Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыка индустриясы термині
Music industry term
"Ақша нотасы" – музыка индустриясының жаргондық термині, ол тікелей немесе жазылған ән орындаудың өте драмалық немесе эмоционалдық қозғау тудыратын бөлігі деп субъективті түрде бағаланады. Композициялық немесе импровизациялық және орындау шеберлігінің нәтижесінде туындайтын бұл әдетте ән немесе арияның кульминациялық нүктесінде кездеседі, онда әншінің әуені әннің ең жоғары нотасына (әсіресе әйелдер сопраносы немесе ерлер теноры немесе контртеноры) үлкен интервалмен секіреді немесе ең төменгі нотаға түседі (әсіресе ерлер басы немесе баритоны). Кейде әннің бөлігі немесе фразасы тыңдаушының назарын әннің сапасының арқасында – қатты эмоционалдық күштілігі немесе дауыстың нәзік сезімталдығы – тартып алады. Сонымен қатар, "ақша нотасы" таң қалдырарлық вокалдық көрсетілім немесе анық тоназдықпен және экспрессивті вибратомен ұзақ уақыт сақталатын нота болуы мүмкін.
A money note is a music industry slang term which refers to a part of a live or recorded singing performance which is subjectively judged to be very dramatic or emotionally stirring. Created from a confluence of composition or improvisational and performance quality, this is usually at a climactic point of a song or aria, in which the singer's melody makes a large interval jump to the song's highest note (especially for female soprano singers or male tenor or countertenor singers) or falls to its lowest note (especially for male bass or baritone singers). In some cases, a section or phrase of a vocal melody may captivate the listener's interest because of the tone quality of the singing either because of the strident emotionalism or due to the quiet sensitivity of the voice. As well, a "money note" might be an impressive vocal display or a note which is held for a long time with clear pitch and expressive vibrato.
Классикалық музыкада
Классикалық музыкада бұл термин операмен байланысты. Операда жұлдызды әншілер көбінесе оркестр дирижерін қоса алғанда, спектакльдің басқа қатысушыларына қарағанда әлдеқайда жоғары гонорар алады. Кейбір опералық партияларда жоғары ноталар бар, мысалы сопранолар үшін жоғары "C" ноталары, оларды тікелей орындау кезінде орындау қиын. Сондықтан көрермендер спектакльді тамашалап, сүйікті орындаушысының осы биік ноталарды дәл орындап, күшті проекция жасап, анық дыбыс шығара алатынын білуге қуанады. Осы мағынада опера әншісі орындаған биік ноталар – көрермендер көруге төлейтін "ақшаға тұрарлық ноталар", және опера әншісі олар үшін жоғары жалақы талап етеді. "Ақшаға тұрарлық ноталар" көбінесе жоғары ноталар болғанымен, кейбір жағдайларда орындау қиын ноталар меццо-сопрано немесе альт әншісінің төмен ноталары, немесе бас-баритон әншісінің төмен ноталары болуы мүмкін. Тенор дауысына жазылған көптеген танымал "ақшаға тұрарлық ноталар" бельканто дәуірінен, мысалы Доницеттидің "La fille du régiment" операсынан ортаңғы "C"-ден жоғары 9 "C" нотасынан тұрады. Вагнердің келуімен тенорды басты рөлдерде дауыстық қуатты пайдалануға басымдық берілді, бұл дауыстық категория Heldentenor деп аталды – тыңдаушылар өте драмалық деп санайтын, ерлікке толы, күшті ер адамның дауысы. "Ақшаға тұрарлық ноталарға" қол жеткізу классикалық музыканттар үшін поп музыканттарымен салыстырғанда ерекше қиындық тудырады, себебі опера әншілері әдетте микрофонсыз ән айтады. Поп және классикалық музыканттар екеуі де жақсы дыбыспен жақсы орындалған ноталарды шығаруға тырысады (әрбір стильге сәйкес келетін стильдік нормаларды сақтай отырып), бірақ поп музыканты естілу үшін жоғары дыбыс қысымында қатты ән айтуы керек емес, өйткені PA жүйесінің динамиктері күшейтуді жасайды. Алайда опера залында классикалық әнші микрофонсыз және күшейткішсіз симфониялық оркестрдің сүйемелдеуімен дауысын жеткізуі керек. Мұндай жоғары деңгейде дауысты проекциялауға тырысқанда, классикалық әншіге микрофонды қолданатын поп әншісіне қарағанда тартымды дыбыс сапасын және дұрыс интонацияны сақтау қиынға соғуы мүмкін. Классикалық вокалистердің дауысына түсетін қысымды азайту үшін 2000-ші жылдардың ірі опера залдары электронды акустикалық күшейткішті – дыбысты күшейтудің нәзік түрін – көбірек қолданады. Поп әндерінің стильдері сияқты, операның тікелей орындалуының немесе жазбасының тартымдылығы немесе қызықтылығы субъективті және тыңдаушыларға, мәдениеттерге және уақыт кезеңдеріне байланысты өзгереді. 1930 жылдары сопраноның жоғары нотаны орындауы, 2000 жылдары қабылдауға болмайтын тәсілмен – ұзақ, созылған глиссандо арқылы жетіп, содан кейін кең вибрато қолдану арқылы мақтау мен қошеметке ие болар еді, оның нәтижесінде олар қандай нотаны орындап жатқанын анықтау қиын болар еді.
In classical music, the term is associated with opera. In opera, the star singers often have a much higher billing than any of the other participants in the performance, including the conductor of the orchestra. Some opera roles have high notes, such as high "C" notes for sopranos, that are hard to hit in a live performance. As such, the audience enjoys going to see the performance and find out if their favorite performer will be able to sing these high notes with accurate pitch, strong projection, and a clear tone. In this sense, the high notes sung by the opera singer are the "money notes" that the audience is paying to see, and for which the opera singer commands their high salary. While "money notes" are often high notes, in some cases, the hard to hit notes are low notes sung by a mezzo soprano or alto female singer, or low notes sung by a bass baritone singer. Many of the well known "money notes" written for the tenor voice are from the bel canto era, such as Donizetti's sequence of 9 "C"s above middle C during La fille du régiment. With Wagner came an emphasis on using the tenor for vocal heft for in protagonist roles, with this vocal category described as Heldentenor, a heroic sounding, bold male voice that listeners find to be very dramatic. Achieving "money notes" poses a particular obstacle for classical musicians, as compared to pop musicians, because opera singers do not usually sing with a microphone. While both pop and classical musicians aim at producing well sung notes with a good tone (with the respective stylistic norms appropriate to each idiom), the pop musician does not have to sing loudly at high sound pressure levels to be heard, because the amplification of the PA system speakers does this for them. In an opera hall, though, a classical singer has to project their voice over the accompaniment of a symphony orchestra without a microphone or PA system. In trying to project the voice with at such high volumes, a classical singer may find it harder to maintain an attractive tone quality and correct intonation than a mic wielding pop singer. To ease the pressure on classical vocalists' voices, major opera halls of the 2000s are increasingly using electronic acoustic enhancement, a subtle type of sound reinforcement system. As with pop singing styles, the attractiveness or exciting qualities of a live opera vocal performance or recording are subjective and vary between listeners, cultures, and time periods. A soprano singing in the 1930s would elicit praise and applause for hitting a high note in a way that would be deemed unacceptable in the 2000s, because of the use of performance practices such as doing a long, drawn out glissando up to reach the high note and then using a wide vibrato, wavering on the pitch so much that it is hard to discern which note they are singing.
Поп және рок музыкасында
Поп музыкасында бұл термин «ақша ноталары» CD-де әнді тыңдаушыға «сатуға» көмектеседі, сондай-ақ осы эмоционалдық қозғаушы бөлімдерді орындауға қабілетті әншілер өнер көрсетуден табыс табуға мүмкіндік береді. Ақша ноталарының ең танымал мысалы – Уитни Хьюстонның Долли Партонның «I Will Always Love You» әнінің нұсқасында. Хордың үшінші қайталануының басында үзіліс, барабан соққысы, тональность өзгеруі болады, содан кейін Хьюстон «Мен сені әрдайым жақсы көремін» деген қуатты жолды айтады. «Титаник» фильмінен Селин Дионның «My Heart Will Go On» әнінде үшінші шумақты бастаған тональность өзгеруі – «Сен мұндасың / Мен ештеңеден қорықпаймын». Мюзиклдер әлемінде ақша ноталары әндердің жиі кездесетін элементтері болуы мүмкін, көбінесе әннің өзінен де жақсы танылады. Әншінің немесе жазбаның тартымдылығы немесе қызықты қасиеттері субъективті және тыңдаушыларға, мәдениеттерге және уақыт кезеңдеріне байланысты өзгереді. Әртүрлі мәдениеттерде әртүрлі вокалдық стильдер қажет деп есептеледі. Мысалы, Оңтүстік-Шығыс Азияда әйел поп әншілері өте жоғары, мұрынды тонмен ән айтады; бұл стильдің әні Батыс тыңдаушыларының көпшілігінде жағымды реакция тудырмауы мүмкін, бірақ Азиялық аудитория үшін ең танымал әншілердің жоғары ноталарды орындауы физиологиялық эмоциялық қозғыштыққа әкеледі. Тіпті бір мәдениеттің ішінде де ән айту стилі бір жанрдан екіншісіне өте кеңінен өзгереді. Дэт-метал жанкүйерлерінің арасында жақсы орындалған «өлім күркірі» дыбысының төменгі, глоттальды дыбысы жоғары бағаланады; бірақ, әдеттегі Батыс поп немесе рок тыңдаушысы үшін мұндай ән айту қызығушылық тудырмай, тек қыңырсуға себеп болуы мүмкін.
In pop music, the term is used because "money notes" on a CD help to 'sell' a song for a listener, and also because singers capable of performing these emotionally stirring passages are able to make income from the performance. One of the most well known examples of money note can be found in Whitney Houston's version of the Dolly Parton song "I Will Always Love You", at the beginning of the third rendition of the chorus, there is a pause, a drum beat, a key change, and then Houston belts out the emphatic line " And I will always love you." The Céline Dion song from Titanic "My Heart Will Go On": the key change that begins the third verse — "You're here / There's nothing I fear." In the realm of musicals, money notes can be common elements in songs, often becoming as well known as the song themselves. The attractiveness or exciting qualities of a singer or recording are subjective and vary between listeners, cultures, and time periods. Different vocal styles are considered to be desirable in different cultures. In Southeast Asia, for example, female pop singers sing with a very high pitched, nasal tone; while this singing style would be unlikely to create positive responses for most Western listeners, for Asian audiences, the sound of the most popular singers hitting high notes creates a physiological response of emotional excitement. Even within a single culture, the singing styles vary widely from one style to another. Within the death metal fan subculture, the low, guttural sound of a well performed "death grunt" is widely admired; for a typical Western pop or rock listener, though, this type of singing would elicit only puzzlement, not excitement.
Қатынасты терминдер
Фильм өндірісінде "money shot" деген жаргон термині фильмнің ең қымбат көрінісін, мысалы, арнайы эффекттер тізбегін білдіреді. Әсіресе компьютерлік графика дәуірінен бұрынғы фильмдерде, арнайы эффекттер компьютерлік бағдарламалардың көмегімен емес, жарылғыш заттар мен каскадерлердің қатысуымен жасалған кезде. Мысалы, 1950 жылдардағы Перл-Харбор туралы оқиғалық фильмде, АҚШ эсминецтерінің бомбалануын және шұғынаға батуын, шығарылған кемелерді жарып, суға батыру арқылы бейнелейтін қымбат түсірілім фильмнің "money shot" деп аталады. Көрермендер фильмнің атауын ескере отырып, осы көріністі күтеді, ал фильмнің қаржылық табысы осы көріністің сапалы жасалуына байланысты болады. 2008 жылы француз әншісі Камиль "Money Note" әнін шығарды, онда Долли Партон, Уитни Хьюстон, Селин Дион және Мэрайя Кэри есімдері аталады. Әннің хорында Камиль "Мен ақшаға жетемін" деп уәде береді, және ол әннің соңында өткір, жартылай естілмейтін шырылдаумен орындайды.
In film production, the slang term "money shot" is used to refer to the most expensive scene of a film, such as a special effects sequence, especially in films from before the era of pre Computer Generated Imagery, when special effects were done with explosives and stuntpeople rather than computer software. In a 1950s action adventure film about Pearl Harbor, for example, a costly sequence which depicts the bombing and sinking of US destroyers by exploding and sinking actual, decommissioned vessels would be called the "money shot" of the film. The audiences would expect to see this sequence, given the title of the film, and the financial outcome of the movie would depend on whether the sequence was well done. In 2008 the French singer Camille released the song "Money Note," which references Dolly Parton, Whitney Houston, Celine Dion, and Mariah Carey. In the chorus Camille swears that "I'll hit the money note," which she does at the end with a piercing, nearly inaudible shriek.