Чжун Яо (151-230) – қытай каллиграфы, саяхатшы, «стандарт жазудың әкесі» атанған. Өнер мен саясаттағы рөлі, «Төрт қадірлі каллиграф» атағы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытайлық шенеунік және каллиграф (151–230)
Chinese official and calligrapher (151 230)
Чжун Яо (鍾繇, 151 – 230 жылдың сәуір немесе мамыр айларында қайтыс болған), сондай-ақ Чжун Ю, әдепті аты Юаньчан (元常), Қытайдың Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңі мен Үш патшалық дәуірінде өмір сүрген қытай каллиграфы және саясаткер. Ол Үш патшалық дәуірінде Цао Вэй мемлекетінде қызмет еткен. Оның каллиграфиясы жоғары бағаланды, себебі ол қытай каллиграфиясы тарихындағы «Төрт көрнекті каллиграф» (書中四賢) тізіміне енген.
Zhong Yao (鍾繇, 151 – April or May 230), also referred to as Zhong You, courtesy name Yuanchang (元常), was a Chinese calligrapher and politician who lived during the late Eastern Han dynasty and Three Kingdoms period of China. He served in the state of Cao Wei during the Three Kingdoms period. His calligraphy was highly regarded as he was known as one of the Four Worthies of Calligraphy (書中四賢) in the history of Chinese calligraphy.
Өмір
Цао Пи қайтыс болғаннан кейін және Цао Руи таққа отырғанда, 226 жылы Чжун Яо Вэйдің Ұлы тәрбиешісі (太傅) болып тағайындалды. Ол әйгілі каллиграф Цай Ённың шәкірті болғандықтан, стандартты жазуды (каишу) дамытуға да үлес қосты және «стандартты жазудың әкесі» деп танылады. Оның ең белгілі туындылары – Сюаньши Бяо, Цзяньцзи Бяо және Лимин Бяо, олар қолмен жазылған көшірмелер арқылы бізге жеткен, соның ішінде Ван Сицзидің жазғандары да бар. Цюй Шигуй (2000, 143-бет) Чжунның «Сюаньши Бяо» кітабындағы жазуды былай сипаттайды:
Following Cao Pi's death and Cao Rui taking the throne, Zhong Yao was appointed as the Grand Tutor (太傅) of Wei in 226. As a student of Cai Yong, a famous calligrapher, he also contributed to the development of standard script (kaishu), and is known as the "father of standard script". His famous works include the Xuanshi Biao , Jianjizhi Biao , and Liming Biao , which survive through handwritten copies, including by Wang Xizhi. Qiu Xigui (2000, p. 143) describes the script in Zhong's Xuanshi Biao as:
«Бұл жазу ертедегі жартылай курсивті жазудың негізінен дамыған. Егер ертедегі жартылай курсивті жазудың ұқыпты түрін одан да мәртебелі етіп жазып, көлденең сызықтарды аяқтағанда үзіліс әдісін (dùn 頓; сызықтың басын және соңын күшейту үшін қолданылады) тұрақты түрде қолданса, бұл тәсіл ертедегі жартылай курсивті жазуда-ақ кездеседі, сондай-ақ, қалың табаны бар оңға қарай құлайтын сызықтарды пайдаланса, нәтиже «Сюаньши Бяо» сияқты каллиграфия стиліне ұқсас болар еді».
" clearly emerging from the womb of early period semi cursive script. If one were to write the tidily written variety of early period semi cursive script in a more dignified fashion and were to use consistently the pause technique (dùn 頓; used to reinforce the beginning or ending of a stroke) when ending horizontal strokes, a practice which already appears in early period semi cursive script, and further were to make use of right falling strokes with thick feet, the result would be a style of calligraphy like that in the "Xuanshi Biao"".
Отбасы
Чжун Яоның әкесі Чжун Хао (鍾皓) Шығыс Хань әулетінің көрнекті ғалымы болған. Чжун Яоның әкесі Чжун Ди (鍾迪) Партизандық тыйым салулардың апаттарынан кейін саясатқа қатысудан бас тартты. Чжун Яоның екі бауырласы болған: маркиздік атақ алған ағасы Чжун Ян (鍾演) және Гуо Юаньның анасы болған әпкесі. Чжун Яо кем дегенде үш әйелге үйленген. Бірінші әйелі, Леди Сунь (孫氏), өзге кәнизактарына қызғанышпен қарап, оларға зиян келтіруге немесе оның құрметінен айыруға тырысқан. Чжун Яо оның жүкті болған Чжан Чанпуды улауға тырысқанын білген соң одан ажырасты. Цао Вэйдің патшалық отбасы ажырасуға араласуға тырысты, бірақ Чжун Яо наразылық ретінде өзіне зиян келтіруге әрекеттенген соң бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Леди Сунь ажырасқаннан кейін Чжан Чанпу өмірінің соңына дейін күйеуінің кәнизак мәртебесін сақтап қалды. Чжун Яоның кем дегенде екі ұлы болған. Ұлы Чжун Юй (鍾毓) Вэй үкіметінде Әділет министрі (廷尉) және күймелі және атты әскердің генералы (車騎將軍) қызметін атқарды. Кіші ұлы Чжун Хуэй Чжан Чанпудан туған. Ол да Вэй үкіметінде генерал болып қызмет етті және 263 жылы Вэйдің бәсекелес мемлекеті Шу Ханьды басып алудағы рөлімен танымал. Алайда, ол 264 жылы Вэй регенті Сима Чжаоға қарсы көтеріліс ұйымдастырды, бірақ сәтсіз аяқталды және оның сарбаздары оған қарсы көтеріліс бастап, оны өлтірді. Чжун Юйдің төрт ұлы болды: Чжун Цзюнь (鍾峻), Чжун Ён (鍾邕), Чжун И (鍾毅) және Чжун Чан (鍾辿). Чжун Хуэйдің баласы болмағандықтан, Чжун И Чжун Хуэйдің асырап алған ұлы ретінде тәрбиеленді. Чжун Ён көтеріліс кезінде ағасы Чжун Хуэймен бірге қаза тауып, оның отбасы мүшелері өлім жазасына кесілді. Чжун Хуэйдің сәтсіз көтерілісінен кейін Чжун Цзюнь, Чжун И және Чжун Чан Чжун Хуэймен байланысы болғандықтан кінәлі деп танылып, тұтқындалды және өлім жазасына кесілді. Алайда Сима Чжао Чжун Яо мен Чжун Юйдің Вэйге сіңірген еңбегін ескеріп, олардың ұрпақтарын сақтап қалуды шешті. Ол Вэй императоры Цао Хуанды императорлық жарлық шығаруға мәжбүр етті, ол Чжун Цзюнь мен Чжун Чанды кешіріп, оларды бұрынғы лауазымдары мен атақтарына қайтарды. Бірақ Чжун И Чжун Хуэйдің асырап алған ұлы болғандықтан, кешірім алуға құқығы болмады және оны өлім жазасына кесті.
Zhong Yao's grandfather, Zhong Hao (鍾皓), was a prominent scholar in the Eastern Han dynasty. Zhong Yao's father, Zhong Di (鍾迪), refused to enter politics because of the Disasters of Partisan Prohibitions. Zhong Yao had two known siblings: a brother, Zhong Yan (鍾演), who received a marquis title; a sister, who was the mother of Guo Yuan. Zhong Yao had at least three spouses. The first, Lady Sun (孫氏), was known for being jealous of his other concubines and for seeking to harm them or make them fall out of his favour. Zhong Yao divorced her after he discovered that she tried to poison Zhang Changpu, a then pregnant concubine. The royal family of Cao Wei tried to intervene the divorce but failed as Zhong Yao attempted to harm himself as an action of protest. He married Lady Jia (賈氏), the second spouse, as his formal wife after he divorced Lady Sun. Zhang Changpu maintained her status as a concubine up to her death. Zhong Yao had at least two sons. The elder one, Zhong Yu (鍾毓), served as the Minister of Justice (廷尉) and General of Chariots and Cavalry (車騎將軍) in the Wei government. The younger one, Zhong Hui, was born to Zhang Changpu. He also served as a general in the Wei government and is best known for his role in the Wei conquest of Shu Han, one of Wei's rival states, in 263. However, he launched a rebellion in 264 against the Wei regent, Sima Zhao, but failed and was killed by his soldiers, who started a mutiny against him. Zhong Yu had four sons: Zhong Jun (鍾峻), Zhong Yong (鍾邕), Zhong Yi (鍾毅) and Zhong Chan (鍾辿). Zhong Yi was raised as Zhong Hui's adoptive son because Zhong Hui was single and had no children. Zhong Yong was killed along with his uncle Zhong Hui during the mutiny and his family members were executed. In the aftermath of Zhong Hui's failed rebellion, Zhong Jun, Zhong Yi and Zhong Chan were implicated, arrested and placed on death row for their relations to Zhong Hui. However, Sima Zhao took into consideration that Zhong Yao and Zhong Yu had rendered meritorious service to Wei, hence he decided to let them preserve their posterity. He made the Wei emperor Cao Huan issue an imperial decree, which pardoned Zhong Jun and Zhong Chan and restored them to their original official positions and titles. Zhong Yi, however, was executed because he was Zhong Hui's adoptive son and was hence not eligible for the pardon.