Кіріспе

Арбейтсдорф нацистік концлагері (Arbeitsdorf) 1942 жылы Фаллерслебен қаласының KdF Wagen қалашығында орналасқан нацистік концлагерь болды.

Лагерьдің тарихы мен мақсаты

1936 жылы Фердинанд Порше есімді чех инженері барлық немістерге қолжетімді автомобиль прототипін жасады. Ол өз идеясын Германияның сол кездегі диктаторы Адольф Гитлерге көрсетті. Гитлер бұл идеяны ұнатып, KDF Wagen немесе кейін Volkswagen көлігі деп аталған автомобильді жасауға бұйрық берді. Гитлердің келісімімен Порше және оның серіктесі Альберт Шпеер Брауншвейг қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 миль (48 км) қашықтықта орналасқан Фаллерслебенде зауыт құрды. Соғыс салдарынан осы лагерьдегі барлық өнім тек әскери мақсаттар үшін ғана пайдаланылуға тиіс болды. 1939 жылы нацистер лагерьге тұтқындарды іздестірді. 1942 жылы Порше мен Шпеер концлагерь тұтқындарын арзан және ірі масштабты өндіріске қалай пайдалануға болатынын зерттеу жобасын бастады, осы арқылы өнеркәсіптеріне пайда әкелуді көздеді. Arbeitsdorf тұтқындары құрылыс жұмыстарына, қорыту зауыты және басқа да нысандарды салуға білікті жұмыс күші ретінде жұмылдырылды, олар өз кезегінде жақсы тұтқындық жағдайларын алды. 8 сәуірде 1942 жылы жаңа концлагерь – Arbeitsdorf ашылды, оған Нейенгамме концлагерінен 800 тұтқын жеткізілді. Нейенгамме және Arbeitsdorf лагерьлерінің басшылығы сол кездегі Нейенгамме лагерінің командирі Мартин Вайс тұлғасында біріктірілді. 26 сәуірде 1942 жылы Заксенхаузен концлагерінен, ал 23 маусымда Бухенвальдтан тұтқындар келді. 1942 жылдың шілде айының ортасында Вильгельм Шитли лагерь командирі болды, ол бұрын Нейенгаммедегі Schutzhaft лагерінің командирі болған.

Лагерьдің жабылуы және қаза тапқандар саны

1942 жылдың 11 қазанында, лагерь алғаш құрылғаннан кейін алты ай өткен соң, көлік құралдарын жасау тоқтатылды және лагерь жабылды. Архабтдорфта кем дегенде алты тұтқын көз жұмды. Бұл алты өлімнің себебі ресми түрде суицид, жүрек талмасы немесе апатты жағдай деп тіркелді.

Ескерткіш

Штадчлас Вольфсбург мұражайында нацистік құрбандар туралы құжаттама және Volkswagen зауытындағы құл жұмысшыларына арналған жеке көрме бар. (Шаһар мұражайы Шлосс Вольфсбург, Шлоссштрассе 8, 38448 Вольфсбург)