Жінь әулетінің Аньпин патшазы Сыма Фу (180-272) – саяхатшы, мемлекет қайраткері. Үш патшалық дәуірінде қызмет етіп, Жінь әулетін құруға көмектескен. Тарихшы Сыма Гуан оның ұрпағы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Цзинь әулеті Анпин ханзадасы (180–272)
Jin dynasty Prince of Anping (180–272)
Сима Фу (180–3 сәуір 272), әдепті аты Шуда, Қытайдың Цзинь әулетінің императорлық ханзадасы және мемлекет қайраткері болған. Ол бұрын Үш патшалық дәуірінде Цао Вэй мемлекетінде лауазымды адам болып қызмет еткен. Оның шөбересі Сима Ян (Ву императоры) 266 жылы Вэй тағын басып алып, Цзинь әулетін құрды. "Зицзи Тонгцзянь" кітабының авторы Сима Гуан, оның ұрпағы екенін айтқан.
Sima Fu (180– 3 April 272), courtesy name Shuda, was an imperial prince and statesman of the Jin dynasty of China. He previously served as an official in the state of Cao Wei during the Three Kingdoms period before his grandnephew, Sima Yan (Emperor Wu), usurped the Wei throne in 266 and established the Jin dynasty. Sima Guang, author of Zizhi Tongjian, claimed to be his descendant.
Өмір
Сима Фу – Сима Фанның сегіз ұлының үшіншісі болатын. Сима Фан Шығыс Хан әулетінің соңында (184–220 жж.) император Лин билігі кезінде Астананың басшысы (京兆尹) қызметін атқарды. Ол көп оқыған, мемлекеттік істерде өте қабілетті және мұқтаж жандарға жомарт адам ретінде танымал болды. Сонымен қатар, ол Цао Чжидің жақын досы еді. Сима Фудың екінші ағасы Сима И Үш патшалық дәуірінде (220–280 жж.) Цао Вэй мемлекетінде билікке жетті және 249 жылы төңкеріс жасап билікті қолға алғаннан кейін Вэйдің регенті және іс жүзіндегі билеушісі атанды. Сима И қайтыс болғаннан кейін, оның ұлдары Сима Ши және Сима Чжао кезекпен Вэйдің регенті және іс жүзіндегі билеушісі болды. Вэй режимінде қызмет еткен кезінде Сима Фу жоғары лауазымдарды иеленді: Цао Руи билігінде Жазу шеберлерінің префекті (尚書令); Цао Фан, Цао Мао және Цао Хуань билігінде Ұлы қолбасшы (太尉) және Ұлы ұстаз (太傅). Ол сондай-ақ Вэйдің қарсыластары – Шу Хан және Шығыс Вуға қарсы болған бірнеше шайқаста әскери қолбасшы ретінде де қызмет етті. 266 жылы Сима Чжаоның ұлы Сима Ян Вэй императоры Цао Хуанды өзінің пайдасына тақтан басқаруға мәжбүр етті, осылайша Вэй режимі құлады. Сима Ян Цзинь әулетін құрып, оның алғашқы императоры болды. Сима Фу Вэй режиміне адалдығымен әйгілі болды, тіпті ол Цзинь әулетімен ауыстырылғаннан кейін де. 260 жылдың маусым айында Вэй императоры Цао Мао Сима Чжаодан билікті қайтарып алуға жасалған сәтсіз төңкеріс кезінде қаза тапқанда, Сима Фу Цао Маоның жаназасында көз жасына алған санаулы Вэй шенеуніктерінің бірі болды. 266 жылдың ақпан айында Сима Ян Цзинь әулетін құрып, император болғаннан кейін, ол туыстарына, соның ішінде үлкен ағасы Сима Фуға да дворяндық атақтар берді, оны Анпин князі етіп тағайындады. Осы құрметке жауап ретінде Сима Фу: «Мен Вэйдің азаматымын және әрқашан да солай боламын» деді. Ол сондай-ақ 266 жылдың 17 ақпанынан бастап 272 жылдың сәуір айында 92 жасында қайтыс болғанға дейін Цзинь үкіметінде тайзай (太宰; «Ұлы канцлер») лауазымын атқарды. Оның кем дегенде тоғыз ұлы мен он төрт немересі болды.
Sima Fu was the third among the eight sons of Sima Fang, who served as the Intendant of the Capital (京兆尹) during the reign of Emperor Ling towards the end of the Eastern Han dynasty ( 184–220). He was known for being well read, highly competent as an official, and generous towards those in need. He was also a close friend of Cao Zhi. Sima Fu's second brother, Sima Yi, rose to power in the state of Cao Wei during the Three Kingdoms period (220–280) and became the regent and de facto ruler of Wei after seizing power in a coup d'état in 249. After Sima Yi's death, his sons Sima Shi and Sima Zhao consecutively succeeded him as the regent and de facto ruler of Wei. During his service under the Wei regime, Sima Fu held relatively high offices: Prefect of the Masters of Writing (尚書令) during the reign of Cao Rui; and Grand Commandant (太尉) and Grand Tutor (太傅) during the reigns of Cao Fang, Cao Mao and Cao Huan. He also served as a military commander in some battles against Wei's rival states, Shu Han and Eastern Wu. In 266, Sima Zhao's son Sima Yan forced the last Wei emperor Cao Huan to abdicate the throne in his favour, thereby ending the Wei regime. Sima Yan established the Jin dynasty and became its first emperor. Sima Fu was known for his loyalty to the Wei regime, even after it was replaced by the Jin dynasty. In June 260, when the Wei emperor Cao Mao was assassinated during a failed coup to seize back power from Sima Zhao, Sima Fu was one of the few Wei officials who wept at Cao Mao's funeral. In February 266, after Sima Yan established the Jin dynasty and became the emperor, he granted titles of nobility to his relatives, including his granduncle Sima Fu, whom he enfeoffed as the Prince of Anping. In response to his ennoblement, Sima Fu said, "I am, and always have been, a subject of Wei." He also held the position of taizai (太宰; "Grand Chancellor") in the Jin government from 17 February 266 until his death in April 272 at the age of 92. He was survived by at least nine sons and 14 grandsons.