Тао Чжу: Қытай Коммунистік партиясының қайраткері және өмірінің тарихы

Кіріспе

Тао Чжу (16 қаңтар 1908 – 30 қараша 1969) – Қытай Коммунистік партиясы Саяси бюросының тұрақты комитетінің мүшесі.

Өмірбаян

Хунань провинциясының Цянь қаласында туған. 1933 жылдан 1937 жылға дейін Нанкинде Гоминьдан үкіметі тарапынан тұтқынға алынған. Басқа көптеген кадрлар сияқты, Түзету науқаны кезінде КТК түрмесінде отырғандығы оны тыңшы деп күдікпен қарауға себеп болды және ол тергеуге алынды. Тао Чжу Гуандун провинциялық комитетінің хатшысы және Гуанчжоу әскери аймағының қолбасшысы болды. Ол Гао Банг ісіне қатысты, бірақ Мао Цзэдун оны сыннан қорғады. 1958 жылы Ұлы серпіліс басталғанда, ол Гуандун провинциясындағы "қорғауға қарсы науқанға" белсенді қатысты. Ол жарияланған өндіріс көрсеткіштеріне сенді және азық-түлік тапшылығы шаруалардың қорғауына байланысты деп ойлады. Бір жыл ішінде науқаны ауылдардағы сақталған азық-түлік қорын таба алмағанын түсініп, қателігін мойындады; шындығында, көптеген шаруалар ашты. 1959 жылғы Лушань конференциясында ол бастапқыда Пең Дехуаидың Ұлы серпіліске жасаған сынымын қолдады. Бірақ Мао Цзэдунның қатал реакциясынан кейін Тао Чжу жақын арадағы "оңшыл оппортунистерге" қарсы Маоның шабуылына қосылды. Дегенмен, Гуандун провинциясында Таоның үкіметі Ұлы серпілістің зиянын жою үшін жеке шаруалардың жер иелігін кеңейту және Гонконгқа эмиграциялауға рұқсат беру сияқты шаралар қабылдады. Кейін Орталық Оңтүстік аймағының бірінші хатшысы болды, ал 1965 жылы Лу Диньидің маоистік бағытқа жеткіліксіз адал болғандығы үшін тазаланғаннан кейін Пекинге көшіріліп, Орталық үгіт-насихат департаментінің директоры болды. Тао Мемлекеттік кеңестің вице-премьері және ҚКП Орталық хатшылығының хатшысы, сондай-ақ Мәдени революция тобының кеңесшісі болды. 1966 жылдың мамырында Тао Чжу партияда Мао Цзэдун, Линь Бяо және Чжоу Энлайдан кейін төртінші орынға ие болды. Бұл оның шәкірті Чжао Цзиянға Гуандун провинциясын басқаруға мүмкіндік берді. 1966 жылдың тамызында Мәдени революция басталғанда Тао Саяси бюроның тұрақты комитетінің мүшесі болды. Тао мен Чжао алғашқы Қызыл гвардиялық ҚКП басшыларының ең белсенділері болды, бірақ Чжан Чунцзяо мен Цзян Цин бастаған радикалды солшылдардың шектен шығуын бақылауға тырысқандықтан олардың ықпалы тез төмендеді. 1966 жылы кеңейтілген Политбюро отырысында ол КРК-нің кіші мүшесі Ван Лидің өндірісті қорғау сылтауымен революцияны шектеуі үшін шабуылға ұшырады. Желтоқсанның ортасында ол Ван Ренчжонды қорғады деген айыппен тағы да CRG-ның шабуылына ұшырады. Бастапқыда Мао Цзэдун оны қорғады және Цзян Циннің әрекеттерін сынады, бірақ КРГ шабуылдарын жалғастырды. Ол Лю Шаоци мен Дэн Сяопиннің істерін халық арасындағы қарама-қайшылықтар ретінде қарастыруды қорғады, бұл Маоның наразылығын тудырды және Чжоу Энлай мен Линь Бяоның пассивтірек ұстанымды қабылдауға шақыруына қарамастан, КРГ шабуылдары тоқтамады. 1978 жылы Дэн Сяопин билікке келгеннен кейін ол ақталуға ие болды. Ол өте адал адам ретінде есте қалды. Таоның қызы Тао Силианг 1980-ші жылдардың соңында Қытай саясаткері болды және қоғамдық денсаулық сақтау және Батыс медициналық технологиясын импорттау саласындағы бірнеше үкіметтік бастамаларды жетекшілік етті.

Born in Qiyang, Hunan. He was imprisoned in Nanjing by the Kuomintang government from 1933 to 1937. As for many other cadres, during the Rectification Campaign having been in a KMT prison was a reason to suspect him as a spy and he was put under investigation. Tao Zhu was Secretary of the Guangdong Provincial Committee and Commander of the Guangzhou Military Region. He became implicated during the Gao Gang affair but was protected from criticism by Mao Zedong. In 1958, during the initial stages of the Great Leap Forward, he participated enthusiastically in the "anti hoarding campaign" in Guangdong, believing that reported production figures were real, and that the observed food shortage was only due to peasants' hoarding. Within a year, he realized his mistake as his campaign was not able to discover stored food supplies in villages; in fact, most peasants were starving. In the 1959 Lushan Conference, he initially sympathized with Peng Dehuai in his criticism of the Great Leap Forward. However, after a harsh reaction from Mao Zedong, Tao Zhu switched sides and joined up in Mao's attack on "right leaning opportunists", submitting a list of his own officials that he identified as "opportunists". Nonetheless, in Guangdong, Tao's government took steps to reverse the damage of the Great Leap Forward by expanding individual peasant ownership of land and allowing emigration to Hong Kong. He later became First Secretary of the Central South region, and in 1965 was moved to Beijing to replace Lu Dingyi as Director of the Central Propaganda Department when Lu was purged for not adhering strongly to the Maoist line. Tao was a Vice Premier of the State Council and Secretary of the Central Secretariat of the CPC, as well as an advisor to the Cultural Revolution Group. In May 1966, Tao Zhu was promoted to No. 4 in the party, behind Mao Zedong, Lin Biao and Zhou Enlai. That allowed his protégé, Zhao Ziyang, to take over as head of Guangdong province. Tao became a member of the Politburo Standing Committee at the Eleventh Plenum in August 1966 at the outset of the Cultural Revolution. Tao and Zhao were among the most enthusiastic of the early pro Red Guard CPC leaders, but quickly fell from favour because they tried to control the excesses of the radical leftists led by Zhang Chunqiao and Jiang Qing. During an enlarged Politburo meeting in 1966 he was attacked by Wang Li, a junior member of the CRG, for curtailing revolution with the excuse of protecting production. In mid December he was again attacked by the CRG for allegedly protecting Wang Renzhong. At first he was protected by Mao Zedong, with Mao criticising Jiang Qing actions, but the CRG continued their attacks. He defended treating the cases of Liu Shaoqi and Deng Xiaoping as contradictions among the people, this caused Mao's displease and, despite the encouragement of Zhou Enlai and Lin Biao to adopt a more passive attitude, the attacks by the CRG persisted. He was posthumously exonerated in 1978, after Deng Xiaoping rose to power. He was remembered as a man of great integrity. Tao's daughter, Tao Siliang, became a Chinese politician in the late 1980s, leading several government initiatives in public health and the import of Western medical technology.