Торонто және аймақтық көлік желілері

Кіріспе

Үлкен Торонто аймағындағы автомобиль, теміржол және әуе көлігі желілері

Канаданың Торонто қаласындағы көлік жүйесі, Үлкен Торонто аймағының және Оңтүстік Онтарионың көп бөлігіндегі автомобиль, теміржол және әуе көлігі желілерінің орталығы болып табылады. Қалада теміржол, тас жолдар және қоғамдық көліктерді қоса алғанда, көптеген көлік түрлері бар. Торонтода велосипед жолдары мен көп мақсатты жолдардың және бағыттардың кең желісі де бар.

Темір жолдар

Торонто – Канада және Солтүстік Американың орталық бөлігіндегі маңызды теміржол көлігінің торабы. Коммерциялық теміржол жүк тасымалының басым бөлігі екі I класс теміржол компаниясы – Канаданың Ұлттық теміржолы және Канаданың Тынық мұхиты теміржолы арқылы жүзеге асырылады. Екі компания да Торонтоның әртүрлі аудандарында ірі құрастыру станцияларын және интермодальдық кешендерді пайдаланады, олар өндіріс және логистикалық қызметтерді ұсынатын клиенттерге қызмет етеді. Бұрын екі теміржолдың да операцияларының көп бөлігі жағалау аймағында орналасқан болса, уақыт өте келе олар Торонтоның қала шеттеріндегі немесе көршілес муниципалитеттердегі нысандарға көшті. Жағалау бойындағы теміржол желілерінің көп бөлігі жылжымайтын мүліктерді дамыту үшін қысқартылып, тоқтатылды, ал осы аймақтағы қалған басты желілер көбінесе жолаушылар тасымалын жүзеге асыратын операторлардың қана қолында. Торонто қаласындағы теміржол желісінің маңызды бөлігі коммерциялық теміржолдармен провинциялық қалалық теміржол операторы GO Transit-ке сатылды. Торонтоға қалааралық Via Rail басқа Канада қалаларына, ал Amtrak Нью-Йорк қаласына күнделікті пойыз қатынасы арқылы қызмет көрсетеді. Бұл қаланың орталық бизнес ауданында орналасқан, әсем неоклассикалық стильдегі Юнион станциясынан жүзеге асырылады, және ол GO Transit қалалық пойыздарымен де бөліседі. Торонто Пирсон халықаралық әуежайынан Юнион станциясына және орталық бизнес ауданына дейінгі әуежай теміржол желісі – Union Pearson Express 2015 жылдың 6 маусымында іске қосылды. Ол 2015 жылғы Панамерикан ойындарына дейін аяқталды.

Автобустық терминалдар

GO Transit барлық жолаушылар автобустарын Торонтоның орталығына және одан тысқары қалаларға Юнион Станция Автобус Терминалы арқылы іске асырады. Бұл терминалға GO Transit-тің меншігі бар және оны GO Transit басқарады, ол Юнион Станциясына жанында орналасқан. Бұл автобус терминалы 2020 жылы ашылды, бұрынғы Юнион Станциясының GO автобус терминалын алмастырды. GO Transit сонымен қатар Yorkdale сауда орталығында Yorkdale автобус терминалын және бірнеше метро станцияларындағы терминалдарды, оның ішінде Finch автобус терминалы, Scarborough Centre автобус терминалы және York Mills автобус терминалын басқарады. 2021 жылы Бей және Дундас көшелеріндегі Торонто автобус терминалы жабылып, қызметі тоқтатылғаннан кейін көптеген қалааралық автобус қызметтері жаңа Юнион Станция Автобус Терминалынан жүзеге асырылады. Юнион Станция Автобус Терминалынан қалааралық автобус қызметтерін Ontario Northland, Megabus, TOK Coachlines, Rider Express, Flixbus және Greyhound Lines сияқты компаниялар ұсынады.

Автомобиль жолдары

Қаланың өзіне де, Үлкен Торонто аймағына да қызмет ететін бірнеше тас жолдар бар. Қаланың ішкі аймағында батыстан шығысқа қарай өтетін 401-ші тас жол (немесе жай ғана "401") қала орталығының айналма жолы болып табылады және Канададағы ең жұқпар және ең кең тас жол. Оның 18 қатарлы 400-ші тас жолымен қиылысында күніне 400 000-нан астам көлік жүреді, бұл оны әлемдегі ең жұқпар тас жолдардың біріне айналдырады. Қаланың батыс шетінде 401-ші тас жол 427-ші тас жолмен қосылады, ол Торонто Пирсон халықаралық әуежайы мен Гардинер экспресс-жолы арасындағы маңызды солтүстік-оңтүстік бағыты. Ол негізінен әуежайға және Торонто қаласынан тыс, батыс маңындағы аудандарға қызмет етеді. Осы аймақтағы 409-шы тас жолының қысқа бөлігі әуежайды тікелей 401-ші тас жолдың қозғалысына қосады. Шығысқа қарай жылжумен 401-ші тас жол 400-ші тас жолмен қиылысады, ол солтүстікке Барриге, Онтарионың "Коттедж аймағының" демалыс зоналарына және провинцияның солтүстік шебіне дейін жетеді. 400-ші тас жолдан шығысқа қарай 401-ші тас жол Аллен Роудпен, содан кейін Дон Вэлли Парквейі (404-ші тас жолмен) қосылады, одан кейін Торонтодан шығысқа қарай Пикеринг, Ажакс, Уитби және Ошава қалаларының маңындағы аудандарға қарай жалғасады. Аллен Роуд – 401-ші тас жолдың солтүстігіндегі Эглинтон даңғылынан Шеппард даңғылына дейінгі экспресс-жол. Дон Вэлли Парквейі – Торонто орталығын 401-ші тас жолмен байланыстыратын солтүстік-оңтүстік экспресс-жол. 401-ші тас жолдан кейін бұл бағыт 404-ші тас жол деп аталады және Маркхэм, Ричмонд Хилл, Аврора және Ньюмаркет қалаларының шеткі аудандарын 401-ші тас жолмен байланыстырады. Гардинер экспресс-жолы (немесе әдеттегідей "Гардинер") Онтарио көлінің солтүстік жағалауын бойлай өтеді және батыс маңындағы аудандарды қала орталығымен байланыстырады. 427-ші тас жолдан батысқа қарай Гардинер Ханыша Елизавета жолына (жиі QEW немесе жай ғана "Q.E." деп аталады) айналады, ол Гамильтонға, Ниагара сарқырамасына және Форт-Эриге (және Буффало маңындағы Канада-АҚШ шекарасына) бағытталған. 407 ETR тас жолы Торонто қаласының ішінде орналаспаған, бірақ Үлкен Торонто аймағындағы маңызды тас жол болып табылады, ол қаланың солтүстік жағынан айналып өтеді, батыстағы Берлингтондан шығыстағы Пикерингке дейін созылады. Бұл физикалық ақы төлеу кабиналары жоқ электрондық ақы төлеу жолы, көлік нөмірін автоматты түрде тану немесе электрондық ақы жинау арқылы жұмыс істейді.

There are a number of freeways that serve both the city proper and the Greater Toronto Area. Bisecting the city from west to east across its inner suburbs, Highway 401 (or simply, "the 401") acts as a bypass of the downtown core, and is both the busiest and widest highway in Canada. At its interchange with Highway 400, where it spans 18 lanes, it sees over 400,000 vehicles on an average day, making it one of the world's busiest highways. At the western edge of the city, the 401 meets Highway 427, an important north–south artery between Toronto Pearson International Airport and the Gardiner Expressway. It mainly serves the airport and the western suburbs outside the city of Toronto. In the same area, the short length of Highway 409 connects the airport directly to the traffic flow of the 401. Moving east, the 401 then intersects Highway 400, which leads north to Barrie, the recreational areas of Ontario's "Cottage Country" and beyond, to the northern reaches of the province. East of the 400, the 401 meets Allen Road, and then the Don Valley ParkwayHighway 404, before continuing eastwards out of Toronto into the suburbs of Pickering, Ajax, Whitby, and Oshawa. The Allen Road is an expressway from Eglinton Avenue to Sheppard Avenue north of the 401. The Don Valley Parkway is a north–south expressway that links downtown Toronto to the 401. Beyond the 401, this route is known as Highway 404, and connects the more distant outer suburbs of Markham, Richmond Hill, Aurora, and Newmarket to the 401. The Gardiner Expressway (or colloquially, "the Gardiner") roughly follows the northern shore of Lake Ontario, and connects the western suburbs to the downtown core. West of Highway 427, the Gardiner becomes Queen Elizabeth Way (often called the QEW, or simply "The Q. E."), which heads towards Hamilton, Niagara Falls, and Fort Erie (and the Canada–United States border in the vicinity of Buffalo). Highway 407 ETR is not located within Toronto proper, but is a major highway in the Greater Toronto Area that acts as a secondary bypass around the northern end of the city, stretching from Burlington in the west to Pickering in the east. It is an electronic toll road with no physical toll booths, instead depending on automatic recognition of vehicle plates or electronic toll collection.

Жолдар

Торонтода 9500 жол немесе 5200 шақырым бар. Торонто көбінесе желілік жол жүйесімен салынған, бірақ бірнеше ерекшеліктер бар. Оларға Давенпорт жолы және Воган жолы сияқты көшелер жатады, олар ежелгі халық жолымен салынған, ал мысалы, Кингстон жолы бастапқыда Торонтоны Онтариодағы басқа елді мекендермен байланыстыру үшін салынған. Қала орталығындағы көшелердің желісі көбінесе Солтүстік Американың ескі қалаларына тән, төрт қатарлы магистральдық және жинақтаушы жолдардың тығыз желісінен тұрады. Қала орталығынан тыс жерлерде көптеген магистральдық жолдарда әр бағытта екі немесе үш қатарлы қозғалыс болады. Торонтоның жол жүйесі көбінесе көлік үшін жоспарланған және навигациялау оңай. Кейбір ерекшеліктер бар; мысалы, Лоуренс даңғылы мен Сент-Клэр даңғылы Дон аңғарымен екіге бөлінген, ал Сент-Клэр даңғылының екі бөлігі арасындағы сапарға шамамен 15 минут уақыт кетеді. Көшелер кейде аттарын өзгертеді, ал 1998 жылғы бірігу кейбір көшелердің аттарының қайталануына әкелді, бірақ бұл көбінесе кішкентай, тұрғын үй жолдарымен шектеледі. Басты солтүстік-оңтүстік магистральдары батыстан шығысқа қарай: Киплинг даңғылы, Ислингтон даңғылы, Роял Йорк жолы, Джейн көшесі, Кил көшесі / Уэстон жолы, Дафферн көшесі, Батерст көшесі, Авеню жолы / Университет даңғылы, Йонг көшесі, Бейвью даңғылы, Лесли көшесі, Дон Миллс жолы, Виктория Парк даңғылы, Уорден даңғылы, Кеннеди жолы, МакКоуэн жолы, Маркхэм жолы және Морнингсайд даңғылы. Басты шығыс-батыс магистральдары солтүстіктен оңтүстікке қарай: Стилс даңғылы, Финч даңғылы, Шепард даңғылы, Уилсон даңғылы / Йорк Миллс жолы / Эллесмир жолы (соңғы екеуі Парквудс Виллидж Драйвымен байланысқан), Лоуренс даңғылы, Эглинтон даңғылы, Сент-Клэр даңғылы, Блур көшесі / Дэнфорт даңғылы, Дундас көшесі, Куинс көшесі (батыс және шығыс), Лейк-Шор бульвары / Кингстон жолы. Торонтодағы жолдар көбінесе қыс пен көктемде мұздың қатуы мен еруінен пайда болатын шұңқырлармен толы. Орташа есеппен 100 ірі шұңқыр тіркеледі, ең көп саны 1000-ға жуық. Жер үстіндегі жолдар мен тротуарлардан басқа, Торонтоның орталық бөлігіндегі әртүрлі ғимараттарды байланыстыру үшін жер астындағы жаяу жүргіншілер тоннельдерінің желісі пайдаланылады. PATH деп аталатын бұл желі қала орталығындағы жаяу жүргіншілердің қозғалысын жеңілдету үшін жасалған. Торонтода 1900 жылдан бері жер астындағы жаяу жүргіншілер тоннельдері пайдаланылып келеді, бірақ үлкен PATH желісінің құрылысы 1960 жылдарға дейін басталмады. 500 мыңнан астам сауда алаңы бар PATH желісі Гиннес рекордтар кітабында әлемдегі ең үлкен жер асты сауда кешені деп танылған.

Toronto has 9500 roads or 5200 kilometres across the city. Toronto is largely built on a grid based road system with a few notable exceptions. These include streets such as Davenport Road and Vaughan Road, which follow an old native trail, while others, such as Kingston Road, were originally constructed to link Toronto with other settlements in Ontario. The street network downtown mostly consists of a dense network of four lane arterial and collector roads typical of an older North American city. Outside the downtown core, most arterial roads have two or three lanes of traffic in each direction. Toronto's road system was mainly designed for vehicular traffic, and is quite easy to navigate. There are some anomalies; for example, Lawrence Avenue and St. Clair Avenue are both split into two sections by the Don Valley, and, in the case of St. Clair Avenue, the drive between the two sections is almost 15 minutes. Roads sometimes change names, and the 1998 Amalgamation has caused some doubling in road names, although this is usually confined to smaller, more residential, roads. The main north–south arteries, from west to east, are Kipling Avenue, Islington Avenue, Royal York Road, Jane Street, Keele Street / Weston Road, Dufferin Street, Bathurst Street, Avenue Road / University Avenue, Yonge Street, Bayview Avenue, Leslie Street, Don Mills Road, Victoria Park Avenue, Warden Avenue, Kennedy Road, McCowan Road, Markham Road, and Morningside Avenue. The main east–west arteries, from north to south, are Steeles Avenue, Finch Avenue, Sheppard Avenue, Wilson Avenue / York Mills Road / Ellesmere Road (the latter two connected by Parkwoods Village Drive), Lawrence Avenue, Eglinton Avenue, St. Clair Avenue, Bloor Street / Danforth Avenue, Dundas Street, Queen Street West and East, and Lake Shore Boulevard / Kingston Road. Roads in Toronto are often potted with potholes due to freezing and thawing in the winter spring seasons. On average, there are 100 major potholes reported with a high of 1000. In addition to surface level paths and sidewalks, a network of underground pedestrian tunnels are used to connect the various buildings in Downtown Toronto. Known as PATH, it was intended to alleviate pedestrian traffic of downtown's sidewalks. Underground pedestrian tunnels were used in Toronto since 1900, although the construction of the larger PATH network did not commence until the 1960s. Spanning more than , with of retail space, the PATH network is recognized as the world's largest underground shopping complex by the Guinness Book of World Records.

Паромдар

Торонто аралдарына негізгі паром қызметін қаланың Парктер, орман шаруашылығы және демалыс бөлімі қамтамасыз етеді. Паромдар жыл бойы Торонто паромдық доктарынан, Бей-стриттің етегінде, Ханлан нүктесіне, Орталық аралына және Уорд аралына қатынайды. 2004 жылдың 17 маусымында «Онтарио рухы» кемесімен «Бриз» атты тауарлық таңбасы астында, Онтарио көлі арқылы Рочестер қаласына, Нью-Йорк штатына жоғары жылдамдықты жолаушылар/көлік паром қызметі іске қосылды. Қаржылық қиындықтарға байланысты қызмет тоқтатылғаннан кейін, ол 2005 жылдың 30 маусымында Рочестер қаласының меншігіне өтіп, «The Cat» тауарлық таңбасымен Bay Ferries Great Lakes Limited компаниясы басқаратын қызметке қайта оралды. Алайда, басым көбінесе кешігулерге байланысты тиімсіз болған жазғы маусымнан кейін, және жолаушылар саны жеткілікті болғанына қарамастан, Рочестердің жаңадан сайланған мэрі 2006 жылдың 10 қаңтарында қызмет тоқтатылатынын және қала кемені сататынын жариялады. Кеме соңында 2007 жылдың сәуір айында Ұлыбританиядағы Euroferries Ltd компаниясына сатылды, ол кемені Англия арналы арқылы жүзеді. Бірақ ол 2007 жылдың сәуір айында Гібралтар бұғазы арқылы Испания мен Марокко арасында паром қызметі үшін неміс компаниясы Förde Reederei Seetouristik (FRS) сатып алды, ал «Spirit of Ontario I» кемесі HSC Tanger Jet II деп, кейін HSC Dolphin Jet деп аталды және Даниядағы Орхус пен Калундборг арасындағы Каттегатты кесіп өтті. Порт Лендс-тағы 8 Унвин даңғылындағы Халықаралық теңіз жолаушылар терминалы, «The Breeze» компаниясының күніне бірнеше рет келуіне арналған, қазіргі уақытта жылына бірнеше рет келетін круиздік кемелерді қабылдау үшін ғана пайдаланылады. 1927 жылы Торонто паром компаниясының жеке паром қызметін Торонто көлік комиссиясы өз басқаруына алды. Корольдік Канадалық яхта клубы бір ғасырдан астам уақыттан бері өзінің екі жеке паромдарын – «Хьявата» мен «Квасиндті» пайдаланып келеді. Сонымен қатар, қала Билли Бишоп аралы әуежайына және одан жолаушыларды тасымалдау үшін паром қызметін жүргізеді, оның терминалы Батерст көшесінің етегінде орналасқан.

Болашақ перспективалары мен алаңдаушылықтар

Торонто аймағының халқы алдағы 10 жылда 7 миллионға жетеді деп күтілуде, қазіргі 5,5 миллионнан асып, Солтүстік Америкадағы ең жылдам дамитын мегаполистердің біріне айналады. Соңғы екі онжылдықта Үлкен Торонто аймағындағы көлік қозғалысы тұрақты түрде артып келеді. Дегенмен, жол және қоғамдық көлік саласына жасалған инвестициялар сұраныстың өсуімен бірқатар болған жоқ. Қаланың кеңіюі – басты фактор: жұмыс іздеушілердің кейбіреуі қала ішінде және оны қоршаған GTA аймағында ұзақ қашықтықтарды жүріп өтеді. Қала орталығынан қала шетіне және қала шеттері арасындағы сапарлар да көбейді, бірақ бұл маршруттарды тиімді қамтамасыз ету үшін қоғамдық көлік жүйесі жақсы ұйымдастырылмаған. Бұл көлік кептелісіне әкеліп соқтырады, сапар уақытын ұзартады және ластануға себеп болады. GTA-дағы көлік кептелісінен экономика жылына 6-11 миллиард доллар шығын көреді деп есептеледі. Бір зерттеу көрсеткендей, GTA-дағы орташа сапар уақыты 19 ірі немесе осыған ұқсас қалалардан асып түседі. Халықаралық қалаларды салыстырған басқа зерттеулер Торонто тұрғындары Солтүстік Америкада жұмысқа бару үшін ең көп уақыт жұмсайтынын және әлем бойынша алтыншы орында тұратынын көрсетті. 2004 жылдың наурызында Онтарио үкіметі «Үлкен Торонто көлік басқармасын» (GTTA – Үлкен Торонто әуежайы басқармасының аббревиатурасы – GTAA-мен шатастырмау керек) құру туралы хабарлады, ол 2007 жылдың желтоқсанында Metrolinx деп аталды. Бұл басқарма қала мен қала маңындағы көлік жүйелері арасындағы интеграцияны жақсартуға бағытталған. Бұл интеграцияның маңызды бөлігі – әртүрлі көлік операторлары арасындағы ауысуларды ыңғайлы ету үшін «Presto» деп аталатын бірыңғай төлем жүйесі. 2006 жылдың 23 наурызында Онтарио үкіметі ТТК-нің Спадина метро желісін Йорк университетінің кампусына және одан әрі көршілес Йорк аймағындағы Воган қалалық орталығына дейін ұзартуға қаржыландыру туралы хабарлады. Аяқталғаннан кейін бұл Торонтоның 1998 жылғы муниципалдық шекарасынан тысқары ТТК метро желісінің алғашқы ұзақтығы болады. Алайда, Торонтоның қазіргі көлік желісі, әсіресе қоғамдық көлік, қаланың өсу қарқынына жете алмай отыр. Соңғы он жылда көлік қаржыландыру және кеңейту мәселелері саяси тартыс нысанына айналды. Мысалы, 2007 жылы Metrolinx қала бойынша төрт жеңіл рельстік желіні салуға 8,4 миллиард доллар қаржы алды, оның ішінде Эглинтон даңғылы, Финч даңғылы (батыс) және Шепард даңғылы (шығыс) бойындағы желілер, сондай-ақ 3-тармақты Скарборо желісін алмастыратын желі бар. Олардың барлығы 2020 жылға дейін аяқталып, пайдалануға берілуі тиіс болды. Алайда, 2017 жылға қарай провинциялық және муниципалдық деңгейдегі үкіметтердің араласуы, қаржыландыруды қысқарту және кешігулер салдарынан 2020 жылға дейін ешбір желі аяқталмайды, ал 5-тармақтың алғашқы кезеңінің ресми ашылу күні әлі белгіленбеген.

The regional population of Toronto is expected to reach 7million people within the next 10 years, up from the current 5.5million, making it one of the fastest growing metropolitan areas in North America. Over the last couple of decades, traffic volumes has been increasing steadily in the Greater Toronto Area. However, road and transit investments have not kept pace with the growth in demand. Urban sprawl is a major factor: some commuters travel significant distances within the city and the surrounding GTA for employment. Downtown to suburb and suburb suburb commutes have been increasing as well, which existing public transit services are not organized to efficiently accommodate. This contributes to congestion, adding to travel times and causing smog. Congestion in the GTA is estimated to cost the economy between 6 and 11billion dollars each year. One study found that the average commute time in GTA exceeds that of 19 larger or comparably sized cities. Other studies comparing international cities show that Toronto residents on average spend the most time commuting to work in North America and sixth most overall in the world. In March 2004, the Ontario government announced the creation of the "Greater Toronto Transit Authority" (GTTA not to be confused with GTAA, acronym for the Greater Toronto Airport Authority), renamed Metrolinx in December 2007, with the goal of facilitating improved integration between the city and suburban transport systems. One key element to this integration would be a single fare system, called Presto, to improve the convenience of transfers between different transit agencies. On March 23, 2006, the Government of Ontario announced funding for the extension northward of the TTC's Spadina Subway Line to the York University campus and beyond into the proposed Vaughan Metropolitan Centre in neighbouring Vaughan, York Region. When completed, it will be the first extension of the TTC subway system beyond the current post 1998 municipal border of Toronto. However, Toronto's existing transportation network, particularly public transit, have not kept up with the growth of the city. In the past decade, issues concerning transit funding and expansion have become political football. For example, in 2007, Metrolinx is provided $8.4billion of funding to construct four light rail lines throughout the city, including light rail lines along Eglinton Avenue, Finch Avenue West, and Sheppard Avenue East, as well as a line replacing Line 3 Scarborough, all of which are expected to be completed and in operation by 2020. However, by 2017, political interference from provincial and municipal levels of government, funding cuts and delays meant that no lines will be complete by 2020, with no official opening date set for the initial phase of the Line 5 Eglinton.