Кіріспе

Стюард машина компаниясы Дэвиске қарсы, 301 U.S. 548 (1937) ісінде АҚШ Жоғарғы Соты 1935 жылғы Әлеуметтік қамсыздандыру заңының жұмыссыздыққа байланысты төлемдерді қамтамасыз ететін ережелерін қолдады. Бұл заң штаттарды жұмыссыздыққа байланысты төлемдерді қаржыландыру және төлеу жөніндегі заңдарды қабылдауға бағытталған федералды салық жүйесін құрды. Бұл шешім, Сотының Конгрестің штат заңдарына әсер ету құқығын кеңінен түсінуін қабылдағанын көрсетті. Заңға қатысты негізгі шағымдар, оның АҚШ Конституциясы бойынша федералды үкіметке берілген өкілеттіктерден асып түсетіні және Конституцияның Оныншы түзетуіне қайшы келетін, штаттарды өздерінің квази-егемендігіне қажетті өкілеттіктерден бас тартуға мәжбүрлейтіні туралы болды.

Коммерциялық экономикалық қызметті реттеу үшін федералды үкіметтің сатып алу қабілетін пайдалану

1937 жылға қарай коммерциялық экономикалық әрекеттерді реттейтін салықтар АҚШ Конгресінің құзырында екендігі анықталды. Hampton & Co. v. United States ісінде АҚШ Жоғарғы Соты салықтың кіріс мақсаты екінші дәрежелі болса да, салықтың заңды екенін қабылдады. Сондай-ақ, сот салық заңнамасы Конгресс басқаша реттемейтін қызметтерге қатысқан жағдайда міндетті түрде күшін жоймайтынын айтты. Magnano Co. v. Hamilton ісінде сот былай мәлімдеді:

Үкіметіміздің бастапқы кезеңдерінен бастап, соттар салықтарды қолдап келді, тіпті олардың мақсаты тікелей заңнама арқылы іске асыруға конституциялық құқығы жоқ қосымша мақсаттарға жету болған жағдайларда да. Салық салудың кең өкілеттігін одан әрі нығайта отырып, Sonzinsky v. United States ісіндегі сот салық, салық салынатын қызметті реттегені, одан бас тартқан немесе тіпті тоқтатқан жағдайда да жарамсыз болмайтынын тұжырымдады. Осы істе сот қару-жарақ сатушыларына салынатын салыққа қатысты былай деді:

Конгресс оны қабылдауға немесе салық салынатын қызметті қаншалықты шектеуге тырысқаны туралы болжам жасауға бізге құқық жоқ. Ол артық реттеулермен жүрмейді және салық ретінде жұмыс істейтіндіктен, ол ұлттық салық салу құзыретіне жатады.

Жалпы әл-ауқатқа кеңінен қарау

Жоғарғы Сот жақында АҚШ-қа қарсы Батлер ісін қарады. Бұл іс бойынша негізгі мәселе – 1933 жылғы «Ауыл шаруашылығына түзетулер енгізу туралы» заңның кейбір ережелері Конституцияға қайшы келе ме еді. Заң бойынша, фермерлік өнімді өңдейтін кәсіпорндарға салық салынып, жиналған қаражат егін алқабын және өнімді қысқартуға келісетін фермерлерге төленбек. Заңның мақсаты – өндірілген өнімнің мөлшерін азайту арқылы белгілі бір фермерлік өнімдердің бағасын көтеру еді. Сот салық деп аталатын төлемнің нағыз салық емес екенін мәлімдеді, себебі фермерлерге төленетін ақша заңсыз және қысым көрсетуге құрылған келісімшарттармен байланысты болды, ал қаражаттың мақсаты – белгіленген шарттарды орындайтын фермерлерге көмек көрсету еді. Фермердің жоспарланған егін көлемін қысқартуға байланысты мемлекеттік субсидия төлеу федералдық үкіметтің өкілеттігінен асып түсті. Атап айтқанда, Сот былай деді:

Заң штаттардың сақталған құқықтарына тікелей араласады. Бұл – ауыл шаруашылығы өндірісін реттеу және бақылау жоспары, бұл федералдық үкіметке берілген өкілеттіктердің шегінен шығады. Салық, жиналған қаражатты игеру және оларды жұмсау туралы нұсқаулар – осы жоспардың бөліктері ғана. Олар конституцияға қайшы келетін мақсатқа жетудің құралдары ғана. Заңның күшін жойғанмен, Сот Конституцияның I бабының 8-таразында көрсетілгендей, жалпы әл-ауқатты арттыруға қаражат жұмсауды жақсы қабылдады. Сот бұл мәселені «істегі ең маңызды және шешуші мәселе» деп атады. Шығындар туралы ереженің кең және тар түсіндірілуін салыстырғаннан кейін, Сот шешім қабылдады:

Бұл ереже кейін тізімделгендерден бөлек және ерекше өкілеттік береді, олардың берілуімен шектелмейді, және Конгресс, демек, салық салу және тиісті қаражат бөлуге қабілетті, бірақ бұл тек АҚШ халқының жалпы әл-ауқатын қамтамасыз ету үшін жасалуы керек. Әрбір ұстанымды өз көзқарастары бар адамдар қолдады. Бұл сот мәселені қарастырды, бірақ оның қайсысы дұрыс екенін шешу қажет емес деп тапты. Әділет Стоури өзінің «Түсіндірмелерінде» Гамильтонның ұстанымын жақтайды. Біз қоғамдық қайраткерлер мен сарапшылардың жазбаларын қарастырмаймыз және заң шығару тәжірибесін талқыламаймыз. Осылардың барлығын зерттегеннен кейін, Әділет Стоури жақтаған түсіндіру дұрыс деген қорытындыға келдік. Сондықтан салық салу өкілеттігі шексіз болмаса да, оның шектері оны беруші тармақта, емес, 8-тарауда белгіленген Конгрестің заң шығару өкілеттігін анықтайтын тармақта орналасқан. Осыдан Конгрестің мемлекеттік қаражатты мемлекеттік мақсаттарға жұмсауға рұқсат беру өкілеттігі Конституциядағы заң шығару өкілеттігінің тікелей берілуімен шектелмейді деген қорытынды шығады. Конгрестің тізімде берілген өкілеттіктерден бөлек және ерекше өкілеттікке ие екендігі туралы идея даулы болып келді. Жоғарғы Соттың шығындар туралы ережені кеңінен түсіндіргеніне қарамастан, заңның күшін жойғануы оның маңызды уақыттағы ойлауының тұрақсыздығын көрсетеді.

Экономикалық жағдайлар

Ел Ұлы депрессияның ортасында болды. Соттың Стьюард ісі бойынша шешімінде былай делінген: 1929 жылдан 1936 жылға дейінгі кезеңде, ел циклдi дағдарыстан өтіп жатқанда, жұмыссыздардың саны бұрын-соңды болмаған деңгейге жетті. Көп жағдайда орташа көрсеткіш 10 миллионнан асты, ал кейде 16 миллионнан немесе одан да көпке жетті. 1935 жылғы Әлеуметтік қамсыздандыру заңының жұмыссыздыққа байланысты төлемдер ережелері жұмыс берушілерге салық жүктеді, бірақ егер штат жұмыссыздыққа байланысты төлемдердің мақұлданған жоспарын құрған болса, салық төлеуші төленген федералды салықтың 90% дейін штаттық жұмыссыздық қорына есептей алатын болды. Іс жүзінде, Заң салық салу жүйесін құрды, ол штаттарды жұмыссыздыққа байланысты төлемдерді қаржыландыру және төлеу үшін біркелкі заңдарды қабылдауға итермелеуге бағытталған. Стьюард ісіндегі негізгі дау салықтың штаттарды мәжбүрлегені және салықтың Конгресс өкілеттігі шегінде болғаны туралы мәселелерді қамтыды. Әділет Бенджамин Н. Кардозо федералдық іс-қимылды жалпы әл-ауқат үшін растауға қатысты сипатын өзгерту процесінде болған күрт бөлінген Сот үшін жазды: Қабылданған шара биліктің шегінен асып кетті ме деген сұраққа жауап беру қажет. Заңға қарсы шығушылардың пікірінше, оның басты мақсаты – экономикалық қысым арқылы штаттық заң шығарушы органдарды орталық үкіметтің бұйрығымен жұмыссыздыққа байланысты төлемдер туралы заңдар қабылдауға итермелеу болып табылады.

Бір-бірінен айырмашылық пікірлер

Диссиденттердің пікірлерінің мәні мынада: 1935 жылғы Әлеуметтік қамсыздандыру заңы Конституцияда федералды үкіметке берілген өкілеттіктерден асып кетті. Мемлекеттік жұмыссыздыққа байланысты төлемдер қорына жарна салу арқылы ғана салықтан қашуға болатындықтан, бұл әрбір штатты мұндай қор құру туралы заң қабылдауға итермеледі. Диссиденттер кейде «Төрт атты» деп аталады, бұл президент Франклин Рузвельттің «Жаңа саясат» жоспарына қарсы болған соттың консервативті мүшелері.

Сот төрешісі МакРейнольдс

Менің ойымша, қазір қаралып отырған Әлеуметтік қамсыздандыру заңнамасының осы бөлігі Конгресске берілген өкілеттіктерден асып түседі. Ол штаттың өз халқының реттелген басқаруына тиісінше араласып, Федералды Конституцияны бұзады [1-бап, 8-тармақ]. Бұл – Америка Құрама Штаттарының игілігін қамтамасыз етуге арналған толыққанды, жалпы өкілеттік емес, салықтар, баждар және алымдар арқылы қаражат жинау өкілеттігін шектеу ғана. Егер басқаша болса, Конституцияның қалған бөлігі, нақты өкілеттіктерді сақтап, мұқият тізілген және сақтықпен қарастырылған берілген құқықтардан тұратындықтан, қажетсіз, тіпті осылай болмаса, алдаушы болар еді. Мен Конституцияда Федералды үкіметті бүкіл АҚШ бойынша қоғамдық қайырымдылықтың ірі меценаты етіп тағайындауға ешқандай негіз таба алмаймын (603-бет).

Сот судьясы Сазерленд, оған Van Devanter қосылды

"Мемлекеттердің әкімшілік функцияларына қазіргі шабуылдың жасырын қаупі – одан әрі үлкен шабуылдар мен басқа функцияларға да шабуылдар жасалуы мүмкін."

Сот төрешісі Батлер

Заңды жүйе он бірінші түзетуге қайшы келеді. Конституция АҚШ-қа жұмыссыздарға жалақы төлеуге немесе штаттардан заң қабылдауды, немесе осы мақсатта ақша жинауды немесе жұмсауды талап етуге ешқандай құқық бермейді. Көрініп тұрғанындай, аталған ережелер, егер заңдық мағынада мәжбүрлеу саналмаса да, нақты көрсетілген салаларда мемлекеттік әрекеттерге тікелей әсер ету үшін жасалған және сол мақсатта қолданылады. Егер осылай қолданылса, бұл "салық және кредит" механизмі федералды билік органдарына штаттардың құзыретіне жататын кез келген мақсат үшін штаттардан заң шығаруды ынталандыруға, тіпті мәжбүрлеуге және жалпы алғанда штаттардың заңдарды басқаруын бақылауға мүмкіндік береді.