Кіріспе

Құс түрі Бараудың қайыңшасы (Pterodroma baraui) – Procellariidae тұқымдасына жататын орташа өлшемді қайыңша. Оның негізгі көбею орны – Үнді мұхитындағы Реюньон аралы.

Этимология

Бұл атау Үнді мұхитындағы Реюньон француз территориясынан шыққан ауыл шаруашылығы инженері және орнитолог Арман Барауды еске алу үшін берілген. Бұл теңіз құстарының соңғы кезде ғана ашылған түрлерінің бірі және 1964 жылы ғана сипатталды, бірақ одан бұрын жергілікті халыққа белгілі болған.

Сипаттама

Бараудың қашаршасының ұзындығы шамамен 40 см, және оның ішкі жағы мен маңдайы ақ. Оның мұнығы қара, ал үстіңгі бөлігі қараңғы, қанаттары мен арқасында орташа ескеретін "М" пішіні бар.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бараудың қарақұмыры Үнді мұхитында Реюньон аралдан Батыс Австралия және Индонезияға дейін кеңінен таралған. Родригес аралында табылған жалғыз ұядан басқа, халықтың көп бөлігі Реюньон аралында ұялайды деп саналады.

Тамақтандыру

Теңізде өте теңіздік өмір салған қазтастар, беттік аулау және суға шомылып балық аулау арқылы шағын (10 см) балықтармен қоректенеді. Олар тамақтану кезінде басқа түрлермен бірге жүреді.

Өсіру

Олардың колонияларының ерекшелігі – теңізден шалқары және биік таулы жерлерде орналасуы. Олар теңіз деңгейінен шамамен 2400–2700 метр биіктікте орман астында қуыстар қазады. Бұл түрдің көбею биологиясы зерттелмеген, бірақ олардың инкубация кезеңі 55 күнге созылады және балапандардың қанаттанғанына 100–120 күн уақыт кетеді деп есептеледі. Көптеген қуысқа ұя салатын процелларидтерден өзгеше, Бараудың құсқұйрықтары өз колонияларына күндіз орала бастайды, кешкі сағаттарда қайтып келіп, энергияны сақтау үшін жылу ағындарымен көтеріледі. Балапандар қараша мен ақпан аралығында қанаттанды. BirdLife International ұйымы түрді сақтау үшін маңызды деп санайтын жерлердің қатарында Реюньон аралындағы Гранд-Бенард – Тапкал және Питон-де-Нейж – Грос-Морн маңызды құс аймақтары (IBA) бар, онда көбею колониялары орналасқан.

Қалыптануы мен сақталуы

Бараудың қарақұмық түрі құрып кету қаупі төнген түр болып саналады. Оның көбейетін аймағы өте шектеулі және бұрын аулау қысымына ұшыраған. Қазіргі уақытта бұл түрді аулау тоқтатылған және популяциясы қалпына келген сияқты, бірақ қазіргі уақытта оған әкелінген түрлер (әсіресе жабайы мысықтар, олар балапандар мен ересектеріне қауіп төндіреді) және жарық ластануы қауіп тудыруда. Жас құстар, әсіресе ұшқандар, көше шамдары немесе спорт алаңдарының жарықтары сияқты жасанды жарықтармен шатасып, оларды теңіздегі биолюминесцентті жәндіктер деп қателестіреді, нәтижесінде теңізге жете алмайды. Болжам бойынша, көбейетін маусымның 40%-ға дейін ұшқандары осылай шатасып қалады. Табиғатты қорғау ұйымдары жергілікті тұрғындармен бірлесіп, шатасқан балапандарды ұстап, теңізге қайта жібереді, бұл бағдарлама жоғалған балапандардың көп бөлігін құтқаруға көмектеседі деп есептеледі. Сондай-ақ, жарық көздерін жасырып, жас құстарды тартпау арқылы жарық ластануын азайту шаралары қолданылуда, бұл әдіс Гавайидегі Ньюэллдің қанақай құстарын сақтауға көмектескен.