Кіріспе

Қытайлық генерал және саясаткер (260 жылы қайтыс болған)

Чэнь Тай (260 жылдың маусым айында қайтыс болған), ал Ган Баоның «Цзинь Цзи» (晉紀) еңбегінде Чэнь Тайдың Сун Идің анасының сіңлісінің ұлы екені айтылған. Чэнь Тай – Чэнь Кунның ұлы еді. Ықпалдық ойлау арқылы, Чэнь Кун Сун Юдың қызына үйленген болуы керек, ал олардың ұлы Чэнь Тай болды. Чэнь Тай соғыс өнерін жақсы білгендіктен, әскерлерін өз балаларындай басқарды. Регент Сима Ши билігін зәулім пайдалана бастағанда және император Цао Мао өте күмәнді жағдайларда қайтыс болғанда, Чэнь Тай Цао Маоның қорымда аза тұту киімдерін киіп, Цао Вэй мемлекетіне деген шын ниетін көрсетті.

Ерте өмір

Вэйдің ең күшті екі әулетінің ұрпағы ретінде (Чэнь және Сюнь әулеттері) Чэнь Тай, Сима әулеті сияқты басқа да белгілі саяси әулеттердің ұлдарымен бірге өсті. Ол Сима Ши мен Сима Чжаоның жақын досы болды, олар кейін Вэйдің регенттері және де-факто билеушілеріне айналды. Ересек болғаннан кейін, 244 жылы ол Бин провинциясының инспекторы болып тағайындалды. Сол жерде ол Сяньбэй тайпаларының шабуылдарын тойтарып, шебер әскери қолбасшы ретінде танылды. Осы уақытта кейбір шенеуніктер оны тайпалардан құл сатып алу үшін пара беруге тырысты, бірақ Чэнь Тай бас тартып, ақшаларын қайтарды. 249 жылы императорлық астана Луоянға қайтарылғанда, Сима И өзінің әріптес регенті Цао Шуанға қарсы төңкеріс жасап, билікті басып алған еді. Чэнь Тай, Цао Шуанға Сима Иге бас июын сұрап хат жіберген бірнеше шенеуніктердің қатарында болды. Цао Шуан осылай істеді, ал кейін Сима И-дің Вэй үкіметін толық бақылауға алу жоспарының аясында оның әулетінің / жақын туыстарының көпшілігімен бірге өлім жазасына кесілді.

Батысқа қарай барады да , Шумен шайқасады .

Сао Шуан жойылғаннан кейін Сима әулеті Вэйде күшті болып, мемлекеттік билікті толық монополиялады. Чэнь Тай бастапқыда саяси ортадағы өзгерістерді жақтырады, өйткені Сима И Цао Шуанға қарағанда регент ретінде әлдеқайда қабілетті деп санайтын. Алайда, ол Сима әулетінің ықпалының артуына алаңдай бастады және Вэй императоры Цао Фанға және регент Сима Иге деген адалдығы арасында қысымға түсті. Саяси бәсекелестікке түспеу үшін ол Вэйдің бәсекелес мемлекеті Шу Ханның шабуылына қарсы күзету үшін батыс шекараға көшіруді өтінді. Вэй үкіметі оны генерал етіп тағайындады және Гуо Хуайдың орнына Ён провинциясының инспекторы етіп тағайындады. 249 жылдың күзінде Шу генералы Цзян Вэй Шу әскерін Вэйдің батыс шекарасына басып кірді. Цзян Вэй Чу тауында бекініс салғанын және бірнеше Цян тайпаларын көршілес округтердегі Вэй билігіне қарсы көтерілуге итермелегенін көріп, Чэнь Тай өзінің жетекшісі, ветеран Вэй генералы Гуо Хуайдан фортқа шабуыл жасап, оларды Цзян Вэйдің негізгі әскерінен ажыратуды сұрады. Ол Чу тауындағы бекініс мықты болғанына қарамастан, Шу базасынан алыс екенін және жабдықтау жолын қию оңай болатынын атап өтті. Гуо Хуай Чэн Тай мен Денг Аймен бірге Вэй күштерін Чжу тауындағы Шу лагерін қоршауға алып барды. Олар азық-түлік бағытын қиындатпай кесіп тастады. Чэн Тайдың кеңесіне сай, Гуо Хуэй өз әскерін Ниту тауының басына басып, Цзян Вэйдің кері қашу жолын бөгеп, оны жабдықтау жолдарынан ажыратты. Цзян Вэй мен Шу әскерлері Чжу тауында солдаттарды тастап, кері шегінді, олар тез берілді. Кейін 253 жылы мамыр немесе маусымда Цзян Вэй Шу әскерін Вэй аумағына шабуылға алып, Дидаодағы Вэй гарнизонын қоршап алды. Сонымен қатар, Вэйдің басқа қарсыласы Шығыс У-дың генералы Чжуге Ке Вэйдің шығыс шекарасына шабуыл жасауға Вью күштерін басқарды. Цзян Вэй Чжуге Кеге Вэй күштерінің назарын шығысқа аударып, батысқа табан тіреуге мүмкіндік береді деп үміттенді. Алайда Гуо Хуэй мен Чэнь Тай Вэй күштерін Цзян Вэйге шабуылға алып, Дидао қоршауын алып тастауға қол жеткізді, бұл Цзян Вэйді қайтадан кері шегінуге мәжбүр етті. Гуо Хуай 255 жылы ақпанда қайтыс болғаннан кейін Чэнь Тай оның орнын басып, Гуанчжун аймағындағы әскери істерді қолға алды. Осы уақыт ішінде Цзян Вэй Шу күштерін Вэйге шабуылға алып, Дидаоны басып алуға бағытталды. Чен Тай Юн провинциясының инспекторы Ван Цзингке Дидаоны қорғауға және күш-жабдықты күтіп тұрып, қамалға күзет жасауға бұйрық берді. Алайда, Ван Цзин даңқ алуға құштарланып, әскерін Дидаодан бастап Гу асуында жауларға шабуыл жасады, онда ол жеңіліске ұшырап, Дидаоға тек 10 000 адаммен оралуға мәжбүр болды. Ван Цзин кейіннен Дидаоны қорғауды көздеді, өйткені Чен Тай оған нұсқау берді. Ван Цзин жеңілгенін естігеннен кейін Чэнь Тай тез арада өз әскерін Ван Цзинге көмекке шақырды. Алайда, ол сондай-ақ Цзян Вэйдің мүмкіндікті пайдаланып, шығыстағы Лиянгтағы Вэй әскерінің жабдықтау қоймасына шабуыл жасауына және Цзян Вэй Цян тайпасын Шу әскеріне қосып, одан да үлкен қауіп төндіретініне алаңдайтын. Оның қуанышына орай Цзян Вэй бұлай істемеді, керісінше, Дидаоға шабуыл жасап, қамалды қоршауға алды. Дэн Ай, Ван Би және Ху Фэн бастаған Вэй әскерлері Чэн Тай әскеріне қосылды. Цзян Вэй Вэйдің Дидаоға күшейтілетін күштері келетінін дұрыс болжады, сондықтан ол кейбір бөлімшелерге күшейтілетін күштері пайда болған кезде қоршауға алуды бұйырды. Алайда Чэнь Тай өзінің әскерімен басқа жолмен таулық жерді басып өтіп, Дидаодан оңтүстік-шығысқа қарай дөңгелектерге жетіп, тұтқындаумен ауырған басқа жолды мүлдем айналып өтті. Цзян Вэй Чен Тайға төбеде шабуыл жасады, бірақ Чен Тай оны оңай қуып жіберді, өйткені таулы жер оның пайдасына болды. Дидаоға қарай Вэйдің қосымша күштері жақындаған сайын Цзян Вэй қоршаудың бұдан әрі жалғаса алмайтынын түсінді, сондықтан Шу күштерін кері тартты және 255-ші жылдың қазан немесе қарашасына қарай Чжунтиге кері шегінді.

Кейінгі өмір және өлім

256 жылы Вэй үкіметі Чэнь Тайды батыс шекарадан императорлық астана Луоянға қайтарып алды, ал шекараны қорғауды генерал Денг Айға тапсырды. Луоянда Чэнь Тай алғаш рет регент Сима Чжаоның басқаруы кезінде жазу шеберлерінің (яғни Императорлық хатшылықтың) оң қадағалаушысы қызметін атқарды. 257 жылы Вэй генералы Чжуге Дан Шоучунда (қазіргі Шоу округі, Анхуй) көтеріліс бастағанда, Сима Чжао Чэнь Тайды орталық штабтың басқаруына қалдырып, Вэй императорлық әскерлерін көтерілісті басуға жетектеді. Чэнь Тай Сима Чжаоға көтерілісті басуға көмектесу үшін Вэй империясының барлық аймақтарынан жұмылдырылған әртүрлі Вэй әскерлерін үйлестіруге де көмектесті. 258 жылдың басына қарай көтеріліс толыққанды түрде басылды. 260 жылдың маусым айында Вэй императоры Цао Мао регент Сима Чжаодан билікті қайтарып алу мақсатымен төңкеріс жасады, бірақ сәтсіз аяқталып, Сима Чжаоның жақын кеңесшісі Цзя Чонгтың қол астындағы офицер Чэн Цзи оны өлтірді. Чэнь Тай жағдайды реттеу үшін дереу оқиға орнына баруға тырысты, бірақ кешігіп келді. Цао Маоның денесін көргенде ол жылап, императордың өлтірілуіне наразылық ретінде императорлық сот отырыстарына қатысудан бас тартты. Алайда, Сима Чжаоның інісі және өте құрметті Вэй шенеунігі Сима Фу оны көндіргеннен кейін ол жұмысына қайта оралды. Цзя Чонг Цао Маоның өліміне жауапкершілікті мойнына алды, бірақ Сима Чжао оны кешіріп, оның орнына Чэн Цзиді жазалады; Чэнь Тай Сима Чжаоның бұл шешіміне қарсы шығып, Цзя Чонгты жазалауға шақырды, бірақ регент бас тартты. Чэнь Тай көп ұзамай қайғыдан көз жұмды.