Метрополитен" плакатының музыкалық безендірілуі, үшінші бөлім – Реджинальд Гарднердің пойыз шуы туралы әңгімесінің жаңа өңделуі, төртінші бөлім – Пенн Орталық билетінің үзіндісі, ал соңғы бөлім – "Панч Бразерс" мәтінінің тағы бір музыкалық безендірілуі, бұл жолы минималистік стильде.
Bromley had reportedly exclaimed, "Brooks, it's poetry. By George, it's poetry!" The two spent the remainder of their trip composing the poem, giving it its jingle like character, and adding improvements such as the chorus. Upon arrival at the offices of the New York Tribune, they showed the poem to their friends, scientific editor W. C. Wyckoff and Moses Handy, who assisted them in completing it. They published their result in the Tribune, the same newspaper which Mark Twain had chanced upon. The poem gained popularity rapidly, taking over the minds of numerous people; it was assisted by Twain, who let it loose upon the world in his story. The jingle gained popularity among most of the population of Boston, Harvard students, and was even translated into French and Latin. Elements of the tale are reused in "Pie and Punch and You Know Whats," one of Robert McCloskey's Homer Price stories, in which the "Punch, Brothers" jingle is used as a cure for another unstoppable jingle. The progressive bluegrass band Punch Brothers got their name from the jingle, specifically citing Twain's story as inspiration. The poem was set to music in 1972 as part of a song cycle, "Third Rail" by Donald Sosin, premiered in Ann Arbor that year, and subsequently performed in a few venues in New York. The movements are "Conductus" with the Twain poem declaimed in a deconstructed version by soprano and baritone with accompaniment by moneychanger, nose flute and hand drum. The second movement is a setting of a Miss Subways poster, the third a reworking of a Reginald Gardner routine about train noises, the fourth a setting of a Penn Central ticket stub, and the last movement another setting of the "Punch Brothers" text, this time in a minimalist style.
Мем ретінде
Ричард Докинс өзінің "Радуганың тоқымасын жою" атты кітабында "Әдеби кошмар" әнін мемнің тамаша мысалы ретінде келтірді – бұл жағдайда, "ырғақты ұстанымы бар әдеби нұсқаудың абсурдты бөлігі". Өлең өзінің тартымды ұйқасы мен ырғағы арқасында адамнан адамға таралып, көбінесе бірнеше күн бойы тыңдаушылардың санасында қалды.
Richard Dawkins, in his book Unweaving the Rainbow, cited the jingle of "A Literary Nightmare" as an excellent example of a meme – in this case, a "ridiculous fragment of versified instruction." The poem, through its catchy rhyme and rhythm, managed to convey itself from mind to mind, and in most cases inhabited the mind of the victims for several days.