Кіріспе

Джулиан Б. Роттер әзірлеген жобалау психологиялық тесті – Роттердің аяқталмаған сөйлемдері. Бұл тесті Джулиан Б. Роттердің әзірлеген жобалау психологиялық тесті болып табылады. Ол үш түрде (әртүрлі жас топтары үшін) ұсынылады және әдетте 1-2 сөзден тұратын 40 аяқталмаған сөйлемнен құралған, мысалы, "Мен өкінемін..." және "Көбінесе қыздар...". Басқа сөйлемді аяқтау тестілері сияқты, қатысушыдан сөйлемді аяқтау сұралады.

Сынақ

Rotter Incomplete Sentences Blank – Джулиан Роттер мен Джанет Э. Рафферти 1950 жылы әзірлеген проективті психологиялық тест. Ол үш түрге бөлінеді: мектептік, колледжтік және ересектерге арналған формалар, әртүрлі жас топтарына сәйкес келеді. Тест 40 толық емес сөйлемнен тұрады, оларды қатысушылар (S) мүмкіндігінше жылдам аяқтауы керек, бірақ әдетте бұл 20 минутқа жуық уақыт алады. Жауаптар көбінесе 1-2 сөзден ғибарат болады, мысалы, "Мен өкінемін..." және "Көбінесе қыздар...". Тест жеке және топтық түрде жүргізілуі мүмкін. Оның ұзақ нұсқаулары жоқ, сондықтан оны көптеген адамдармен жұмыс істеуге оңай болады.

Мақсаты

Rotter Incomplete Sentences Blank – бұл жоғары білім беру деңгейінде қолдану үшін сөйлемді аяқтау әдісін стандарттауға жасалған әрекет. Бағаланатын адам 40 бастауды аяқтайды. Бұл аяқтаулар ерлер мен әйелдерге арналған эмпирикалық түрде құрастырылған бағалау нұсқаулықтарындағы әдеттегі жауаптармен салыстырылып, әр жауапқа 0-ден 6-ға дейінгі шкалалық мән беріледі. Жалпы ұпал – психикалық денсаулықтың бұзылу деңгейін көрсететін көрсеткіш.

Сөйлемді аяқтау әдісі

Жекелікті зерттеудегі сөйлемді аяқтау әдісі – жартылай құрылымдалған проективті техника, онда қатысушыға бастапқы сөзі немесе сөздері берілген сөйлемді аяқтау ұсынылады. Басқа проективті әдістердегідей, қатысушының өзінің тілектері, қалаулары, қорқыныштары мен көзқарастарын аяқтаған сөйлемдерінде көрсетеді деп есептеледі. Тарихи тұрғыдан алғанда, толық емес сөйлем әдісі сөз байланыстыру тестіне ең жақын. Кейбір тесттерде тек бір сөз немесе қысқа жауап қажет етіледі; басты айырмашылық стимулдың ұзындығында болып көрінеді. Сөйлемді аяқтау тесттерінде стимул сөздерінің мағынасын бұрмалауға және тоқтатуға бейімділік байқалады, ал жауаптар сөз байланыстыру әдісіне ұқсас түрде жіктелуі мүмкін.

Даму

Толық емес сөйлемдер бос формасы – Роттер мен Виллерманның (11) әскерде қолданған нұсқасынан қайта қарастырылған қырық сұрақтан тұрады. Бұл форма, өз кезегінде, Мейсон ауруханасында Шор (15), Хатт (5) және Холцберг (4) қолданған бос формалардың қайта қарастырылуы еді. ISB-ны жасау барысында екі мақсат ұсталды. Бір мақсат – скрининг және тәжірибелік мақсаттар үшін объективті қолданылатын әдіс ұсыну болды. Бұл әдістің проективтік әдістердің кем дегенде бірнеше артықшылықтары болуы керек, сондай-ақ басқару және бағалау тұрғысынан тиімді болуы қажет деп есептелді. Екінші мақсат – емдеу үшін нақты диагностикалық мәні бар ақпарат алу. Толық емес сөйлемдер бос формасын, әрине, әртүрлі адамдарды жалпы интерпретациялау үшін, динамикалық психологияда оқытылған клиник кез келген проективтік материалды қолданатындай қолдануға болады. Дегенмен, ISB-ның ерекшелігі – жалпы түзету деңгейін анықтайтын бір ғана балл алу мүмкіндігі. Бұл жалпы түзету баллы колледж студенттерін тексеру және тәжірибелік зерттеулер үшін ерекше құнды. ISB сонымен қатар кәсіби бағдаршар орталығында, әдеттегіден кең кеңес қажет ететін студенттерді іріктеу үшін, психотерапияның әсерін зерттеуде және бейімделу мен түрлі факторлар арасындағы байланысты анықтауда қолданылды.

Кемшіліктер

Жартылай объективті бағалауға ұшыраса да, оны машинамен бағалау мүмкін емес және клиникалық бағалау мен түсіндіру үшін тұлға талдауының жалпы біліктілігі мен тәжірибесі қажет. Басқа проективтік әдістерге қарағанда мақсатының жасырылуы аз. Осылайша, жетілген қатысушы тексерушіге өзі жасырғысы келген ақпаратты білдірмеуге тырысуы мүмкін. Кейбір жағдайларда, әсіресе сауатсыз, психикалық денсаулығы бұзылған немесе ынтымақтаспайтын адамдардан жеткілікті материал алынбайды. Әдісті топтық тест ретінде қолдану үшін жазу және тілдік дағдылар қажет, сондай-ақ кіші жастағы балаларға оның потенциалды клиникалық пайдасы әлі толық бағаланбаған.