Кіріспе

3-ғасырдағы қытай Шу Хан мемлекетінің шенеунігі

Ляо Ли (209–234), әдептік аты – Гунъюань, Қытайдың Үш патшалық дәуірінде Шу Хан мемлекетінің шенеунігі болған.

Лю Бейдің басқаруындағы қызмет

Лио Ли қазіргі Хунань провинциясының Чандэ қаласында орналасқан Улин округіндегі Линьюань ауданынан шыққан. Ол 209 жылы Лю Бейдің Цзин провинциясының губернаторы болып Лиу Циді алмастырғаннан кейін, Лю Бейдің қызметінде мансабын бастады. Лю Бей 30 жасқа толмаған Лио Лиді көмекші офицер (從事) ретінде жұмысқа алды, кейін Чанша командалығының әкімшісі етіп тағайындады. 211 жылы Лю Бей әскерлерін И провинциясына (қазіргі Сычуань және Чунцинды қамтиды) басқарып, өзінің бас кеңесшісі Чжугэ Лянды Цзин провинциясындағы өзінің иеліктерін басқару үшін қалдырды. Осы уақытта Лю Бейдің одақтасы Сунь Куан Чжугэ Лянға елді басқаруда тәжірибелі ғалым-әкімшілерді ұсынуын сұрап, өкіл жіберді. Чжугэ Лян: "Пан Тонг пен Лио Ли – Цзин провинциясының таланттары. Олар мемлекетті басқаруда маған көмектесе алады", – деді. 215 жылы Лю Бей мен Сунь Куан арасында Цзин провинциясындағы аумақтық даулар күшейген кезде, Сунь Куан өзінің генералы Лю Мэнге Цзин провинциясының оңтүстігіндегі үш командалықты басып алуға әскер жіберді. Осы кезде Лио Ли Чанша командалығындағы лауазымын тастап, Лю Бейге қосылу үшін батысқа, И провинциясының астанасы Чэндуға қашып кетті. Лю Бей Лио Лиді жоғары бағалағандықтан, Чаншаны жоғалтқаны үшін оны кінәламады, керісінше, Ба командалығының (巴郡; қазіргі Чунциннің бір бөлігін қамтиды) әкімшісі қызметіне тағайындады. 219 жылы Лю Бей Ханчжун командалығын басып алып, өзін Ханчжун патшасы деп жариялағаннан кейін, Лио Лиді сарай кеңесшісі (侍中) етіп тағайындады.

Лю Шанның басқаруындағы қызмет

223 жылы Лю Бэй қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Лю Шан Шу мемлекетінің келесі императоры болды. Таққа отырғаннан кейін Лю Шан Ляо Лиді Чаншуй полковнигі (長水校尉) қызметіне тағайындады. Ляо Ли өзінің таланты мен даңқы жағынан Шу империясының императорлық канцлері Чжугэ Лянға тең деп ойлаған. Бірақ, Шу үкіметіндегі өзінің мәртебесі генерал Ли Ян және басқаларға қарағанда төмен екенін түсінген соң, ол қатты ренжіді.