Кіріспе

Кебездің түрі – Citheronia regalis, патша кебезі немесе патша жаңғақ кебезі, Солтүстік Америкада таралған кебездер отрядының Saturniidae туысына жатады. Гусеницалары "хиккорийді мүйізді шайтандар" деп аталады. Ересеген жәндіктің (имаго) қанаттарының ені ... (қанат ені көрсетілмеген). Бұл түрді алғаш 1793 жылы Йохан Кристиан Фабрициус сипаттаған.

Өмірлік цикл

Ересек көбелек Мексиканың солтүстігіндегі ендіктерде массасы бойынша ең ірі көбелек, сондай-ақ керемет личинкасы мен ірі қуыршағы да осылай. Көбелектің өмірлік циклі Saturniidae түріне және Ceratocampinae-ге тән. Ол қоршаққа айналу үшін топырақ камерасында көміледі, құрғақ қабыққа оралудың орнына. Оның жұмыртқалары сары, сопақ пішіндес және диаметрі 2 мм. Олар жеке-жеке немесе төртке дейін топталып, қонақ беруші өсімдіктің жапырақтарының үстіңгі бетіне жұмыртқаланады, жаңғақ ағаштарына, мысалы Juglans және Carya (жаңғақ және гикория) басымдық береді. Аймақтық ерекшеліктер бар, оңтүстікте тәтті желім мен персимон, ал басқалары қол жетімді емес жерлерде сумақ қолданылады. Тіркелген қонақ берушілердің тізіміне Carya (оның ішінде Carya illinoensis), Juglans cinerea, Liquidambar styraciflua, Diospyros virginiana, Rhus, Gossypium және басқалары кіреді. Ересек көбелектер тамақтанбайды. 7-10 күннен кейін жұмыртқадан кішкентай сары, тез қараңғыланатын личинкалар шығады. Личинкалар ерте кезеңдерде түнде жеке тамақтанушы, күндіз "J" пішіндес күйге жиырылып, екі түсті құс түйіндемесіне ұқсайды. Личинкалар өсе келе күндіз де тамақтанады. Олар төрт рет түлейді. Әр сатысы әртүрлі, бірақ бесінші және соңғы сатысында олар жарқын жасыл түске айналады, үлкен, қара ұшы бар қызыл мүйіздерімен, оларға "гикория мүйізді шайтаны" деген атау берілген. Олар 37-42 күн бойы қонақ беруші өсімдіктен қарқынды тамақтанады және ұзақ өсе алады. Олардың қорқынышты сыртқы түрі – жай ғана алдау; тікендері болса да, шаншып жармайды, личинка зиянсыз және saturniidae-лердің ең оңай ұсталатындарының бірі. Қуыршаққа айналу алдында личинка ішегін шығарып, түсін жасылдан көк түске өзгертеді, тоққан организмнің терісі жылтыр және тартылып жатады. Содан кейін олар қонақ беруші өсімдіктен төменге түсіп, топыраққа көміліп, 5-6 см тереңдікте жақсы қалыптасқан камерада қуыршаққа айналады. Қуыршақтары қоңыр/қара түсті және салыстырмалы түрде қысқа кремастерге ие. Кейбір қуыршақтар екі маусымға дейін қыстайды, бұл өрт пен су тасқыны сияқты өзгермелі және қолайсыз жағдайларға бейімделу үшін немесе ұрпақтар арасындағы генетикалық әртүрлілікті сақтау үшін болуы мүмкін. Көбелектер ұядан шыққанда (эклозия), олар қанаттарын кеңейту үшін сұйықтықпен (гемолимфа) толтыруы керек. Ұрғашылар феромондар шығарады, оларды еркектер үлкен, қауырсын тәрізді антенналары арқылы анықтай алады. Еркектер ұрғашыға жету үшін шақырымдармен ұшып бара алады. Көбелектер жұптасқаннан кейін, ұрғашы өмірінің қалған бөлігін жұмыртқа салумен өткізеді, ал еркек бірнеше рет жұптасуы мүмкін. Осы көбелектер отбасының ересектерінде ауыздықтары жоқ, яғни ауыз мүшелері редуцирленген. Осы себепті олар тамақтанбайды және ересектер ретінде шамамен бір апта ғана өмір сүреді. Citheronia regalis-тің ареалы бойынша бір ғана буын кездеседі, бірақ оңтүстікте ұзақ өсу маусымында көбелектер тіркелген. Әдетте, C. regalis жаздың ортасында көбелек болып табылады, маусымның соңынан тамыз айына дейін қанатта болады, ал личинкалар тамыздан қазанға дейін жетіледі. Шығуға айқын қоңырау қисығы тән, ең жоғары апталар ылғалды жазғы ауа райының алғашқы күндерімен сәйкес келеді, бұл синхронды шығуға мүмкіндік береді.

Ауқым

Citheronia regalis Американың оңтүстік бөлігінде кең таралған түр саналады, солтүстікке қарай сиректеп, ара-сірегімен кездеседі. Бұл түр АҚШ-тың Миссури, Пенсильвания, Массачусетс штаттарындағы және Техастан Флориданың орталық бөлігіне дейінгі жапырақты ормандарда таралған. Тарихи жазбалар бойынша, бұл түр Жаңа Англияда кездескен, бірақ 20 ғасырдың ортасында Атлантиканың солтүстік-шығысында саны азайған. Нью-Йорктегі сирек кездесетін заманауи деректерді ескермегенде, Citheronia regalis Атлантиканың орталық штаттарында және Оңтүстік Аппалачияда, Оңтүстік Нью-Джерсиден бастап Огайо алқабы арқылы, Ұлы жазықтық штаттарының шетіне дейін және шығыс Техасқа дейін таралу аймағында тұрақтылыққа ие. Бұл түр ерекше қорғауға алынған түрлер тізіміне енген және АҚШ-тың Коннектикут штатында жойылған деп саналады.