Кіріспе
музыкалық интервал Музыкада он бесінші немесе қос октава, қысқартылған 15ma, бір музыкалық нота мен екіншісі арасындағы аралық, толқын ұзындығы төрттен бір бөлігіне тең немесе жиілігі төрт есе жоғары. Оны бисдиапазон деп те атайды. Бұл төртінші гармония, ол екі октаваға тең. Оны он бесінші деп атайды, себебі диатоникалық гаммада екі шетін санағанда олардың арасында 15 нота болады (қалыпты жағдай бойынша). Екі октава (итальян тіліндегі «сегіздік» сөзінен алынған) он алтыншы емес, он бесінші болып табылады. Басқа контексттерде «екі октава» термині қолданылуы мүмкін. Мысалы, егер бір нотаның жиілігі 400 Гц болса, одан жоғары он бесінші нота 1600 Гц (15ma), ал төменгі он бесінші нота 100 Гц (15mb) болады. Сондықтан, он бесінші аралықтағы екі нотаның жиіліктерінің қатынасы 4:1 құрайды. Он бесінші октаваның есесі болғандықтан, адамның құлағы екі нотаны да октава сияқты «бірдей» деп қабылдайды. Октава сияқты, батыс музыкалық нотация жүйесінде он бесінші аралықтағы ноталарға бірдей атау беріледі. А нотасынан жоғары октавадағы нота да А деп аталады. Дегенмен, ноталар арасындағы жиіліктердің үлкен айырмашылығына байланысты, музыкант емес адамдар үшін оны октаваға қарағанда бірдей биіктік деп бағалауы қиын. Параллель он бесіншілердегі үзінділер параллель октаваларға қарағанда сирек кездеседі. Атап айтқанда, кейде органшы он бесінші аралықта екі тіреуішті қолданады (олар 2′ деп белгіленеді).
In music, a fifteenth or double octave, abbreviated 15ma, is the interval between one musical note and another with one quarter the wavelength or quadruple the frequency. It has also been referred to as the bisdiapason. The fourth harmonic, it is two octaves. It is referred to as a fifteenth because, in the diatonic scale, there are 15 notes between them if one counts both ends (as is customary). Two octaves (based on the Italian word for eighth) do not make a sixteenth, but a fifteenth. In other contexts, the term two octaves is likely to be used. For example, if one note has a frequency of 400 Hz, the note a fifteenth above it is at 1600 Hz (15ma ), and the note a fifteenth below is at 100 Hz (15mb ). The ratio of frequencies of two notes a fifteenth apart is therefore 4:1. As the fifteenth is a multiple of octaves, the human ear tends to hear both notes as being essentially "the same", as it does the octave. Like the octave, in the Western system of music notation notes a fifteenth apart are given the same name—the name of a note an octave above A is also A. However, because of the large frequency distance between the notes, it is less likely than an octave to be judged the same pitch by non musicians. Passages in parallel fifteenths are much less common than parallel octaves. In particular, sometimes an organist will use two stops a fifteenth away (notated as 2′).
15ma белгісі
8va белгісі сияқты, 15ma дегеніміз "жазбадан екі октава жоғары ойнаңыз" дегенді білдіреді. Бұл екі октава төмен дегенді де білдіруі мүмкін, бірақ мұндай жағдайда әдетте 15mb деп белгіленеді. Екі бағыттың да әсерін жою үшін "loco" сөзін қолдануға болады, бірақ көбінесе әсер еткен музыка бөлігінің шегін үтірлі сызық немесе жақша көрсетеді. Кейде 16va және 16vb белгілері жаңылыс қолданылады.
Органды тоқтату
Органдарда "Он бесінші" ("Супероктава" немесе "Супероктава") деп белгіленген аялдамалар негізгі (диапазон) аспаптан екі октава жоғары, ал "Октава" деп белгіленген аялдамалардан бір октава жоғары дыбыс шығарады. Егер негізгі аялдама 8′ болса, октава 4′, ал супероктава 2′ болады. Бұл "супер октава" деп аталатын органдық байланыстан (қосылыстан) өзгеше, ол бір октава жоғары ноталарды қосады, екі октава емес.