Кіріспе

Skokloster Castle (Skoklosters slott) – 1654 және 1676 жылдар аралығында Карл Густав Врангель салдырған швед барокко сарайы. Ол Стокгольм мен Уппсала арасындағы Меларен көлінің түбегінде орналасқан. 1970 жылдары мемлекеттік мұражайға айналдырылып, онда 20 000-ға жуық экспонаттан тұратын картиналар, жиһаз, тоқыма және үстел құралдары, сондай-ақ кітаптар мен қару-жарақтар қоры көрсетіледі.

Тарих

Қамал 1654 және 1676 жылдар аралығында барокко стилінде Стокгольм мен Упсала арасындағы Мелларен көлінің түбегінде бай әскери қолбасшы Карл Густав Врангель графы салған. Оны негізінен архитектор Каспер Фогель [de] жобалаған, ал басқа архитекторлар Жан де ла Валле мен Никодим Тессин Ескі де қатысқан. Бұл қамал Польшаның Варшава қаласындағы Уяздов қамалының үлгісінде салынған болуы мүмкін. Қамал – Швецияның Ұлылық дәуірінің ескерткіші, бұл кезеңде Швеция 17 ғасырдың ортасында кеңейіп, Еуропаның маңызды державаларының біріне айналды. Врангельдің 1676 жылы қайтыс болуы қамалдың толық аяқталмауына себеп болды. Врангель қайтыс болғаннан кейін қамалға мұрагер болған Браге отбасының өздерінің отбасылық қамалдары болды және интерьерді аяқтамады. Сөйтіп, үлкен банкет залы 1676 жылғы жазда салынған күйінде қалды. Қазір ол "Аяқталмаған зал" деп аталады. Скөклостер қамалы – Еуропадағы 17 ғасырға тән толыққанды құрылыс алаңы бар жалғыз ғимарат. Аяқталмаған залдың жанында сол кезеңнен қалған көптеген заттар бар, мысалы, жүздеген құралдар мен құрылысқа қатысты он шақты кітап. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін фон Эссен отбасы көшіп келгеннен кейін қамал тұрақты тұрғын үйге айналдырылды. Төменгі қабатқа орталық жылыту жүйесі, заманауи ванна бөлмесі және электр қуаты бар пәтер салынды. Жоғарғы қабаттар мұражай ретінде сақталуы тиіс еді. 1947 және 1952 жылдары екі кезеңде қайта жаңарту жұмыстары жүргізіліп, қамал ішінде заманауи тұрғын кеңістік құрылды. Отбасы әлі де аймақта тұрады. 1970 жылдары архитектор Ове Хидемарк қамалдың жөндеуін 17 ғасырға тән материалдар мен құрылыс техникасын пайдаланып жасады, бұл швед консервациясының үлгісіне айналды. Қамалдың интерьері, салқын климатта заманауи жылыту жүйесі болмағандықтан, өте жақсы сақталған деп есептеледі. Шатырдың ақауларына байланысты, 2015 жылдың наурыз айында жөндеудің екінші кезеңі басталды, нәтижесінде суық тиіп, суреттерге зиян келді.

Мұражай коллекциялары

Қалдықтың аяқталған бөліктері барокконың толық, сәнді күйін көрсетеді. Оның егжей-тегжейлі бөлмелерінде суреттер, жиһаздар, маталар, күміс және шыны ыдыстардан тұратын жинақтар сақталған. Ең танымал суреттердің бірі – 16 ғасырдағы итальяндық шебер Джузеппе Аркимболдоның «Вертумнус» суреті. Ол қасиетті Рим императоры Рудольф II-нің бейнесін жеміс-жидек пен көкөністерді пайдаланып, маусымдардың римдік құдайы ретінде бейнелейді. Сурет 17 ғасырда Прагада соғыс олжасы ретінде алынған. Қасқыр қоймасы мен кітапханасы ерекше көзге түседі, екеуі де Врангельдің қару-жарақ және кітаптар жинақтарына негізделген, ал Карл Густав Бильке сияқты 17 және 18 ғасырлардағы басқа да аристократтардың мұраларымен байытылып, кеңейтілген. Кітапханада Андерс Акерманның жер және аспан шарлары бар. Қару қоймасында әлемдегі 17 ғасырға тән жеке әскери қару-жарақтардың ең ірі жинағы сақталған. Көбінесе мылтықтар мен тапаншалар, сондай-ақ қылыштар, оның ішінде жапондық самурай қылыштары, кішкентай зеңбіректер, найзалар және арбалеттер бар. Қару-жарақ жинағына 16 ғасырға жататын эскимо каноэсі және жылан терілері сияқты түрлі экзотикалық заттар да кіреді. Сондай-ақ, архитектор Каспар Фогель граф Врангельге жоспарын көрсету үшін жасаған қамалдың бастапқы масштабты моделі де осында сақталған. Жинақтың көп бөлігі 17 ғасырдағы «Топан су» кезінде Польшадан тоналған соғыс олжасы болып табылады.