Кіріспе

Герман ұшақшысы (1918–1944)

Хельмут Лент (13 маусым 1918 – 7 қазан 1944) – Екінші дүниежүзілік соғыстағы германдық түнгі ұрыс ұшақшысы. Лент 110 ұшақты түсірді, оның 102-сі түнде. Дінге берілген отбасында дүниеге келген ол ерте жасынан-ақ жолсеруші ұшуға құмарлық танытты; әкесінің қарсылығына қарамастан, 1936 жылы Люфтваффеге қосылды. Оқуын аяқтағаннан кейін, ол Zerstörergeschwader 76 (ZG 76) эскадрильясының, немесе Staffel-інің 1-ші взводына тағайындалды, бұл эскадрилья Messerschmitt Bf 110 екі қозғалтқышты ауыр истребителімен ұшатын. Лент өзінің алғашқы әуе жеңістерін Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Польшаға басып кіру кезінде және Солтүстік теңіз үстінде алды. Норвегияға басып кіру кезінде ол жаңадан құрылған Nachtjagdgeschwader 1 (NJG 1) түнгі ұрыс эскадрильясына ауыстырылмас бұрын, жердегі күштерді қолдау миссияларын орындады. Лент 1941 жылдың 12 мамырында алғашқы түнгі жеңісін алды, ал 1941 жылдың 30 тамызында 22 жеңісі үшін Темір крестің рыцарь кресімен марапатталды. Оның әуедегі жеңістерін үнемі жинақтауы оны үнемі жоғарылауға және марапаттаулар алуға әкелді. 1944 жылдың 15 маусымындағы түні майор Лент 100 түнгі әуе жеңісін алған алғашқы ұшқыш болды, бұл жетістігі үшін 1944 жылдың 31 шілдесінде ол Емен жапырақтары, қылыштар және алмаздары бар Темір крестің рыцарь кресімен марапатталды. 1944 жылдың 5 қазанында Лент Стадеден Падерборнның оңтүстігіндегі Нордборхенге реттік транзит рейсін Junkers Ju 88 ұшағымен жасады. Қону кезінде бір қозғалтқыш істен шығып, ұшақ электр сымдарына соқтығысты. Ұшақтағы төрт экипаж мүшесі де қаза тапты. Үш адам апаттан кейін көп ұзамай қайтыс болды, ал Лент екі күннен кейін, 1944 жылдың 7 қазанында алған жарақаттарынан көз жұмды.

Балалық шағы, білім және ерте мансап

Лент дүниеге 1918 жылдың 13 маусымында Германияның Бранденбург провинциясындағы Ландсберг-ан-дер-Варте ауданындағы Пирене қаласында (қазіргі Пирзани, Любуш провинциясы, Батыс Польша) келді. Ол лютеран дін қызметкері Йоханнес Лент пен Мари Элизабет Браунның бесінші баласы еді. Хельмут Ленттің екі үлкен ағасы – Вернер мен Йоахим, екі әпкесі – Кете мен Урсула болды. Оның отбасы дінге берілген; әкесімен қатар, ағалары мен әкесінің әкелері де лютеран дін қызметкерлері болған. 1924 жылғы Пасхадан 1928 жылғы Пасхаға дейін Лент Пиренедегі жергілікті мемлекеттік бастауыш мектепке барып оқыды. Әкесі мен үлкен ағасы Вернер оны Ландсбергтегі мемлекеттік орта мектепке емтиханға дайындау үшін үйде оқытты. 1933 жылғы ақпан айында ол Гитлер жастары ұйымының кіші бөлімшесі – Юнгволькке қосылды. 1933 жылғы наурыздан бастап ол жас взвод жетекшісі, немесе Юнгзугфюрер (1 наурыз 1933 – 1 сәуір 1935) және флагбардер, немесе Фенлайнфюрер (1 сәуір 1935 – 9 қараша 1935) болып қызмет етті. Хельмут 1935 жылғы 12 желтоқсанда он жеті жасында бітіру емтиханын тапсырды. 1936 жылғы 2 ақпанда Моринде сегіз апталық міндетті Ұлттық еңбек қызметін (Reichsarbeitsdienst) бастады. Әкесінің қарсылығына қарамастан, 1936 жылғы 1 сәуірде ол Фанненюнкер ретінде Люфтваффеге әскери қызметке кірді. Оның әскери дайындығы 1936 жылғы 6 сәуірде Берлиннің оңтүстік-батыс шетіндегі Гатовтағы 2-ші Әуе соғыс мектебінде (Luftkriegsschule 2) басталды. 1936 жылғы 21 сәуірде ол ұлттық-социалистік ант берді. 1936 жылғы 7 тамызда Гатовта ұшу жаттығуы басталды. Оның алғашқы ұшуы Heinkel He 72 Kadet D EYZA бір моторлы екіұшақта болды. Лент 1936 жылғы 15 қыркүйекте Focke Wulf Fw 44 Stieglitz ұшағында өзінің алғашқы жеке ұшуын жасады. Осы уақытқа дейін Ленттің ұшу журналында 63 ұшу тіркелген. Ұшумен қатар студенттер мотоцикл мен автомобиль жүргізуді де үйренді. Осы жаттығулардың бірінде Лент жол апатына ұшырап, аяғының жоғарғы жағын сындырып, бес ай бойы ұша алмады. Бұл оның сыныптағы оқуына кері әсер етпеді және 1937 жылғы 1 сәуірде комиссиялық емтихан тапсырғаннан кейін ол Фенрихке көтерілді. 1937 жылғы 19 қазанда Лент ұшу дайындығын аяқтады және A/B лицензиясын алды. 1937 жылғы 15 қарашада ол қанатқа ие болды. 1938 жылғы 1 ақпанда ол Oberfähnrich (бірінші прапорщик) болып тағайындалды, ал 1938 жылғы 1 наурызда лейтенант болды. Осы уақытқа дейін ол сегіз түрлі ұшақ түрінде 434 рет ұшуды жүзеге асырды және 112 сағат 48 минут ұшу уақытын жинақтады, көбінесе күндізгі ұшуларда, бір моторлы оқу ұшақтарында. Гатовтан кеткеннен кейін Хельмут Лент Германияның солтүстік-шығысындағы Тутов қаласындағы ауыр бомбардировщик экипажының мектебіне, немесе Große Kampffliegerschule-ге орналастырылды. Ол үш ай бойы бақылаушы ретінде жаттықты (1 наурыз 1938 – 30 мамыр 1938). Осы курсты аяқтамас бұрын Лентті машина басып кетеді, нәтижесінде төменгі жақ сүйегі сынды, миы дірілдеді және ішкі қан кету пайда болды. 1938 жылғы 1 шілдесінде Лент 132-ші Ягдгешвадердің 3-ші тобына (III./JG 132) жіберілді. 1938 жылғы 19 шілдеде ол жарақаттанғаннан кейін алғаш рет ұшты. Қыркүйек айының басында Ленттің эскадрильясы, 7./JG 132, Дрезденге жақын Гроссенхайнға Чехословакияны аннексиялауға дайындық және қолдау мақсатында көшірілді. Лент бұл қақтығыста бірнеше операциялық патрульді ұштырды, оның штаффелі 1938 жылғы 29 қыркүйекте Рангсдорфқа қайта көшірілді. Судет аймақтарын басып алудағы шиеленістердің басылғаннан кейін Ленттің бөлімшесі Мессершмитт Bf 108 Тайфунға ауысуды бастады. 1938 жылғы 1 қарашасында III./JG 132 Берлин мен Франкфурт-на-Одер арасындағы Фюрстенвальдке көшірілді және II./JG 141 деп аталды, ал Лент 6-шы эскадрильяға жіберілді. II./JG 141 1939 жылғы 1 мамырда I./Zerstörergeschwader 76 (I./ZG 76) деп аталды, сонымен бірге Чехословакияның Ольмюц қаласындағы әуеайлаққа көшірілді. Топ Мессершмитт Bf 110 ұшағымен қайта жабдықталды, Лент өзінің алғашқы ұшуын Bf 110 ұшағымен 1939 жылғы 7 маусымында жасады. Лентке 1939 жылғы 12 мамырда "C" сертификаты деп те аталатын, көп моторлы ұшақтарда біліктілігін растайтын, Luftwaffe Advanced Pilot's Certificate (Erweiterter Luftwaffen Flugzeugführerschein) берілді. Bf 110-ға ауысқан кезде Lent-тің артқы пулеметші орындығында тұрақты сымсыз оператор (Функер) болмады, бірақ 1939 жылғы 14 тамызда ол M8+AH-де алғаш рет Gefreiter Walter Kubisch-пен бірге болды. 1939 жылғы 25 тамызда Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы кезінде I./ZG 76 Бреслаудан оңтүстік-шығысқа қарай Охлаудағы әуеайлаққа орналасты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс 1939 жылдың 1 қыркүйегінде, сағат 04:45-те неміс әскерінің Польша шекарасын кесіп өтуімен басталды. Гельмут Лент Bf 110 ұшағында, M8 DH белгісімен, 04:44-те Охлаудан ұшып, Краков үстіндегі миссияға Heinkel He 111 бомбалаушыларын сүйемелдеуге шықты.

Польшаға шабуыл

Польшаға шабуыл жасаудың неміс жоспары Fall Weiss (Case White) кодын алды. Бұл операция Польшаға солтүстік, батыс және оңтүстік бағыттарынан бірдей шабуыл жасауды көздеді, ол 1939 жылдың 1 қыркүйегінде таңертеңгі сағат 04:45-те басталды. Осы таңертең Хельмут Лент, Кубишті сымсыз байланыс операторы және артқы пулеметші ретінде, I. және III./Kampfgeschwader 4 (KG 4) Heinkel 111 бомбалаушыларының тобын ертіп, неміс шабуылының оңтүстік бағытын қолдау үшін Краковтағы әуежайларға шабуыл жасады. 1939 жылдың 2 қыркүйегінде, неміс шабуылының екінші күні сағат 16:30-да Лент Лодзь бағытына ұшып, PZL P.11 ұшағын атып түсіріп, соғыстағы алғашқы әуе жеңісін тойлады. Кампанияның осы кезеңінде Bf 110 ұшақтары бомбалаушыларды эскорттаудан жердегі нысандарға шабуыл жасауға көшті, себебі Польша әуе күштері дерлік жеңіліске ұшырады. Осы рөлде Лент пен Кубиш 5 қыркүйекте жердегі екі қозғалтқышты монопланды және 9 қыркүйекте тағы бір ұшақты, PZL P.24-ті жойды. 1939 жылдың 12 қыркүйегінде оларға поляк ұшағы шабуыл жасап, оң жақ қозғалтқышын бұзды. Лент неміс шебінің артына мәжбүрлі қонды. Польша кампаниясы кезінде ол тағы бес рет ұшып, бір зениттік артиллериялық батареяны жойды. Польшадағы әрекеттері үшін Лент 1939 жылдың 21 қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы темір кресінің 2-дәрежесімен (Eisernes Kreuz zweiter Klasse) марапатталды. I./ZG 76 1939 жылдың 29 қыркүйегінде Штаттгарт аймағына дислокацияланды, француз және британдықтарға қарсы батыс шекарасын қорғау үшін, олар 1939 жылдың 3 қыркүйегінен бері Германиямен соғысып жатқан еді. Қазан айының басынан желтоқсан айының ортасына дейін I./ZG 76 Штутгарт және Рур аймақтарындағы бірнеше әуежайлардан операция жүргізді, содан кейін 1939 жылдың 16 желтоқсанында солтүстікке, Йеверге көшті.

Хелиголанд шығанағы шайқасы

Соғыстың алғашқы айында Корольдік әуе күштері (RAF) негізінен бомбалау шабуылдарын Германия шығанағындағы кемелерге қарсы операцияларға бағыттады. 1939 жылдың 18 желтоқсанында RAF бомбалаушылары Вильгельмсхавен портындағы кемелерге қарсы ауыр шабуыл жасады, бұл шайқас Гелиголанд шығанағы шайқасы деп белгілі болды. 9-шы, 37-ші және 149-шы эскадрильялардан алынған 24 қос қозғалтқышты Vickers Wellington ұшағы Норфолк үстінде жиналып, Гелиголанд аралына бет алды. Екі ұшақ техникалық бұзылуларға байланысты миссияны тоқтатты, бірақ қалған 22 ұшақ шабуылды жалғастырды және Шығыс Фризия аралдарындағы Freya радары оларды анықтады. Гельмут Лентке шабуылдаушы бомбалаушы күштерін тоқтатуға және оларға қарсы шабуыл жасауға бұйрық берілді. Ол отын құюдан кейін, қарулы патрульден Жеверге қонғаннан соң, үш Wellington ұшағын түсіргенін мәлімдеді, олардың екеуі – сағат 14:30 және 14:45-те түсірілгені кейін расталды. Түсірілген екі ұшақ та 37-ші эскадрильяға тиесілі болды, оларды ұшқыштар Флаинг Офицер П. А. Уимберли және Флаинг Офицер О. Дж. Т. Льюис басқарды, екеуі де Боркум аралының жағалауындағы теңізге құлады. Оның үшінші түсірген ұшағы 37-ші эскадрильяға қарасты Wellington 1A N2396 (LF J) ұшағы болуы мүмкін, оны сержант Х. Руз басқарды және ол Боркумның құмды төбелеріне құлап түсті. Лентке Уимберлиге қарсы жеңіс берілген жоқ, өйткені Wellington ұшағына Лент шабуыл жасаған кезде ол қатты зақымдалған және құлауға жақын болған. Сол Wellington ұшағын ұшқыш Карл Аугуст Шумахер түсірген деп есептелді. Солтүстік теңізіндегі шайқастағы табыстары оны елге танымал кейіпкерге айналдырды. Гелиголандтағыдай оқиғалар неміс пропаганда машинасы үшін жақсы жаңалықтарға айналды. Осының салдарынан ол көптеген жанкүйерлерден хаттар алды, олардың көпшілігі жас қыздар мен әйелдер болды, соның ішінде Элизабет Петерсен де бар еді. Лент оның хатына жауап берді, содан кейін олар Гамбургтегі Reichshof қонақ үйінде кездесіп, 1940 жылдың ақпан айында Хиршеггте шаңғымен демалысқа шықты.

Норвегиялық жорық және Британия шайқасы

1940 жылғы 8 сәуірде Staffelkapitän Werner Hansen басқаруымен 1./ZG 76 эскадрильясының сегіз ұшағы Норвегияға шабуыл операциясы – Weserübung-қа дайындық үшін Сильттегі Джеверден Вестерландқа қарай жылжыды. Неміс шабуыл жоспарында Норвегияның астанасы Ослоға және оңтүстіктегі Кристиансаннан солтүстіктегі Нарвикке дейінгі алты маңызды портына десант түсіру көзделген. Сонымен қатар, Junkers 52 (Ju 52) көлік ұшақтары Ослодағы Форнебу әуежайын басып алу үшін парашютшілерді тастауға тиіс болды. Әуежай басып алынғаннан кейін жиырма минуттан соң қосымша Ju 52 ұшақтары Форнебуға келуі жоспарланған, сол кезде әуежай неміс әскерлерінің бақылауында болуы керек еді. 1./ZG 76 эскадрильясы екі десанттық топқа да әуеден қорғау және жердегі нысандарға шабуыл жасау міндетін алды. 1./ZG 76 эскадрильясының сегіз Bf 110 Zerstörer ұшағы таңғы сағат 7:00-де ұшып, парашютшілердің 8:45-те Форнебуға қонуымен синхронды түрде келуді жоспарлады. Вестерландтан Форнебуға дейінгі қашықтық, бұл операцияның бір бағытты екенін білдірді; Bf 110 ұшақтары кері сапарға жеткілікті отынмен қамтамасыз етілмеген. Отынның мөлшері 20 минуттық ұшуға жеткілікті есептелді, ал ұшқыштар әуежай басып алынғаннан кейін Форнебуға қонуға тиіс болды. Форнебуға ертемен ұшып бара жатқанда Лент норвегиялық Gloster Gladiator ұшағын атып түсірді. Неміс парашютшілерін тасымалдаған Ju 52 ұшақтары қарқынды атысқа ұшырағанда, Ленттің Rotte жаудың жердегі нысандарына шабуыл жасады. Ленттің оң қозғалтқышы өртенді, ол дереу қонуға мәжбүр болды. Кубиш жылжымалы пулеметпен басқарғанда, Лент норвегиялық жер күштерімен капитуляция туралы келіссөздер жүргізді, нәтижесінде әуежай неміс әскерлерінің бақылауына көшті. Сол күні сағат 18:50-де Лент және оның Staffelkapitän Werner Hansen зақымдалмаған Bf 110 ұшақтарымен Форнебудан қайта ұшты. 40 минуттық ұшу барысында олар No. 210 эскадрильясынан L2167 сериялық нөмірі бар RAF Short Sunderland ұшақ-қайығын кездестірді және оны бірлесіп атып түсірді; Хансен «жою» үшін мақтау алды. Гельмут Лент 1940 жылғы 13 мамырда 1-ші дәрежелі Темір крестімен (Eisernes Kreuz erster Klasse) марапатталды, ал 18 мамырда Тронхеймге ауыстырылды. Ол 27 мамырда Норвегия кампаниясының екінші әуе жеңісін No. 263 эскадрильясынан, ұшқышы Flight Lieutenant Caesar Hull басқарған Gloster Gladiator ұшағына қарсы оді. 1940 жылғы 2 маусымда Лент және оның қанаттас серігі Төнес әрқайсысы бір Gladiator ұшағын атып түсірді. Ұшу 5 сағат 46 минутқа созылды, ал қарсыластары қайтадан No. 263 эскадрильясынан болды, ұшақтардың сериялық нөмірлері N5893 (ұшқышы Pilot Officer J. L. Wilkie) және N5681 (ұшқышы Pilot Officer L. R. Jacobsen) болды. Ол Норвегия операциялары театрындағы жетінші және соңғы жеңісін 1940 жылғы 15 маусымда No. 254 эскадрильясынан, ұшқышы Pilot Officer P. C. Gaylord басқарған Bristol Blenheim ұшағына қарсы оді. 1940 жылғы 1 шілдеде Лент обер-лейтенант шеніне көтерілді, ал 13 шілдеде 1./ZG 76 эскадрильясы Ставангер/Форсқа көшірілді. Гельмут Лент 1940 жылғы 15 тамызда Британия шайқасына қатысты, онда I./ZG 76 эскадрильясының жиырма бір Bf 110 ұшағы Йоркшир және Ньюкасл/Сандерленд аймағына шабуыл жасаған Kampfgeschwader 26 (KG 26) эскадрильясының He 111 бомбалаушыларын сүйемелдеді. I./ZG 76 эскадрильясы осы миссияда жеті ұшақты жоғалтты, бұл Гельмут Ленттің Zerstörer ұшқышы ретіндегі 98-ші және соңғы миссиясы болды.

Түнгі ұрысшы мансабы

1940 жылдың маусым айына қарай, RAF Бомбардировкалық командованиесінің неміс әуе кеңістігіне енуі Герман Герингтің түнгі күрес күшін құру жөніндегі жарлығына жетті. Оны құруға жауапты офицер I./Zerstörergeschwader 1 (ZG 1) тобының командирі Вольфганг Фальк болды. Түнгі күрес күштері тез кеңейе бастады, бұрынғы бөлімшелер жаңа бөлімшелердің ядросын құру үшін бөлінді. 1940 жылдың қазан айына қарай Nachtjagdgeschwader 1 (NJG 1) үш Gruppen-нен тұрды, ал Nachtjagdgeschwader 2 (NJG 2) және Nachtjagdgeschwader 3 (NJG 3) әлі құрылып жатқан. Осы кезеңде Хельмут Лент түнгі күрес күштеріне көшкеніне наразылық білдірді. Тамыз айының соңында Лент үйіне былай деп жазды: "Қазір түнгі күреске ауысып жатырмыз. Бізге бұл ұнамайды. Біз тікелей Англияға баруды қалаймыз". Лент түнгі күресші дайындығын Германияның оңтүстік-батысындағы Ингольштадт қаласында аяқтады және 1940 жылдың 1 қазанында жаңа құрылған 6./NJG 1 эскадрильясының командирі, яки Staffelkapitän болып тағайындалды. Эскадрилья Нидерландыдағы Арнемнен солтүстікке қарай орналасқан Дилен әуежайында орналасқан. 1941 жылдың 11-12 мамыр түнінде Лент Гамбургке қарсы миссияда болған No. 40 эскадрильясының екі Wellington IC бомбалаушысын атып түсіріп, алғашқы түнгі әуе жеңісін оді. BL H (сериялық нөмірі R1330) 01:40-та Süderstapel маңында, ал BL Z (R1461) 02:49-да Nordstrand маңында құлады. 1941 жылдың 1 шілдесінде ол Фризеланд жағалауындағы Арнхаймнан солтүстікке қарай Леувардендегі Флигерхорст (әуежайы) әуежайында орналасқан 4./NJG 1-ге қолбасшылық етті. Осы позициядан, Германия шығанағында, эскадрилья Солтүстік теңіз жағалауын күзетіп, Англиядан жүргізілген одақтастардың түнгі бомбалау миссияларын тоқтатып, нацистік пропагандадағы террорлық шабуылдарды ұстап алатын. Соғыс аяқталғаннан кейін 4./NJG 1 Люфтваффедегі ең табысты Nachtjagdstaffeln – түнгі күрес эскадрильясының бірі болды. Басқа мүшелеріне түнгі күрес ұшқыштарының қатарында оберлейтенант Хельмут Вольтерсдорф, лейтенант Людвиг Беккер (44 жеңіс, 1943 жылдың ақпанында қаза тапты), лейтенант Эгмонт Принц зюр Липпе Вайссенфельд (51 жеңіс, 1944 жылдың наурыз айында Нидерландыда ұшақ апатынан қаза тапты), лейтенант Леопольд Феллер (41 жеңіс), оберфельдвебель Пол Гилднер (46 жеңіс, 1943 жылдың ақпанында Нидерландыдағы Fliegerhorst Gilze Rijen әуежайында ұшақ апатынан қаза тапты) және унтер-офицер Зигфрид Ней (12 жеңіс, 1943 жылдың ақпанында қаза тапты) кірді. 1941 жылдың 30 тамызында Лент жеті күндізгі және 14 түнгі жеңісі үшін темір крестің (Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes) рыцарь крестімен марапатталды. 1941 жылдың 1 қарашасында Лент жаңа құрылған II./NJG 2-нің топ командирі Gruppenkommandeur болды. 1942 жылдың 1 қазанында II./NJG 2 қайта аталды және IV./NJG 1 болды. Ленттің Gruppenkommandeur ретіндегі алғашқы әуе жеңісі, оның 20-шы түнгі жеңісі және 1941 жылғы соңғысы 7 қарашаның жұмасынан 8 қарашаның сенбісіне дейінгі түнде болды. Ол Берлинге бағытталған Веллингтон 1С бомбалаушысын құлатты, ол Акрам маңында құлады. No. 75 (Жаңа Зеландия) эскадрильясының X9976 бомбалаушысының алты адамнан тұратын экипажы қаза тапты. Бұл жетістігі үшін Лент Вермахт штабы шығарған ақпараттық бюллетеньдегі Wehrmachtbericht-ке сілтеме жасады (жалпы алтыдан біріншісі). Wehrmachtbericht-те жеке атау алу – үлкен құрмет, және ол "Қызмет кітапшасының" ордендер мен марапаттар бөліміне енгізілді. Лент 1942 жылдың 1 қаңтарында капитандыққа көтерілді. Кейіннен сол жылы 6 маусымда оған Емен жапырақты темір крестінің (Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes mit Eichenlaub) рыцарь кресті берілді, сол кезде оның жалпы саны 34 түнгі жеңіс және жеті күндізгі жеңіс болды. Марапаттау рәсімі 28 және 29 маусымда Фюрерхауптквартиерде өтті, сол кезде оның есебі 39 түнгі және жеті күндізгі жеңіс болды. Лент сонымен қатар Лихтенштейн радарының көмегімен алғашқы әуе жеңісіне қол жеткізгенімен де ерекшеленді. Lent Dornier Do 215B 5 кодты R4+DC-ді Himmelbett миссияларында бес сағаттық төзімділігі үшін үнемі ұшып жүрді. Ол осы машинада кем дегенде төрт жеңіске жетті. 1942 жылдың соңына қарай Ленттің 56 жеңісі болды және ол неміс түнгі күресінің ең үздік тумасы болды. 1943 жылдың 1 қаңтарында майор болып жоғарылатылды және 1 тамызда Гамбургтен батысқа қарайғы Штадедегі Geschwader штабында NJG 3-тің Geschwaderkommodore болып тағайындалды. 73 адамды құлатқаннан кейін, оның 65-і түнде, ол 1943 жылдың 2 тамызында Емен жапырақтары мен семсерлері бар темір крестің (Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes mit Eichenlaub und Schwertern) рыцарь крестімен марапатталды және 4 тамызда телеграмма арқылы хабарланды. Семсерлер оған 1943 жылдың 10-11 тамызында Растенбургтегі Фюрерхауптквартиерде табыс етілді. 1944 жылдың қаңтарында Лент бір түнде үш "ауыр" – төрт қозғалтқышты стратегиялық бомбалаушыны құлатты, бірақ оның ұшағы жауап отқа зақымданды, сондықтан мәжбүрлі қону жасауға тура келді. 1944 жылдың 22-23 наурыз түнінде ол екі бомбалаушыны құлату үшін бар болғаны 22 зеңбірек оғын пайдаланды, ал 15-16 маусымда үш Avro Lancaster-қа қарсы жеті минут ішінде бар болғаны 57 оқ атты. Oberstleutnant болып жоғарылатылған ол 110 растаулы әуе жеңісі үшін темір крестің (Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes mit Eichenlaub, Schwertern und Brillanten) рыцарь крестімен Емен жапырақтары, семсерлері және алмаздарымен марапатталды, түнгі күрес ұшқыштарының арасында бұл марапатты алған алғашқы екі ұшқыштан бірі болды. Екіншісі – Хейнц Вольфганг Шнауфер, ол 121 әуе жеңісімен авиация тарихындағы ең табысты түнгі күрес ұшқышы болды.

Жеке өмір

Барлық неміс офицерлері некеге тұру үшін ресми рұқсат алуы керек еді, бірақ бұл көбінесе бюрократиялық формалдік болатын. Лент Гамбургтен келген оның іздеушісі Элизабет Петерсенге үйленуге шешім қабылдағанда, жағдайы одан да қиын болды. «Элизабет Петерсен» – шындығында 1914 жылдың сәуір айында Мәскеуде туған Елена (Лена) Сенокосникова еді. Ол өзінің нағыз кім екенін жасырудан қорқып жүрді, себебі үшінші рейхте орыстарқа қатысты көңіл көншілік болған жоқ, бірақ оның тегі мен нәсілдік шығуына қатысты жан-жақты тергеуден кейін 1941 жылдың 15 наурызында неміс азаматтығын алды. Олар 1941 жылдың 10 қыркүйегінде Гамбург қаласындағы Веллингсбюттельде неке қиды. Олардың екі қызы болды. Кристина 1942 жылдың 6 маусымында дүниеге келді, ал екінші қызы Хелма 1944 жылдың 6 қазанында, әкесінің қазасына аз уақыт өткен соң туды. Гельмуттың үлкен ағалары Йоахим мен Вернер, «Исповедническая шіркеуінің» (Bekennende Kirche) мүшелері ретінде, нацистік партиямен келеспеушіліктерге тап болды. «Исповедническая шіркеуі» – нацистік Германия кезіндегі неміс протестантизмінде пайда болған қозғалыс, ол барлық протестанттық шіркеулерді нацистік Германияның евангелистік шіркеуіне біріктіруге бағытталған үкіметтің күш-жігеріне қарсы шықты. «Исповедническая шіркеуінің» жақтасы Вернер Лент 1937 жылы нацистерге қарсы уағыз айтқаннан кейін алғаш рет тұтқындалды. 1942 жылдың маусымында оның інісі Йоахим Мёльдерс хатын мінберден оқығаннан кейін гестапомен қамауға алынды. Мёльдерс хаты – саяси соғыс басқармасының (PWE) британдық қара пропагандасының басшысы Сефтон Дельмер Германияның әскери ұшқышы Вернер Мёльдерстің өлімінен пайда табу үшін жасаған үгіт-насихат құралы еді. Бұл хат Мёльдерс жазғандай көрінеді, онда ол өміріндегі католик дінінің маңыздылығын баса көрсетіп, сенімін Ұлттық социалистік партияға деген адалдығынан жоғары қойды.

Өлім

1944 жылдың 5 қазанында Лент өзінің Junkers Ju 88 G–6 ұшағымен, D5+AA белгісімен, Стадеден Падерборнға ұшты. Оның экипажында ұзақ жылдар бойы радиооператор болып жұмыс істеген Оберфельдвебель Уолтер Кубиш, Вермахттың пропагандалық бөлімінің (Propagandakompanie) лейтенанты Вернер Карк, әуедегі пулеметші, және екінші радиооператор Оберлейтенант Герман Клос болды. Лент NJG 1 эскадрилья командирі, Oberstleutnant Hans Joachim Jabs-пен операциялық мәселелерді талқылау үшін бара жатқан еді. Падерборн/Нордборхен әуежайына жақындағанда, АҚШ Әскери Әуе Күштері шабуыл жасағандықтан, ұшу-қону жолағында кратерлер пайда болды. Лент үшін жедел түрде уақытша ұшу-қону жолағы дайындалды және белгіленді, бірақ жоғары кернеулі электр сымы назардан тыс қалды. Ұшақ қонуға дайындалып келе жатқанда, сол жақ қозғалтқышы істен шығып, қанаты төмен түсті. Лент ұшақты басқара алмады, ол жоғары кернеулі сымдарға соқтығысып құлады. Экипаждың барлық төрт мүшесі ауыр жарақат алды, бірақ аман қалды. Кубиш пен Клос сол күні, Карк келесі күні таңертең, ал Лент екі күннен кейін, 1944 жылдың 7 қазанында көз жұмды. Ленттің мемлекеттік салтанатты жерлеу рәсімі 1944 жылдың 11 қазанында Берлиндегі Рейхс канцеляриясында өтті. Рейхсмаршал Герман Геринг Ленттің нацистік Германияның туымен жабылған табынына салтанатты есеп берді. Табуттың алдында, Ленттің наградалары мен ордендерін барқыт жастықшада алып келе жатқан, түнгі истребительдер инспекторы, Oberstleutnant Werner Streib жүрді. Темір крестінің рыцарь дәрежесімен марапатталған алты офицер, қарулы каскамен, табутты кассионымен бірге сүйемелдеді және рәсім кезінде құрметті қарауылда тұрды: Oberstleutnant Günther Radusch, Oberstleutnant Hans Joachim Jabs, Major Rudolf Schoenert, Hauptmann Heinz Strüning, Hauptmann Karl Hadeball және Hauptmann Paul Zorner. 1944 жылдың 12 қазанында Лент пен оның экипажы Стадедегі әскери бейіште бір қабірге жерленді.

Еске алу

1966 жылдың 18 шілдесінде Лондонның Sotheby's аукционында Хельмут Ленттің бірқатар марапаттары сатылды. Бұл заттар анонимді саудагермен бір лот ретінде жалпы сомасы 500 фунт стерлингке сатып алынды. Сатып алушы – Батыс Германия Қорғаныс министрлігінің атынан әрекет еткен бұрынғы генерал-лейтенант Адольф Галланд. Марапаттарды Хельмут Ленттің үлкен қызы Кристина анасы Ленамен кеңескеннен кейін, оған операцияға ақша қажет болғандықтан сатты. Федералдық Қорғаныс министрлігі жинақты Германияның Раштатт қаласындағы Әскери тарих мұражайына (Wehrgeschichtliches Museum) тапсырды. 1964 жылы Батыс Германия армиясының әуе күштерінің Ротенбург (Вюмме) қаласындағы (Төменгі Саксония) базасы Ленттің бұрынғы бастығының ұсынысы бойынша Лент казармасы (Lent Kaserne) деп аталды. 2014 жылы Бундесвер нысанның атын өзгерту туралы шешім қабылдады, себебі Лент енді лайықты есім деп есептелмейтін. 2015 жылдың соңында аяқталуы күтілетін бұл процеске 1500 әскери қызметкер мен 250 азаматтық қызметкер қатысты, және оны 2015 жылдың басында полковник-лейтенант Эдмунд Фогель бастады. 2016 жылдың қыркүйегінде округ әкімі және оңшыл партияның мүшесі Херманн Луттманн: «Хельмут Ленттің нацистік режимді қолдағанына ешқандай нақты дәлел табылмады» деді. Сондықтан Луттманн атауды жергілікті билікке өзгеріссіз қалдыруды ұсынды. Бундестаг депутаты және Қорғаныс комитетінің мүшесі Ларс Клинбейль барлық дау-дамайларға қарамастан, неміс қарулы күштерінің жергілікті деңгейде қабылданған шешімге бас иетінін мәлімдеді. «Вермахт офицерлерінің есімдерімен аталған соңғы казармаларды қайта атаудың уақыты келді», - деді Германияның қарсылық қозғалысы мұражайының директоры профессор Йоханнес Тухель Bild am Sonntag газетіне. «Шульц, Лент және Марсель сияқты офицерлер Гитлердің соғысында соғысып, нацистік пропаганданың бір бөлігі болды». Ол казармалардың атауларын нацистік режимге қарсы күрескен сарбаздардың есімдерімен ауыстыру қажеттігін айтты. «Адам құқықтары мен заң үстемдігі үшін күрескендерді еске алу жеткілікті емес». Тарихшы Вольфрам Ветте 1982 жылғы дәстүр директивасын сілтеме ретінде келтіре отырып, осы пікірмен келіседі. Тарихшы Сонке Нейтцель Бундесвер Ленттің атын сақтауы керек деп санайды, өйткені ол нацист емес, христиандық адамгершілік идеалдарын ұстанған құндылықтарға адал адам болған (christlichen Menschenbild), тіпті Вермахттың ешбір әскері соғыстан толығымен таза шықпаса да. Дегенмен, Нейтцельдің пікірінше, Эрвин Роммельдің жағдайынан басқа, бес жыл ішінде Бундесвердің ешбір казармасы Вермахт офицерінің атын сақтамайды, өйткені әскерилер Қорғаныс министрлігі қаламаған есімдерді қорғау үшін мансаптарын тәуекелге салғысы келмейді. 2018 жылдың 18 наурызында Бундесвер әскери дәстүр туралы соңғы ережені (Traditionserlass) жариялады, онда «Бундесвер неміс (әскери) тарихындағы адамдардың, әскер бөлімшелерінің және әскери институттардың дәстүрін сақтамайды, егер олар қазіргі түсінік бойынша қылмыстық, нәсілшіл немесе адамгершіліксіз әрекеттер жасаған болса». Осы ережелерге сәйкес, Лент казармасының атын өзгерту туралы шешім қабылданды. 2019 жылдың 8 қазанында Сол партиясы берген сауалға жауап ретінде Германия үкіметі Лент казармасының қызметкерлері орманшы және Фрайкорп офицері Йоханн Кристиан фон Дюрингтің есімін беруді ұсынғанын мәлімдеді. 2020 жылдың 8 маусымында казарма ресми түрде Фон Дюринг казармасы деп аталды.

Әуедегі жеңіске деген сенім

Lent ресми түрде 507 ұшуда 111 жеңіске ие болды. Жалпы саны 103 жеңіс түнгі уақытта тіркелді, оның ішінде 59 төрт моторлы бомбалаушы және бір Mosquito ұшағы жойылды. Лент өлімінен кейін Oberst (полковник) шеніне көтерілді. Матьюс пен Форман, «Люфтваффе Астарлары» – «Өмірбаяндар және Жеңіс туралы талаптар» кітабының авторлары, Германия Федералды мұрағатындағы құжаттарды зерттеді және 111 әуедегі жеңіс туралы мәлімдемелерді тапты, оның ішінде жетісі Zerstörer ұшқышы ретінде, 104-і түнгі жойғыш ұшқышы ретінде, сондай-ақ үш расталмаған талап бар еді. Жеңістерінің көп бөлігі нақты географиялық координаталармен тіркелген. Дегенмен, екі жеңісі Planquadrat (тор сілтемесі) бойынша, мысалы «QE PE» деп көрсетілген. Люфтваффе тор картасы (Jägermeldenetz) 15 минуттық ендік және 30 минуттық бойлықтан тұратын тіктөртбұрыштардан құралған, оның ауданы шамамен 360 шаршы миль (932 км²) құрады. Әуедегі жеңістердің тізімі Дәлел (жалпы) Дәлел (түнгі) Күні Уақыты Түрі Орналасуы Сериялық нөмір / Эскадрилья нөмірі – 1. Zerstörergeschwader 76 штабы – 1 3 қыркүйек 1939 17:10 PZL P.24 Лодзь аймағы Польша әуе күштері + 2 18 желтоқсан 1939 14:40 Wellington Боркум маңы N2888/No. 37 эскадрилья RAF + 3 18 желтоқсан 1939 14:45 Wellington Боркум маңы N2889/No. 37 эскадрилья RAF + 4 9 сәуір 1940 08:55 Gladiator Братеньорд 427/NAAS + 5 27 мамыр 1940 08:20 Gladiator Бод No. 263 эскадрилья RAF + 6 2 маусым 1940 14:25 Gladiator Норвегия N5893/No. 263 эскадрилья RAF + 7 15 маусым 1940 12:45 Blenheim Тронхейм маңы L9408/No. 254 эскадрилья RAF + – 6. Nachtjagdgeschwader 1 штабы – 8 1 12 мамыр 1941 01:40 Wellington Зюдерштапельден оңтүстік-батысқа қарай R1330/No. 40 эскадрилья RAF * 9 2 12 мамыр 1941 02:49 Wellington Нордстрандтан оңтүстік-батысқа қарай R1461/No. 40 эскадрилья RAF * 10 3 28 маусым 1941 01:58 Whitley Бремерверден батысы T4297/No. 102 эскадрилья RAF + 11 4 30 маусым 1941 01:40 Stirling Везермунде оңтүстігі N6001/No. 7 эскадрилья RAF * 12 5 30 маусым 1941 02:05 Stirling Бремерверден оңтүстік-батысы N3664/No. 7 эскадрилья RAF * – 4. Nachtjagdgeschwader 1 штабы – 13 6 4 шілде 1941 00:43 Wellington Экслоермонд, Ассеннің оңтүстік-шығысы R1492/No. 301 поляк бомбалаушы эскадрильясы + 14! 7! 4 шілде 1941 03:41 белгісіз 15 8 6 шілде 1941 00:56 Whitley Коэворден батысы Z6793/No. 10 эскадрилья RAF + 16 9 8 шілде 1941 00:55 Whitley Ассен оңтүстік-шығысы Z6799/No. 77 эскадрилья RAF + 17 10 10 шілде 1941 02:20 Wellington Меппен солтүстік-батысы B1770/No. 40 эскадрилья RAF + 18 11 13 шілде 1941 00:55 Hampden Веендам, Гронинген оңтүстік-шығысы AE226/No. 50 эскадрилья RAF * 19 12 15 шілде 1941 00:49 Wellington Веендам, Гронинген оңтүстік-шығысы W5513/No. 104 эскадрилья RAF + 20 13 25 шілде 1941 03:54 Wellington Лиуварден оңтүстік-батысы R1369/No. 57 эскадрилья ? 21 14 15 тамыз 1941 03:20 Whitley Амеланд солтүстігі Z6819/No. 51 эскадрилья RAF + 22 15 29 тамыз 1941 03:40 Hampden Амеланд оңтүстігі AE126/No. 49 эскадрилья RAF + 23 16 7 қыркүйек 1941 01:25 Whitley Лиуварден шығысы, Берген-ан-Зи Z6681/No. 78 эскадрилья RAF + 24 17 8 қыркүйек 1941 04:04 Wellington Тервипсел, Франкер солтүстік-шығысы Z8845/No. 9 эскадрилья RAF * 25 18 8 қыркүйек 1941 04:59 Wellington Драхтен, Лиуварден оңтүстік-шығысы R1798/No. 115 эскадрилья RAF + 26 19 13 қазан 1941 00:06 Wellington Вестергест, Лиуварден солтүстік-шығысы X9822/No. 40 эскадрилья RAF + 27 20 13 қазан 1941 00:33 Hampden Zuiderzee AD965/No. 144 эскадрилья RAF + – II. Nachtjagdgeschwader 2 тобы – 28 21 8 қараша 1941 01:21 Wellington Акрам солтүстігі X9976/No. 75 эскадрилья RAF + 29 22 17 қаңтар 1942 21:40 Whitley Тершеллинг Z9301/No. 51 эскадрилья RAF * 30 23 21 қаңтар 1942 22:38 Whitley Тершеллинг батысы Z9311/No. 51 эскадрилья RAF + 31 6 ақпан 1942 15:14 Hampden Тершеллинг батысы AE308/No. 455 эскадрилья RAF + 32 24 26 наурыз 1942 00:32 Manchester Алкмар солтүстігі L7518/No. 61 эскадрилья RAF + 33 25 27 наурыз 1942 22:10 Hampden Тершеллинг солтүстігі No. 408 эскадрилья RAF 34 26 27 наурыз 1942 22:42 Hampden Тершеллинг солтүстігі No. 408 эскадрилья RAF 35 27 29 наурыз 1942 22:00 Manchester Тершеллинг солтүстігі L7394/No. 61 эскадрилья ? 36 28 11 сәуір 1942 00:23 Wellington Ден Хелдер оңтүстік-шығысы Z8838/No. 311 эскадрилья RAF + 37 29 13 сәуір 1942 00:32 Hampden Тершеллинг солтүстігі P1239/No. 420 эскадрилья RAF * 38 30 18 сәуір 1942 01:55 Wellington Тершеллинг солтүстігі Z1267/No. 300 эскадрилья RAF * 39 31 15 мамыр 1942 22:45 Hudson Тершеллинг солтүстігі X3482/No. 9 эскадрилья ? 40 32 3 маусым 1942 01:06 Hampden Медемблик шығысы AT154/No. 408 эскадрилья RAF + 41 33 4 маусым 1942 00:55 Halifax Синт-Мартенс-Влотбрук батысы, Алкмар солтүстік-солтүстік-батысы R9457/No. 76 эскадрилья RAF + 42 34 6 маусым 1942 00:34 Wellington Хоорн оңтүстігі DV812/No. 156 эскадрилья RAF + 43 35 6 маусым 1942 01:16 Wellington IJsselmeer, Амстердам шығысы Z1331/No. 301 поляк бомбалаушы эскадрильясы + 44 36 21 маусым 1942 00:59 Hampden Амленд солтүстігі AT185/No. 420 эскадрилья RAF + 45 37 24 маусым 1942 01:12 Wellington Тершеллинг солтүстігі T2921/No. 103 эскадрилья RAF + 46 38 24 маусым 1942 01:46 Wellington Влиланд солтүстік-батысы DV831/No. 103 эскадрилья RAF + 47 39 26 маусым 1942 02:37 Wellington Энкхүйзен солтүстік-батысы T2612/No. 18 оқу-жаттығу эскадрильясы RAF * 48 40 26 маусым 1942 02:56 Whitley Noordwijk BD266/No. 24 оқу-жаттығу эскадрильясы RAF * 49 41 3 шілде 1942 01:25 Wellington Ассен оңтүстік-батысы Z1314/No. 301 поляк бомбалаушы эскадрильясы * 50 42 9 шілде 1942 01:30 Wellington Роттумероог X3557/No. 75 эскадрилья RAF + 51 43 27 шілде 1942 02:35 Halifax Влиланд солтүстік-батысы 52 44 27 шілде 1942 02:39 Wellington Влиланд солтүстік-батысы 53 45 5 қыркүйек 1942 02:50 Halifax Лиуварден оңтүстік-шығысы R5682/No. 61 эскадрилья RAF * 54 46 14 қыркүйек 1942 05:02 Wellington Тершеллинг солтүстік-батысы 55 47 9 қараша 1942 20:37 Halifax Амеланд W7864/No. 102 эскадрилья RAF * – IV. Nachtjagdgeschwader 1 тобы – 56 48 17 желтоқсан 1942 20:22 Lancaster Слоттен солтүстігі ED355/No. 44 эскадрилья RAF + 57 49 17 желтоқсан 1942 20:38 Halifax Урк шығысы ED333/No. 44 эскадрилья RAF * 58! 50! 2 қаңтар 1943 20:24 төрт моторлы бомбалаушы 59 51 8 қаңтар 1943 20:24 Lancaster Тексел батысы 60 52 21 қаңтар 1943 20:11 Wellington Шиермонникоог солтүстігі 61 53 1 наурыз 1943 21:39 Halifax Амеланд солтүстігі DT641/No. 419 эскадрилья RAF * 62 54 5 наурыз 1943 22:20 Halifax Харлинген батысы BB282/No. 76 эскадрилья RAF ? 63 55 5 наурыз 1943 22:34 Halifax Виеринген шығысы W4847/No. 83 эскадрилья RAF * 64 56 29 наурыз 1943 23:46 Wellington Леммер солтүстік-батысы BJ762/No. 426 эскадрилья RAF + 65 57 4 сәуір 1943 00:24 Lancaster Тексел шығысы 66 58 20 сәуір 1943 03:38 Mosquito Ставорен батысы DZ694/No. 410 эскадрилья RAF 67 59 5 мамыр 1943 00:08 Stirling Энкхүйзен оңтүстігі BK773/No. 7 эскадрилья RAF + 68 60 5 мамыр 1943 00:18 Stirling Хоммертс оңтүстік-шығысы EF343/No. 149 эскадрилья RAF + 69 61 14 мамыр 1943 02:54 Halifax Харлинген солтүстігі JB924/No. 78 эскадрилья RAF + 70 62 24 мамыр 1943 02:16 Lancaster Воркум оңтүстік-батысы DT789/No. 10 эскадрилья RAF 71 63 22 маусым 1943 03:09 Lancaster Влиланд батысы 72 64 23 маусым 1943 02:06 Halifax Урк батысы 73 65 26 маусым 1943 01:13 Wellington Урк батысы HF544/No. 466 эскадрилья RAF + 74# 66# 28 шілде 1943 02:37 Lancaster Тершеллинг солтүстік-батысы 75 67 30 шілде 1943 02:10 Lancaster Амеланд солтүстігі – Stab of Nachtjagdgeschwader 3 – 76 68 24 тамыз 1943 00:56 Stirling Берлин Лихтенберг 77 69 24 тамыз 1943 01:16 Halifax Берлин Мальсдорф 78 70 24 тамыз 1943 — Halifax Берлин Шпандау 79 71 1 қыркүйек 1943 00:54 Halifax Берлин оңтүстік-батысы 80 72 1 қыркүйек 1943 01:03 Halifax Берлин шығысы 81 73 22 қыркүйек 1943 22:41 Stirling Крохнсберг 82 74 3 қазан 1943 22:27 Stirling Херлесхаузен 83 75 2 желтоқсан 1943 19:58 Lancaster Магдебург 84 76 2 желтоқсан 1943 20:20 Stirling Берлин оңтүстік-батысы 85 77 16 желтоқсан 1943 19:07 Lancaster Алманбрюк 86# 78# 2 қаңтар 1944 02:49 Lancaster 87 79 14 қаңтар 1944 18:49 Lancaster 88 80 14 қаңтар 1944 19:05 Lancaster 89 81 14 қаңтар 1944 19:10 Lancaster 90 82 21 қаңтар 1944 22:28 Lancaster 91 83 21 қаңтар 1944 22:58 Lancaster 92 84 22 наурыз 1944 21:26 Lancaster Билефельд маңы 93 85 22 наурыз 1944 21:35 төрт моторлы бомбалаушы Билефельд оңтүстігі 94 86 2...