Кіріспе

Анапа әуежайы (аэропорт Анапа), Витязево әуежайы (аэропорт Витязево) – Ресейдің Анапа қаласының жанындағы Витязево ауылында орналасқан халықаралық әуежай. Ол Анапа курорт қаласын, сондай-ақ Новороссийск және Темрюк қалаларын қамтиды, олардың жалпы халқы 400 000-нан асады. Әуежай Basel Aero басқару компаниялар тобының құрамында, ол Сочи халықаралық әуежайын, Краснодар және Геленджик әуежайларын да басқарады. 2013 жылы Анапа әуежайы арқылы 739 637 жолаушы тасымалданды. Әуежай Ресейдегі ең қызылған 30 әуежайдың қатарында. Жаңа терминалдың құрылысы 2016 жылдың наурыз айында басталды және 2017 жылдың шілдесінде жаңа терминал ғимараты пайдалануға берілді.

Тарих

1934 жылы Краснодардан Анапаға жолаушылар тасымалы рейс басталып, тұрақты іске қосылды. 1960 жылы Анапа әуежайы An-2 және Morava ұшақтарын қабылдай бастады. Рейстер Краснодар, Новороссийск, Геленджик қалаларына орындалды. Әуежайда 10-нан аз қызметкер жұмыс істеді, сондай-ақ ұшуды техникалық қолдауды қамтамасыз ететін жалғыз радиостанция болды. 1965 жылы Анапа әуежайының ғимараты салынды (қазір ол алғашқы медициналық жәрдем станциясы ретінде пайдаланылады). Әуеайлақ An-24 ұшағын қабылдай бастады. Әуежай бағыттары кеңейтіліп, Мәскеу, Керчь, Донецк, Харьков, Сухуми қалаларына рейстер ашылды. Жолаушылар ағынының және ұшақтардың қонуының артуына байланысты әуежай Анапа қаласының Витязево ауылының жанындағы маңына көшірілді, ол әлі де жұмыс істеп тұр. Жаңа орналасқан жері Ан-10 сияқты ірі ұшақтарды қабылдауға мүмкіндік берді. 1969 жылы Витязево маңында 2500 метрлік ұшу-қону жолағы бар жаңа әскери әуеайлақтың құрылысы басталды. Объектінің әскери мақсатына байланысты бұл құпия сақталды. 1970 жылы Витязево әуежайы 100 мыңыншы жолаушыны қарсы алды. 1974 жылдың сәуір айында An-24 ұшағы Витязевоға тұрақты жолаушылар рейсін алғаш рет орындады. 1974 жылдың мамыр айында НАТО-ның әскери атташелері Мәскеу – Анапа – Мәскеу рейсімен Анапаға келді. Олар сол кездегі КСРО-дағы ең ұзын әскери ұшу-қону жолағының салынуын қадағалады. Елде осындай ұшу-қону жолақтары бар шамамен 12 әуеайлақ болды. 1976 жылы Витязево әуежайы ресми түрде ашылды. Жаңа терминал күніне 70-ке дейін рейске, шамамен 50 ішкі әуежайдан қызмет көрсете алатын болды. 1976 жылдың қыркүйек айында Анапа үстінде An-24 және Yak-40 ұшақтарының қақтығысуынан екі ұшақ та апатқа ұшырады, бұл ұшақ диспетчерінің қателігінен болды. Осы трагедияда 70 адам қаза тапты. 1977 жылы Tu-154 ұшақтары Витязево әуежайына рейстерін бастады, бұл ресейлік әуе тасымалдаушылар паркіндегі басты ұшақ түріне айналды. Tu-154 (КСРО 85171) ұшағының Анапа әуежайының жолаушылар терминалының фонында түсірілген суреті советтік пошта карточкасында жарияланды. 1982 жылы Қара теңіз флотының әскери-әуе күштеріне тиесілі An-26 Анапа маңында апатқа ұшырап, тоғыз адам қаза тапты. 1988 жылы Анапа әуежайы 1-ші Краснодар Біріккен әуе тобынан бөлініп, тәуелсіз ұйымға айналды: Солтүстік Кавказ азаматтық авиация басқармасының қарауындағы III сыныпты жеке әуежай. SP-80M қону жүйесі орнатылғаннан кейін әуеайлақ ICAO I санаттағы сертификатын алды. 1991 жылы әуежай 6828 ұшып-қону және қону жүзеге асырып, 439 600 жолаушыға қызмет көрсетті. Жазғы маусымда әуежай толық қуатпен жұмыс істеп, күніне 52-ге дейін рейске қызмет көрсетті.

Кеңес Одағынан кейінгі тарих

1993 жылы Витязево әуежайы халықаралық әуежай мәртебесіне ие болды. Austrian Airlines компаниясы Анапада филиал ашқан алғашқы халықаралық әуе компаниясы болды. 2001 жылы "Сибирь" (S7 Airlines) авиакомпаниясы "Витязево" халықаралық әуежайынан рейстерді бастады. 2005 жылы SABRE, SITA және Kupol жолаушыларды тасымалдау жүйелері іске қосылды, олар жолаушыларға әлемнің кез келген жеріне билет алуға және электрондық билеттерді пайдалануға мүмкіндік берді. 2005 жылы "Анапа әуежайы" АҚ "Шағын және орта бизнестің үздіктері" санатында Ресейдің тарихи дамуына қосқан үлесі үшін "Ресейлік Ұлттық Олимп" сыйлығын жеңіп алды. 2006 жылы S7 әуе тасымалдаушысының Boeing (VP BTD) ұшағының алғашқы жоспарлы рейсі орындалды. 2008 жылы S7 әуе тасымалдаушысының Airbus (VP BHI) ұшағы алғаш рет рейске шықты. Сол жылы әуежай "Авиациялық көлік" саласы бойынша Краснодар өңірінің губернаторы А.Н. Ткачев ұсынған "Кубаның экономикалық көшбасшысы 2007 – Аумақтық байқау жеңімпазы" сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ сол жылы әуежай "Кубаның көлік Олимпасы" сыйлығын жеңіп алды, ол "Кубаның көлік кешені" кәсіпорындарына "Жылдам даму серпіні және ұшу қауіпсіздігі үшін" берілді. 2010 жылы "Ресейдің көлік жүйесін дамыту (2010-2015)" және "Ресейдің көлік жүйесін жаңғырту (2002-2010)" федералды мақсатты бағдарламаларына сәйкес "Анапа (Витязево) әуежайының әуе алаңын қайта жаңарту" бағдарламасы бекітілді. Қайта жаңарту 2010-2012 жылдары бес кезеңде жүргізілді. 2011 жылы Домодедоводан келген S7 Boeing 737-400 (VP BAN) ұшағы ұшу-қону жолағын қайта жаңартудан кейін алғашқы жоспарлы рейсті жүзеге асырды. Ол 125 жолаушыны тасымалдады. 2011 жылдың желтоқсан айында Анапа халықаралық әуежайы алғаш рет "Аэрофлот" авиакомпаниясының Sukhoi Superjet 100 ұшағын қабылдады. 2012 жылы әуежайда жаңа тұрақ орны пайдалануға берілді. 2014 жылдың қаңтар айында Анапа халықаралық әуежайы толық жекешелендірілді, себебі Ресей аукциондық үйі үкіметтік үлестің 25,5% -ын Sistema LLC компаниясына 153,6 миллион рубльге (4,4 миллион доллар) сатты. 2014 жылдың сәуір айында әуежайда арнайы жедел жәрдем қызметі ашылды. 2014 жылдың маусым айында Анапа әуежайы даулы Қырым түбегінің әкімшілік орталығы Симферополь қаласына тікелей рейстерді іске қосты. 2017 жылдың маусым айында Анапа әуежайында жаңа терминал жұмысын бастады. Жаңа терминал ауа райы, құрылыс немесе басқа да себептерге байланысты Анапа ресми түрде ФИФА 2018 кезінде Сочи халықаралық әуежайын қызмет көрсетуі үшін салынды. 2022 жылдың 24 ақпанында Украинаға Ресейдің басып кіруі басталғаннан бері әуежайға және одан барлық азаматтық рейстер мерзімсіз тоқтатылды.