Кіріспе

The Pallisers – 1974 жылы BBC телеарнасында Антони Троллоптың «Паллисер» романдары бойынша түсірілген телесериал. Виктория дәуіріндегі Англияда, парламенттік өмірдің фондық құрылымында Саймон Рейвеннің драмалық бейімдеуі алты романды қамтиды және оқиғалар мен кейіпкерлердің тарихын екі онжылдық бойы көрсетеді. Сериалда белгілі де, жаңадан көзге түсіп келе жатқан актерлердің көп саны қатысты.

Сюжет

Сериал Леди Гленкораның тарихымен басталады, ол құрғақ, аристократиялық Плантагенет Паллизердің никелері, ол әкесінен Омниум және Гатхерум герцогы атағын мұраға алады. Олар үйленгеніне қарамастан, леди Гленкора лайықсыз, бірақ сүйкімді Бурго Фицджеральдты сағынып қалады. Паллизер бұл жағдайды сезіп, әйелімен Еуропаға ұзақ сапарға шығады, тіпті оған жақында ол армандаған саяси лауазым – Қаржы министрі лауазымы ұсынылған болатын. Саяхат барысында жас үйленген жұбайлар бір-бірін жақсырақ түсінеді, ал Лондонға оралғаннан кейін Гленкора жоғары қоғамда ықпалды келіншекке айналады. Плантагенет саяси мақсаттарына жетеді, ал ирландтық адвокат Финес Финн Паллизерлер отбасының Лоугшань резиденциясы үшін парламентке сайланады. Лондонда Финн тез арада жоғары қоғамда көтеріліп, ағасы Лорд Чилтерннің қарыздарын өтегеннен кейін өмір салтын сақтап қалуға күресіп жүрген леди Лора Стендишке ғашық болады. Лейди Лора шотландтық бай депутат Роберт Кеннедиге тұрмысқа шығады, ал Финн Ирландиялық жалдау құқығы мәселесінде жеңілгеннен кейін отставкаға кетеді. Лейди Лораның некесі ажырасып, Германияға көшеді. Финн Рождествоны леди Лорамен өткізеді, бірақ Кеннеди оны адалдықтан айыптайды. Кейін Финн кісі өлтіруде айыпталып қамауға алынады, бірақ Паллизерлер оның қорғанысын қаржыландырады. Соңынан Финннің өмірі жақсарады. Паллизер герцогтыққа ие болып, Премьер-министр болады, бірақ лауазымның әлеуметтік талаптары қиынға соғады. Оның әйелі бай заңгердің қызы Эмили Уортонға ақша үшін үйленген Фердинанд Лопеске қатысты сайлауға әсер етуге тырысады, ал осының салдары барлық қатысушыларға тиеді. Паллизерлердің балалары махаббатқа қадалады. Соңғы эпизодтарда Паллизерлердің балаларының некелері шешіледі, бірақ бұл оңай болмайды.

1-ден 6-ға дейін

Элис Вавасор қай еркекті сүйетінін шеше алмай жатыр – адал, бірақ көңілсіз Джон Грейді, әлде бұрын бір рет бас тартып, бірақ сенімсіз Джордж туысын ба. Гленкора Бурго Фицджеральдты жақсы көреді және Плантагенет Паллизерге тұрмысқа шығады. Бұл эпизодтар Троллоптың алғашқы Паллизер романы «Оны кешіре аласыз ба?» романының мазмұнын шамамен қамтиды.

7 - 11 аралығы

Финес Финннің саяси мансабының басталуы және леди Лора Кеннедиге, содан кейін Вайолет Эффингемге деген махаббаты. Финес леди Лораға үйлену туралы сұрауға батылы жеткенде, ол Финннің бай парламентарий Роберт Кеннедиден келген неке ұсынысын қабылдағанын айтып, оны тоқтатып қояды. Финес әдемі Вайолет Эффингемге көңіл бөледі, оны да балалық шақтағы жақыны және леди Лораның ағасы Лорд Чилтерн іздеп жүр. Омниум герцогы мадам Макс Геслерге уақыт өткізеді. Бұл Троллоптың Паллизер романдарының екіншісі – «Финес Финн» романындағы оқиғаларды қамтиды.

12-19 аралығы

Юстас алмастары жоғалып кетеді және Лиззи Юстас қоғамдық даудың ортасына тартылады. Омниум герцогы қайтыс болады, ал титулды Плантагенет пен леди Гленкора мұраға алады. Финес Финн әріптес депутатын өлтірді деген айып тағылады, ал Мадам Макс Прагаға оның кінәсіз екенін дәлелдейтін куәліктерді табу үшін келеді. Троллоптың "Юстас алмастары" және "Финас Редукс" романдарының негізгі оқиғалары сегіз эпизодқа сығымдалған.

20 - 26 аралығы

Плантагенет Паллизер премьер-министр болады. Гленкора ханым қоғамдық өмірге белсенді қатысымен көзге түседі. Эпизодтар Гленкораның қазасымен және оның балаларының некелері туралы әңгімемен аяқталады. Бұл эпизодтар Троллоптың «Премьер-министр» және «Герцогтың балалары» атты соңғы екі Паллизер романындағы оқиғаларды қамтиды.

Өндіріс

Романшы Саймон Рейвен Паллизер романдарының бейімделу идеясын BBC2 редакторына ұсынды және 1969 жылы сценарийді жазуға кірісті. Рейвен өзінің қосымшалары мен алып тастағандарымен «Троллоп жақтастарын» ренжітетінін мойындады. «Мен Троллоптың алты кітаптағы жоспарын ең айқын өзгерткенім – сериал бойы Гленкора мен Плантагенет арасындағы қарым-қатынасты сақтау. Телевизиялық сериалға басты кейіпкерлер қажет, және Троллоптың өзінің жоспарына қарамастан, оларды оның көрсеткенінен гөрі ұзаққа созылатын маңыз беру үшін күшейттім». Өндіріс 13 айға созылды және сериал Ұлыбританиядағы өнеркәсіптік әрекеттердің қызығында, 1974 жылдың басында үш күндік жұмыс аптасы мен қуат тапшылығы кезінде көрсетілді. 1974 жылдың ақпанында тағайындалған күтпеген жалпы сайлау либералдық партияны бағаналы түрде бейнелейтін саяси сюжеттерге байланысты сериалдың кейінге шегерілуіне әкелді, бірақ бұл мүлдем ойдан шығарылған еді. Сериал қайта басталды, бірақ 1974 жылдың қазан айында өткен екінші жалпы сайлау хабар таратуда қосымша қиындықтар тудырады. Бұлдың бәрі кестелеу қиындықтарына себеп болды және сериал маусымда аяқталуы тиіс болса да, соңғы екі бөлім BBC-дегі ереуілдерге байланысты қарашаға дейін көрсетілмеді. Сериалды жартылай American Time Life Films қаржыландырды және АҚШ-та алғаш рет көрсетілгенде, бұрын негізінен фильмдер мен спортты көрсеткен ақылы теледидарда ұзақ апталық сериалды көрсетудің алғашқы мысалы болды. Сол кездегі жаңа Home Box Office (HBO) бір жылдық көрсету лицензиясы үшін 500 000 доллар төледі.

Қабылдау

Сериал Джон Галсвортидің "Форсайт сагасы" (1967) романдарының Форсайт циклын драмаландырудан кейін жарық көрді. Екі жобада да Виктория дәуірі, ұрпақтар арасындағы оқиғалар және сериалдың алты айлық ұзақтығы ортақ. Кейбір жазушылар оны "Форсайттың ұлы" деп атады, бірақ ол бұрынғы серияның күшіне жете алмады. The Daily Telegraph газетінде 2015 жылы қайта көрсетілуіне арналған шолуда Джеральд О'Донаван былай деп жазды: "BBC драмасының көбінесе үш немесе алты бөлімді сынақтар арқылы тапсырылатын дәуірінде, осы сериалдың 26 бөлімнен тұратыны "Палиссерлерге" қазіргі теледрамаларда сирек кездесетін, аяусыз және әзілге толы сенімділік сыйлайды". Дегенмен, ол "Палиссерлер" барлық әдеміліктеріне қарамастан, көне теледидар дәуірінен қалған әсем бұйым" деген қорытындыға келді. Нейл Кларк келесі жылы The Guardian газетінде жариялаған мақаласында бұл костюмдік драманы тағы бір қайта көрсетілгенде "барлығынан үздік" деп мақтады. Кларк пікірінше: "Палиссерлер" сценарийшілер, продюсерлер мен режиссерлер монтаждаудың орнына эмоцияға назар аударғанда және көрермендерін төмендетпегенде теледраманың қаншалықты қанағаттандыратынын еске салады".

Әсері

1978 жылы Окленд қаласының Хиллсборо ауданындағы Паллизер Даунс Драйв көшесі осы телесериалдың құрметіне аталды.

DVD-нің шығарылуы

The Pallisers сериалының барлық эпизодтары Австралияда, Ұлыбританияда және Солтүстік Америкада DVD форматында қолжетімді.