Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бртонигла (;) – Хорватияның Истрия облысының солтүстік-батыс бөлігіндегі ауыл және муниципалитет. Бртонигла ресми түрде екі тілді, хорват және итальян тілдері тең құқыққа ие; 2011 жылы халықтың 40% өзін этникалық итальяндықтар деп жариялады. 11 ғасырда венециялықтар осы аймаққа қоныстанды, ал 16-17 ғасырларда далматин және Балқан шаруа отбасылары да қоныстанды. Вертеньежо Венеция Республикасының, содан кейін Австро-Венгрия империясының құрамында болды, сондай-ақ Наполеонның Италия Корольдігінің қысқа мерзімдік билігінде де болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Рапалло шартынан соң ауыл Италияның бөлігіне айналды, осы кезеңде Вертенеглио демографиялық және экономикалық жағынан ең жоғары деңгейге жетті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Триест еркін аумағының B аймағына қосылды. B аймағының Югославияға өткенімен, итальяндықтардың көп бөлігі Бртонигла деп аталған бұл ауылды тастап кетті. 1991 жылдан бері Бртонигла – Хорватия Республикасының Истрия облысындағы муниципалитет.
Brtonigla ( ; ) is a village and a municipality in the north western part of Istria County, Croatia. Brtonigla is officially bilingual, with Croatian and Italian being equal; in 2011, 40% of the population declared themselves as ethnic Italians. In the 11th century Venetians settled in the area, and in the 16th and 17th century Dalmatian and Balkan peasant families settled there too. Vertenejo was part of the Serenissima Republic of Venice and then of the Austro Hungarian Empire, with the brief parenthesis of the Napoleonic Kingdom of Italy. After the First World War and then the Treaty of Rapallo, the village became part of Italy, a period in which Verteneglio knew its maximum demographic and economic development. After the Second World War it was included in Zone B of the Free Territory of Trieste. With the cession of Zone B to Yugoslavia, most of the Italian population abandoned the village, by then known as Brtonigla. Since 1991, Brtonigla is a municipality in the Istria County of the Republic of Croatia.
Елтаңба
Қалалық символ алғаш рет итальяндық билік кезеңінде (1920-1945) ресми түрде қабылданды. Сол кездегі символ – гербтің ортасынан және теңізден (гербтің төменгі жағына қарай) кесіп өтетін екі қою қызыл жолмен бөлінген жасыл алаңды овал тәрізді шеңберден тұрды. Хорватия тәуелсіздік алғаннан бері қолданылып келе жатқан елтаңба бұрынғы елтаңбаның толық көшірмесі болып табылады, тек қана теңіз жоғары жылжытылған. Барлығы ақ рамамен шеңберленген.
The municipal symbol became official for the first time during the period of Italian sovereignty (1920 1945). The symbol then consisted of an oval frame enclosing a green field crossed by two dark red streets crossing the center of the coat of arms and the sea (towards the lower part of the coat of arms). The coat of arms that is used since the independence of Croatia perfectly copies the old coat of arms except the sea that has been moved upward. Everything is enclosed in a white frame.
Ескерткіштер
Сан-Зенона шіркеуі: Бртонигланың приход шіркеуі Верона епискобы және қаланың қадірлісі Сан-Зенонаға арналған. Шіркеудің төбесі жалпақ, көпбұрышты апсидасы бар, ал бүйір қабырғалары нео-барокко стилінде жасалған мәрмәр алтарьлармен әсемделген. Сары түсті қабырғаларында екі үлкен терезе орналасқан. Кіреберіс үстінде биік қызыл қоңырау мұнарасы, ал шатырдың екі жағында екі кішкентай шпиль тұрғызылған. Бұл ғимарат 1859-1861 жылдар аралығында 1480 жылға дейінгі ескі шіркеудің іргесінде салынған. Скарлини табиғи паркі: Скарлини табиғи паркі – Бртониглаға жақын орналасқан қорық. Оның аты Кието өзеніне құятын Скарлини өзенінен шыққан. Парк ішіндегі шағын ойыста жатқан өзен ұзын, жасыл көлді қалыптастырады.
Church of San Zenone: the parish church of Brtonigla is dedicated to San Zenone, Bishop of Verona and patron of the town. The ceiling of the church is flat, the polygonal apse, and the side walls are decorated with marble altars made according to neo baroque principles. On the yellow, there are two large windows on the sides. Above the entrance is a tall red bell tower, and at the sides of the roof there are two small spiers. The church was built between 1859 and 1861 on the foundations of the oldest homonymous church dating back to 1480. Scarlini Natural Park: The Scarlini Natural Park is a reserve that is from Brtonigla. It is named after the small river Scarlini, which flows into the river Quieto. Inside the park the stream lying in a small basin forms a long green pond.
Тілдер мен диалекттер
Муниципалитет екі тілді; Бртонигла/Вертенеглио, шындығында, итальян тілінде сөйлейтін тұрғындардың үлесі бойынша Грозньян/Грисигнанадан кейін Истрияның екінші муниципалитеті болып табылады. Көші-қон басталар алдында, итальяндық этностың саны жалпы тұрғындардың 98-100% құрады. 2001 жылы Бртонигла/Вертенеглио муниципалитетінде хорват тілінде сөйлейтіндер 52,82%, итальян тілінде сөйлейтіндер 41,29%, словен тілінде сөйлейтіндер 2,47% және албан тілінде сөйлейтіндер 1,52% болды. 2011 жылы Бртонигла/Вертенеглио муниципалитетінде хорват тілінде сөйлейтіндер 54%, итальян тілінде сөйлейтіндер 39,79%, словен тілінде сөйлейтіндер 2,28% және албан тілінде сөйлейтіндер 0,43% құрады.
The municipality is bilingual; Brtonigla/Verteneglio is in fact the second Istrian municipality, after Grožnjan/Grisignana, in terms of percentage of Italian speaking inhabitants. Until before the exodus, the population of Italian ethnicity was between 98 and 100% of the total. In 2001, Brtonigla/Verteneglio hosted 52.82% Croatian speakers, 41.29% Italian speakers, 2.47% Slovenian speakers and 1.52% Albanian speakers
In 2011, Brtonigla/Verteneglio hosted 54% Croatian speakers, 39.79% Italian speakers, 2.28% Slovenian speakers and 0.43% Albanian speakers
Демография
2021 жылғы халық санауы бойынша, халқы 1523 адамды құрады, оның 705-і қаланың өзінде тұрады.
According to the 2021 census, its population was 1,523, with 705 living in the town proper.