Кіріспе

Магокса – Оңтүстік Кореяның Гонджу қаласындағы корей буддизмінің Жогье орденінің бас ғибадатханасы. Ол Таэвасан тауының шығыс беткейінде, Таэгюкчеон өзенінің таэгюк нысанындағы иілісінде орналасқан.

Тарих

Магокса ғибадатханасы 640 жылы Виная шебері Джажанг Юльса құрған, ол Қытайдан оралғаннан кейін Тонгдоса ғибадатханасын да салдырған. Силланың патшайымы Сеондок оған 200 гьёол (қадимгі жер өлшемі, шамамен 6800 шаршы метр) жер берді, онда ол кірпіш пагода мен Магокса ғибадатханасын салдырды. “Магокса” (әдеби мағынасында “Қызыл гүлді аңғар ғибадатханасы”) атауы кейінірек онда тұрған монах Вен. Бочеол Хвасангқа байланысты туындады, өйткені көптеген адамдар оның Дхарма сөздерін тыңдау үшін жиналғанда, тығыз орналасқан қызыл гүл сабақтарын еске түсірді. Магокса ғибадатханасы Горё және Жосон династиялары арасындағы алабұрлы кезеңде жабылды. Содан бері шамамен 200 жыл бойы ғибадатхана тонаушылардың панасы болды. Ақыры, 1172 жылы Вен. Жинул (сондай-ақ Чинул немесе Боджо Гукса) тонаушыларды қуғынға алып, шәкірті Вен. Су Ю-дың көмегімен ғибадатхананы қайта жаңартылды. Жосон патшасы Седжо ғибадатханаға келіп, Йонгсанджон залына жеке өзі тақта жазды. Сондай-ақ патша Магокса ғибадатханасына сапарында пайдаланған паланкині де қалдырды. Жапон шапқыншылығы кезінде (1592–1597) ғибадатхананың көптеген ғимараттары өртенді. 1651 жылы Дэунчжон, Йонгсанджон және Дэчжок гванчжон сияқты бірнеше ғимараттар қайта құрылды. Корея империясы кезінде (1897–1910) Ким Гу (金九, псевдоним: Пэкбом) Инчхон түрмесінен қашқаннан кейін Магокса ғибадатханасына келді және уақытша Дхарма есімі Вончжонмен монах өмірін сүрді. Ким Гу император Мёнсонды өлтіргендермен байланысы бар жапон әскери шенеунігін өлтіргені үшін түрмеге қамалған болатын. Даэгван боджон залының алдында өсіп тұрған арша ағашын Ким Гу өзі отырғызған делінеді.

Мәдени құндылықтар

Геомантия теориясына сәйкес, Магоксаның айналасындағы таулар мен өзендердің жер бедері таегеук дизайнын құрайды, сондықтан ол Жосонның он утопиялық орнының бірі ретінде таңдалды – соғыс пен апаттан қорғалған жерлер. Бұл туралы Таенджни (Жақсы қоныс таңдау туралы нұсқаулық) және Чжонгамок (Жеонгтың болжамдары) сияқты геомантия кітаптарында айтылған. Осы себепті Магокса ғибадатханасында мәңгілікке толы көптеген мәдени мұра сақталған болуы мүмкін. Ең алдымен, Дхарма залдарындағы есім тақталарының каллиграфиясын бағалау қажет, оны көз жаздырып кетіп қалу оңай. Біріншісі – Негізгі Будда залы Даеун боджонның тақташасы. Бұл жазулардың өзі Силла мен Гореоның төрт ұлы каллиграфтарының бірі Ким Сэнгтің шеберлігін көрсетеді. Келесісі – Ёнсанджон тақташасы, оның жоғарғы сол жақ бұрышында «Седжо даэван эопил (世祖大王御筆)» деп жазылған, яғни «Седжо патша жазған». Бұл патша Оньянға немесе Сонгнисан тауына бара жатқанда Магоксада тоқтаған кезде жазылған болуы мүмкін. Тағы бірі – Даэгуан боджон тақташасы, оны әдебиет, өнер және каллиграфияда өте жақсы білген Кан Се Хван жазған, ол Син Ви мен Ким Хонг сияқты шәкірттерге сабақ берген. Сонымен қатар, Жо Юн Хённың, Жо Чонджо патшаның кезінде құрметті мемлекеттік қызметкер болған, жазған Симгеомдан тақташасы да бар. Жатақханада ілінген «Магокса» деген жазуды заманауи суретші Ким Гю Джин жазудың айналасына қарапайым сурет салу арқылы жасаған. #799 нөмірімен тіркелген қазына – Магоксада бес қабатты Очхун тас пагодасы орналасқан. Бұл пагода әлемдегі үш пагоданың бірі, оның жоғарғы бөлігі қоламен әшекейленген, бұл Тибет (лама) буддизмінің ықпалын көрсетеді.

Мәдени құндылықтар мен екі оқиға

Жалпы, Магокса ғибадатханасында 18 мәдени нысан бар: бесеуі мемлекеттік маңызы бар, жетісі қалалық/облыстық маңызы бар, біреуі – халықтық, ал бесеуі – мәдени мұра. Патша Седжо Магокса ғибадатханасына Ким Си Сұппен (қаламы: Мэвольдан) кездесу үшін келгенде, оның кеткенін біліп, паланкинін ғибадатханада қалдырып, «Ким Си Сұп мені тастап кетті, сондықтан мен паланкинге міне алмаймын» деп өгізге мініп сарайға қайтқан.

Даэгуан боджон еденінде ағаш қабығынан тоқылған кілем төселген. Оның ауданы 99 шаршы метрді (1067 шаршы футты) құрайды, және осы кілемнің де тарихы бар. Жосон дәуірінің соңында бір мүгедек адам Магокса ғибадатханасына келіп, 100 күн бойы дұға тілеген. Ол осы кілемді мүмкіндігінше тоқып отырған. 100 күн дұғадан кейін ол Дхарма залынан өз аяқтарымен жүріп шығып кеткен.

Туризм

Сонымен қатар, саяхатшылар буддалық мәдениетті өздері сезінуі үшін ғибадатханада тұру бағдарламалары ұсынылады.