Кіріспе

Паразит Ева (パラサイト・イヴ) – Хидэаки Сенаның 1995 жылы Кадокава баспасында алғаш жарық көрген жапон ғылыми-фантастикалық қорқыныш романы. Кітап 2005 жылы Солтүстік Америкада Vertical, Inc. баспасынан шықты. «Паразит Ева» романы фильмге және манга сериясына бейімделді. Кейіннен, Айя Бриа атты басқа кейіпкерге негізделген үш бейнеойынға дамытылды; олардың екеуі романға жалғас, ал үшіншісі – спин-офф. Бейнеойындар да манга сериясына бейімделді.

Сюжет

Митохондриялар - биологиялық жасушалардың "энергетикалық орталығы". Бұлар бастапқыда жеке организмдер болған деп саналады, ал олардың арасындағы симбиозиялық қарым-қатынас және ерте жасушалық өмір олардың қазіргі жағдайына өз бетінше өмір сүре алмайтын жасушалық органеллер ретінде дамыды (эндосимбиоз теориясын қараңыз). Романның сюжеті митохондриялар, олар ұрпақтың әйелдер желісі арқылы мұрагерлікте беріледі, олар Ева деп аталатын саналы саналы тіршілік түрінің таралған денесін құрайды, ол митохондриялық өмір өзінің шынайы әлеуетін жүзеге асыра алатын және эукариоттық тіршілік түрлерін (яғни адамдар мен ұқсас өмір) өз генетикалық кодын басқара алатын бала туғыза отырып, митохондриялық өмірдің шынайы әлеуетін жүзеге асыра алатын жағдайларды күтіп отырған тарих пен эволюция бойы күтіп келді. Ева митохондрияға сигнал беру арқылы адамдардың ақыл-ойы мен денесін басқара алады. Ол олардың ойларына белгілі бір ойларды әкелуі мүмкін, сондай-ақ оларды өздігінен жандыруға мәжбүрлейді. Ева күткен жағдайлар келді; ол Кийоми Нагисиманың денесінде керемет қожайынды тапты. Кітаптың басында Ева Кийомидің митохондриясы. Ол Кийомиге өз көлігін апатқа ұшыратады; Кийоми аман қалады, бірақ ми өліміне ұшырайды. Кийомидің күйеуі Тошиаки биология ғылымын оқытып, зерттеу жұмыстарын жүргізетін ғылыми көмекші болып табылады. Ева Тошиаки мен дәрігерге Кийомидің бүйректерінің бірі жасөспірім қыз Марико Анзайға мүшелер доноры ретінде трансплантацияланғанын қамтамасыз ету үшін ықпал етеді. Кийоми денесінің бөлігі ретінде бүйрек Еваның да бөлігі болып табылады; бұл Мирокиді митохондриялық өмірді тудыру үшін қолайлы қонақ болуға дайындайды, өйткені оның иммундық жүйесі басқа жағдайда бүлік шығарады. Ева Тошиакиге Еваның тәуелсіз денесін қамтамасыз ету үшін жеткілікті мөлшерде зертханада Кийомидің бауыр жасушаларын өсіруді ұсынады, ол мұны бауыр жасушаларының әртүрлі мәдениеттерін пайдалана отырып, тәжірибе ретінде жасайды деп санайды. Кейбір жасушаларды денеге айналдырып, Ева Тошиакидің көмекшісі Сачико Асакураны иеленеді және ара-тұра Асакураны мәдениеттермен жұмыс істеу үшін басқарады. Ақырында, ол конференцияның презентациялық баяндамасы кезінде Асакураны басқарады және өзінің бар екенін хабарлайды. Асакураның денесінен шығып, ол зертханаға қайта оралады. Тошиаки оны қуып жетеді, ал ол Кийоми түрінде оны өзінің жұмыртқасын ұрықтандыру үшін қолданатын сперматозоидтарын алу үшін зорлайды. Ауруханаға ауысқанда, ол Мариканың құрсағына жұмыртқаны енгізеді. Жұмыртқадан бірден бала туады. Хауа ана баласының генетикалық кодты саналы түрде өзгертіп, адамзатты және оған ұқсас түрлерді алмастыра алатын шексіз бейімделетін "әдемі тіршілік түрі" болатынын күтеді. Маркидің денесінде осы тіршілік түрлерінің жаңа түрі пайда болады. Эксперимент сәтсіз аяқталады, өйткені Тошиакидің сперматозоидтары жаңа тәртіпте жойылатын "еркек" митохондриялардың (сперматозоидтар арқылы мұра етіледі) жеке желісін қамтиды; олар баланың денесін басқару үшін күресіп, өзгеруге қарсы тұрады, бұл оның еркек және әйел түрлерінің арасында ауысуына әкеледі. Бала өледі; Тошиаки де өледі, оның денесі баламен бірігіп, көптеген адамдарды өлтірумен қорқытатын, оның өлім аузында беретін психокинетикалық күшті бақылауға алады. Романның эпилогында Тошиакидің зертханасындағы Ева жасушаларының кейбір үлгілері аман қалғаны туралы айтылады. Алайда олар табылғаннан кейін көп ұзамай жойылады.

Даму және шабыт

Сена фармакология саласында білім алған, ал күнделікті жұмысы митохондрияларды түрлі дәрілермен сынап, май қышқылдарын энергияға айналдыру қабілеттерін тексеруден тұратын. Ол көрген телеарнадағы деректі фильм оны митохондрияның өз еркі бар және симбиоздық қарым-қатынастың шартын орындағысы келмейтін сияқты екендігі туралы ойға жетеледі.

Шығару және қабылдау

Хидэаки Сенаның "Паразит Хауа" атты түпнұсқа кітабы Жапонияның қорқыныш романдары сыйлығының алғашқы жеңімпазы болды. Кейін Tyran Grillo оны Vertical Inc. үшін ағылшын тіліне аударды және 2005 жылдың желтоқсанында жарық көрді. Library Journal журналы "Сенаның фармакология және микробиология саласындағы білімі осы жапондық кітапқа жаңа ғылым толыққанды түсінілмеген кезде туындайтын жаңалық пен қорқыныш сезімін сыйлайды" деп атап өтті, сондай-ақ Судзуки Коджидің "Жылқанаты" және "Ақ шу" сияқты фильмдерді ұнатып көретін ғылыми-фантастика және қорқыныш жанрларын жақсы көретін оқырмандарға осы кітапты ұсынды.

Популярлы мәдениет және тауарлар

Паразит Ева Жапонияда танымал болды және "Ж қорқыныш" құбылысының бір бөлігі болды, "Сақина" сияқты басқа туындылармен бірге. "Паразит Ева" фильмі Жапонияда осыншалықты танымал болғандықтан, азаматтарға митохондрия қандай түсті екенін сұраған ғылыми зерттеуде олар фильмде көрсетілгендей жасыл түсті екені айтылды. Фильмді Fuji TV өндірді, ал ADV Films АҚШ-та, ал Fuji Еуропада таратты. ADV фильмнің премьерасын 2000 жылдың 18 маусымында шектеулі көрсетіліммен кинотеатрларда өткізді. Кейін 2001 жылдың 14 тамызында DVD форматында жарық көрді. Фильмде ағылшын тілінде дубляж жоқ және субтитрлер тікелей енгізілген (hardsubs). Адаптация кітаптың сюжетін ұстанады, бірақ басқаша аяқталады. Variety басылымы фильмнің бес апта бойы 150-ге жуық жапон кинотеатрында 100 миллион иен (826 446 доллар) табатынын болжады.

Баспаға бейімделу

Паразит Хауа сериясында екі манга сериясы жарық көрді. Бірінші серия романмен аттас манга болды. Оқиғасы түпнұсқа романмен бірдей оқиғаларды баяндайды және Шикаку жазған, Фудзики Норико суреттеген, ал Asuka Comics DX баспасында жарияланған. Ол 1998 жылдың наурыз айында шықты. Екінші серия барлығы екі томнан тұрады және Parasite Eve Diva ― N. Y. Shi no utahime (パラサイト・イヴDIVA―N. Y.死の歌姫) деп аталады. Манга бейне ойынның адаптациясы болып табылады, онда кейбір оқиғалар өзгертілген. Оны Фудзи Такаси Тошико жазды, сонымен қатар Asuka Comics DX баспасы шығарды. Барлығы екі том жарық көрді: бірінші том 1998 жылдың 25 қыркүйегінде, ал екінші том 1999 жылдың шілдесінде шықты.

Бейне ойындар

Паразит Ева – Squaresoft компаниясы жасаған, Нью-Йорк қаласының полиция қызметкері Ая Бреа туралы баяндайтын сериядағы тұңғыш бейнеойын. Ол 1998 жылы Sony PlayStation платформасы үшін шығарылды. Сена ойынды жақсы қабылдап, «ойын жасаушылардың романды қаншалықты шебер түсіргеніне шынымен таң қалдым» деді. Ойын Америка мен Жапонияда бірдей жасалған. Ол романға жалғас ретінде табылады. Parasite Eve II – бастапқы ойынның жалғасы, ол 1999 жылы Жапонияда, ал 2000 жылы бүкіл әлемде PlayStation үшін жарық көрді. The 3rd Birthday – «Паразит Ева» сериясының үшінші ойыны және 2010 жылы PlayStation Portable үшін шығарылды. Алғашқыда ойын DoCoMo ұялы телефондары үшін жарияланған, бірақ кейіннен Токио ойын көрмесінде (Tokyo Game Show) 2008 жылғы баспасөз материалдарында PSP үшін эксклюзивті екені расталды. Ойынның мәні бұрынғы ойындардан едәуір өзгеше болды. Ол эндосимбиотикалық теорияға қатысты ақпараттың аз бөлігін қамтитын «Паразит Ева» сериясының рухани жалғасы болып саналады. «Паразит Ева» және «Паразит Ева II» атты алғашқы екі ойын 2010 жылға дейін әлем бойынша 3 миллионнан астам дана сатылды.