Кіріспе

Кьянбэй әміршісі (қайтыс болды 235)

Кьбиненг (қайтыс болды 235) – Қытайдың Шығыс Хан әулетінің соңғы және Үш патшалық дәуірінде өмір сүрген кьянбэй әміршісі. Ол 207 жылы әскербасы Цао Цао Қытайдың солтүстігіндегі Ухуань тайпаларын Ақ қасқыр тауы шайқасында жеңгеннен кейін, Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде билікке жетті. 235 жылы Цао Вэй күштері оны өлтірді.

Өмір

Кебиненг бастапқыда кішігірім Сяньбей тайпасынан шыққан. Ол батыл, әділ және ашкөз емес болғандықтан, халық оны басшысы етіп сайлады. Оның тайпасы Ұлы Қабырғаның жанында қоныстанды, ал Қытайдың соғыс басшысы Юань Шао Хэбэйді басып алғанда, көптеген адамдар Кебиненгке қосылу үшін қашқан. Олар оның тайпасына қару-жарақ жасауды үйретті, сондай-ақ жазумен таныстырды. Осының нәтижесінде Кебиненг Хан әулетінің әскерге басшылық ету әдісін үлгі етті. Ол аң аулауға шыққанда тулар көтеріп, барабандармен алға немесе кері шегіну сигналын берді. 207 жылы Ухуан басшысы Тадун Ақ қасқыр тауы шайқасында Цао Цаодан жеңілгенде, Кебиненг және басқа бірнеше Сяньбей тайпаларының басшылары Хан императорлық сарайына құрмет көрсетуге келді, ол кезде Цао Цао билік етіп тұрған. Осы ісі үшін Кебиненг пен басқа басшыларға патшалық мәртебе берілді. "Зичжи Тунцзян" мәліметінше, Кебиненг әділ, адал және харизматикалық адам болған, ол Сяньбей тайпаларының көпшілігінің қолдауын жеңіп алды. Кебиненгтің басты қарсыласы – ықпалды Таншихуайдың немересі Будуген еді. Кебиненг Будугеннің інісі Фулуоханды тұзаққа түсіріп өлтіргеннен кейін, Будуген мен Кебиненг үздіксіз соғысқа түсті. Осы шайқастардан Будуген тайпасы әлсіреп, Кебиненгтің ықпалы күшейді, бұл Үш Патшалық дәуіріндегі Цао Вэй мемлекетінің қолдауының арқасында болды. Будуген Хан сарайына құрмет көрсету үшін келгеннен кейін, Кебиненг Сяньбейдің шығыс тармағына шабуыл жасауға шешім қабылдады. Хан императорлық сарайы Кебиненгті қауіпті деп санап, Ухуанды қорғауға тағайындалған Тянь Юге Хан әскерлерімен Кебиненгтің артқы жағына шабуыл жасауға бұйрық берді, ал Кебиненг Сяньбейдің шығыс тармағына шабуыл жасап жатқанда. Осы оқиғадан кейін Кебиненг басқаратын Сяньбей тайпалары мен Шығыс Хан әулеті (кейін Цао Вэй мемлекеті) арасындағы қарым-қатынас шиеленісті. "Зичжи Тунцзян" Тянь Ю және Лян Си сияқты генералдар Кебиненгті бірнеше рет жеңгенін айтса да, Кебиненг тайпасы Хан және Вэй әскерлерімен шайқасқан сайын толық жеңіліске ұшыраған дегенге сену қиын. Мысалы, бірде Тянь Ю Кебиненгтің қайын атасын қоршауға барғанда, Кебиненг ондаған мың атты әскерімен көмекке келді және егер кеңесшілері мен дипломат Ян Чжи оны тоқтатып, бейбіт келісімге келмегенде, Тянь Юді жеңіп шығарған болар еді. Кебиненгтің тайпаларының күші оның өліміне дейін айтарлықтай әлсіреді, ал ол өлім алдында Ю және Бин провинцияларына бірнеше қирату шабуылдары жасады. Кебиненг 235 жылы Цао Вэйдің қолынан қаза тапты, содан кейін Сяньбей мен Хан қытайлары арасында ондаған жылға соналық бейбітшілік орнады.

Үш патшалықтың романсында

14 ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" тарихи романында Кебиненг Цао Вэй мемлекетінің басты қарсыласы Шу Ханға қарсы одақтас болды. Кебиненг – Шуға шабуыл жасау үшін Вэйден пара алған Сянбей басшысы, бірақ Шу генералы Ма Чао оны тоқтатуға жіберілген әскерге басшылық ететінін білген соң қашып кетті. Оның қашу себебі, Кебиненг әскерінің көп бөлігін құраған Цян тайпасы арасында Ма Чаоның көрнекті батыр ретінде танымал болғандығы еді.