Кіріспе

Оңтүстік Кореяның Солтүстік Жола провинциясындағы буддалық храм Сеонунса – корей буддизмінің Жогье орденінің бас ғибадатханасы. Ол батыс Жолабұқ провинциясының Сары теңіз жағалауына жақын, Гочан округінің Асан мёнындағы Досолсан тауының етегінде орналасқан.

Тарих

Сеонунса ғибадатханасы (корей тілінде: 선운사, қытай тілінде: 禪雲寺, айтылуы: “Сео нун са”) 577 жылы Сеон шебері Геомдан құрған. Оның құрылуы туралы бірнеше әңгіме тараған. Бір аңыз бойынша, қазір ғибадатхана орналасқан жерде ірі көл болған, оны айдаһарлар мекендеген. Геомдан монах көлге тас толтырып, айдаһарларды қуғанда, ауылда көзге байланысты ауру тараған. Монах ауыл тұрғындарына, кім көлге бір қап көмір салса, ауруынан айығатынын айтқан. Адамдар көмір қаптарымен ағылып келіп, көл тез арада толып кеткен. Геомдан монах ғибадатхананы Сеонун (禪雲; сөзбе-сөз “Сеон бұлттары”) деп атап, бұлттардағы Сеонды жетілдіру туралы көзқарасын білдірген. 1794 жылы Им У сен жинаған «Сеонунса сажеокги» (Сеонунса ғибадатханасының жазбалары) бойынша, Силла әулетінің патшасы Цзиньхенг мұнда келіп, тақтан бас тарғаннан кейін Сеонунса ғибадатханасын салған. Сондай-ақ, Цзиньхенг патшасы Жунге ханшайымының рухының тыныштығы үшін Жунге усаны және Досол патшайымының рухының тыныштығы үшін Досолам усасын (немесе Досорам) салған делінеді, бірақ бұл әңгімелерге сену қиын. Сеонунса ғибадатханасы 1318 жылы Сеон шебері Хёджонг, ал 1474 жылы Сеон шебері Хаэнджо тарапынан қайта салынған. Екінші жапон шапқыншылығы кезінде (1597-1598) ғибадатхана толығымен өртенген. Оның қайта құрылысын 1614 жылы Мужанг округінің әкімі Сеон Сеок Джо бастап, ол бес жылға созылған.

Мәдени құндылықтар

Сеонунса ғибадатханасы мемлекеттік мұра деп белгіленген алты нысанға ие: алтыннан жасалған қоладан құйылған Кситигарбха Бодхисаттва (№279); Бас Будда залы (Дэунджон, қазына №290); саздан жасалған, отырған Вайрокана Будда (№1752); Досорамның алтын қоладан жасалған Кситигарбха Бодхисаттвасы (№279), Сеонунса ғибадатханасымен байланысты шағын ғибадатхана; Досорамның тас Будда бас бейнесі (№1200); және Чамдангамның Бас Будда залы (№803), тағы бір байланысты шағын ғибадатхана. Бұдан өзге, Сеонунса ғибадатханасы үш табиғи ескерткіштің күтімінде: Қалыпты камелиялардың орманы (Табиғи ескерткіш №184), Жансасон қарағайы (Табиғи ескерткіш №354) және Сонгак бұтасы (Табиғи ескерткіш №367). Ғибадатханада сондай-ақ 19 материалдық мәдени мұра бар, оның ішінде Виная шебері Бэкпаның стеласы (Солтүстік Чолла провинциясының материалдық мәдени мұрасы №122), онда белгілі каллиграф Ким Чжонхуидің каллиграфиялық стилінде жазылған жазу бар. Досорам шағын ғибадатханасында орналасқан Нэвонгун залы (Солтүстік Чолла провинциясының материалдық мәдени мұрасы №125) Кореядағы үш ірі Кситигарбха Бодхисаттваға арналған дұға орындарының бірі. Бұл зал тік жартасқа орналасқан және жыл бойы көптеген паломниктік сапарларға шақырады. Нэвонгун залының төменінде, жартасқа ойылған тас Будда бас бейнесі бар. Аңыз бойынша, Сеон шебері Гомдан Будда бас бейнесінің кіндігінің айналасына қазылған қуысқа құпия мәтінді жасырған, ал 1894 жылғы Донгхак шаруалар көтерілісі кезінде көтерілісшілердің бірі оны алып кеткен. Нэвонгунның үстінде Ёнмун үңгірі, «Айдаһар қақпасы үңгірі» орналасқан, ол Сеон шебері Гомданның өз көлінен қуылған айдаһарынан жасалған деп есептеледі. Виная шебері Бэкпаның стеласы – Аватамсаканы зерттеудегі ұлы сарапшы болған шеберге арналған ескерткіш. Шебер Бэкпа қайтыс болғаннан кейін, онымен Сеон буддизмі туралы пікір алысқан Ким Чжонхуи (сонымен қатар Чуса) оның өліміне қайғырып, оның жазуының мазмұнын жазды. Ол былай деді: «Бұрын мен Бэкпамен Сеон туралы пікірлерді көптеген хаттар арқылы бөліскенмін, бұл жүзімнің жалған әңгімесінен мүлдем өзгеше. Бұл туралы тек Бэкпа мен мен ғана толық білеміз. Мен оны он мың түрлі жолмен адамдарға қайта-қайта айтуға тырыссам да, ешкім түсінбейді. Мен Бэкпаны қайтып келіп, тағы бір рет маған күліп қашан көре аламын?»

Ғибадатхананың басты залының (Дэунджон) артында камелия орманы бар. Ағаштардың жасы шамамен 500 жыл, және Оңтүстік Корея оларды табиғи ескерткіш ретінде таныған. Ғибадатхана Кситигарбха Бодхисаттваға табынуымен және жыл сайынғы камелия фестивалімен мәшһүр.

Туризм

Сонымен қатар, саяхатшылар буддалық мәдениетті өздері сезінуі үшін ғибадатханада тұру бағдарламалары ұсынылады.