Кіріспе

Ресей композиторы (1850–1918)

Александр Сергеевич Танеев (Алекса́ндр Серге́евич Тане́ев, ағылшын тілінде Танеев, Танеев, Танеев, Танеев, Танеев; 17 қаңтар 1850 жыл, Санкт-Петербург – 7 ақпан 1918 жыл, Петроград) – Ресей мемлекеттік қызметкері және кеш романтизм дәуірінің, әсіресе ұлттық мектептің композиторы. Оның ең белгілі шығармаларының бірі – 1898 және 1900 жылдар аралығында жазылған деп саналатын үш скрипкалық квартет. Александр Танеев Ресейден тыс жерлерде жақсы танымал емес. Оның есімі көбінесе алыс туысы Сергей Танеевпен (1856–1915) шатастырылады. Ресей аристократиясының өкілі Танеев 22 жыл бойы оның императорлық шаңырағының басшысы болып қызмет еткен жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер болды. Оның қызы Анна Вирубова патшайым Александраның серігі және жақын досы болды. Вирубова Романовтар отбасымен және старц Григорий Распутинмен болған достығымен танымал.

Өмірбаян

Александр Танеев музыкаға құштарлығын ата-анасынан мұра еткен. Ресейдің жоғарғы топқа жататындығына байланысты, музыканттық мансапты қуып жүруден үзілді-кесілді айырылды. Университетте білім алғаннан кейін Ресей мемлекеттік қызметіне қабылданып, әкесінің орнына Императорлық канцелярияның директоры болды. 1900 жылдан кейін Ресей Географиялық қоғамының халық әндерін жинау жобасын басқарды. Осы кезеңде жиналған әндердің бірнешеуі кейін Анатолий Лядовпен аранжировкаланып, жарияланды. Танеев Германияда, содан кейін Санкт-Петербургте музыкалық білімін жетілдірді, онда Николай Римский-Корсаковтың шәкірті болды. Танеевтің осы кездегі жағдайы, басқа композитор Александр Бородиннің жағдайымен ұқсас болды. Екеуі де музыка емес, басқа саламен айналысқан композиторлар еді (Бородин – химия профессоры, Танеев – бюрократиялық қызметте болды). Танеевтің ресми құжаттардың астына өзі жұмыс істеп жатқан ноталарын жасырып алып, кездесулер арасында жазғаны туралы әңгімелер тарады. Танеевтің шығармашылық мұрасы зор: екі опера, төрт симфония, оркестрге арналған бірнеше шығарма, көптеген хор туындылары және үш скрипкалық квартетті қоса алғанда, көптеген камералық музыкалық шығармалар. Оның туындыларына Римский-Корсаков, Балакирев және Лядов сияқты басқа орыс композиторларының әсері жиі айтылады.

Жеке өмір

Танеев Надежда Илларионқызы Толстаяға (1860-1937) үйленді. Олардың үш баласы болды: Анна Вирубова (1884-1964); Сергей Александрович (1886-1975); және Александра Александровна (1888-1968), ол Ресейдің Ұлы князі Пауль Александровичтің кеңекесі Александр Эрикович фон Пистолькорска тұрмысқа шықты.